osmonni elektromagnit to’lqinli nurlarda o’rganish keng. to’lqinli astronomiyaning asosi .optik teleskoplar . radioteleskoplar haqida tushuncha .ulug’bek rasadxonasining «bosh teleskopi»

DOCX 4 pages 616.9 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 616.9 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

mavzu: osmonni elektromagnit to’lqinli nurlarda o’rganish keng. to’lqinli astronomiyaning asosi .optik teleskoplar . radioteleskoplar haqida tushuncha .ulug’bek rasadxonasining «bosh teleskopi» reja: 1. osmonni elektromagnit to’lqinli nurlarda o’rganish keng. 2. to’lqinli astronomiyaning asosi. 3. optik teleskoplar . radioteleskoplar haqida tushuncha. 4. ulug’bek rasadxonasining «bosh teleskopi». osmon jismlarining fizik tabiatlariga tegishli erishgan bilimlarimiz, ulardan kelayotgan optik va boshqa diapazonlarga tegishli elektromagnit nurlar yordamida erishilgan. ulardan kelayotgan nurlar, bir tomondan, uzluksiz chiqarilmay alohida kvantlar, xususiy energiyaga ega zarrachalar ko‘rinishida chiqariladi. ko‘zga ko‘rinadigan nurlarning kvantlari 2–3 ev energiyaga ega bo‘lib, astrofizikada qo‘llaniladigan nurlarning kichik bir sohasini egallaydi. ikkinchi tomondan, ular elektromagnit to‘lqin ko‘rinishida qayd qilinadi. vakuumda nurlanishning barcha turlariga tegishli bu elektromagnit to‘lqinlar bir xil – 3 · 108 m/s tezlik bilan tarqaladi. nurlanishning to‘lqin sifatida tarqalishida, uning interferensiya va difraksiya hodisalarida namoyon bo‘lgani bois, uni ham har qanday to‘lqin kabi xarakterlab, v chastotasi va λ to‘lqin uzunligi ko‘paytmasini to‘lqinning tarqalish tezligiga teng ko‘rinishda, …

2 / 4

t to‘lqinlar shkalasini tashkil etadi. bu shkaladagi eng qisqa to‘lqin uzunlikli nurlanishlar gammanurlar bo‘lib, eng uzuni esa radioto‘lqinlar deyiladi. ma’lumki, yer atmosferasi, ko‘zga ko‘rinadigan elektromagnit (optik) nurlar, shuningdek, ko‘zga qisman ko‘rinadigan ultrabinafsha va infraqizil hamda radiodiapazonning millimetrli sohasidan to 10–20 metrli qismigacha bo‘lgan diapazondagi nurlar uchun shaffof hisoblanadi. elektromagnit to‘lqinlarning qolgan barcha qismlari, yer atmosferasining turli qatlamlarida kuchli yutilib yer sirtigacha yetib kela olmaydi. fotografiya ixtiro qilinguniga qadar, faqat kuzatuvchining ko‘zi yoritgichlarning nurlanishini qayd qiluvchi yagona tabiiy qurilma bo‘lgan edi. nurlanishlarni qayd qiluvchi fotografik usul ishga tushgach, maxsus fotografik va fotoelektrik qurilmalar yordamida yer atmosferasida yutilib qolayotgan ultrabinafsha va infraqizil diapazonga tegishli bir qism nurlanishlarni ham qayd qilishning imkoni tug‘ildi. o‘tgan asrning 30–40-yillarida radiotexnikaning rivojlanishi sababli kosmik radionurlanish manbalari ochildi. natijada bizning koinot haqidagi bilimlarimizni kengaytiradigan astronomiyaning radioastronomiya bo‘limi ishga tushdi. xx asrning ikkinchi yarmida esa, kosmonavtikaning «tug‘ilishi», sun’iy yo‘ldoshlarni yer atrofi orbitasiga chiqarilishiga va ularga o‘rnatilgan qurilmalar yordamida qisqa …

3 / 4

ning diametric 6 metr bo‘lib, shimoliy kavkazda o‘rnatilgan (37-rasm). o‘zbekistonda eng yirik refraktor teleskopi (qo‘shaloq astrograf) kitob shahri yaqinidagi sobiq xalqaro kenglik stansiyasida joylashgan. uning obyektivining diametri 40 sm. qashqadaryo viloyatining qamashi tumani hududida taxminan 3000 metr balandlikdagi maydanak tog‘larida yirik astronomik observatoriya qurilgan bo‘lib, u yerda o‘rnatilgan reflektorning diametri 1,5 metr keladi. nazariy savollar 1. teleskoplar osmon jismini qanday qilib kattalashtiradi va yaqinlashtiradi? 2. teleskoplarning qanday xarakteristik kattaliklarini bilasiz? 3. ulug‘bek rasadxonasining asosiy kuzatish asbobi qanday ataladi? 4. ulug‘bek observatoriyasida astronomlar tomonidan bajarilgan asosiy ishlar haqida nimalar bilasiz? image1.png image2.png

4 / 4

osmonni elektromagnit to’lqinli nurlarda o’rganish keng. to’lqinli astronomiyaning asosi .optik teleskoplar . radioteleskoplar haqida tushuncha .ulug’bek rasadxonasining «bosh teleskopi» - Page 4

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "osmonni elektromagnit to’lqinli nurlarda o’rganish keng. to’lqinli astronomiyaning asosi .optik teleskoplar . radioteleskoplar haqida tushuncha .ulug’bek rasadxonasining «bosh teleskopi»"

mavzu: osmonni elektromagnit to’lqinli nurlarda o’rganish keng. to’lqinli astronomiyaning asosi .optik teleskoplar . radioteleskoplar haqida tushuncha .ulug’bek rasadxonasining «bosh teleskopi» reja: 1. osmonni elektromagnit to’lqinli nurlarda o’rganish keng. 2. to’lqinli astronomiyaning asosi. 3. optik teleskoplar . radioteleskoplar haqida tushuncha. 4. ulug’bek rasadxonasining «bosh teleskopi». osmon jismlarining fizik tabiatlariga tegishli erishgan bilimlarimiz, ulardan kelayotgan optik va boshqa diapazonlarga tegishli elektromagnit nurlar yordamida erishilgan. ulardan kelayotgan nurlar, bir tomondan, uzluksiz chiqarilmay alohida kvantlar, xususiy energiyaga ega zarrachalar ko‘rinishida chiqariladi. ko‘zga ko‘rinadigan nurlarning kvantlari 2–3 ev energiyaga ega bo‘lib, astrofizikada qo‘...

This file contains 4 pages in DOCX format (616.9 KB). To download "osmonni elektromagnit to’lqinli nurlarda o’rganish keng. to’lqinli astronomiyaning asosi .optik teleskoplar . radioteleskoplar haqida tushuncha .ulug’bek rasadxonasining «bosh teleskopi»", click the Telegram button on the left.

Tags: osmonni elektromagnit to’lqinli… DOCX 4 pages Free download Telegram

osmonni elektromagnit to’lqinli nurlarda o’rganish keng. to’lqinli astronomiyaning asosi .optik teleskoplar . radioteleskoplar haqida tushuncha .ulug’bek rasadxonasining «bosh teleskopi»

Page preview (4 pages)

Want to read more?

About "osmonni elektromagnit to’lqinli nurlarda o’rganish keng. to’lqinli astronomiyaning asosi .optik teleskoplar . radioteleskoplar haqida tushuncha .ulug’bek rasadxonasining «bosh teleskopi»"

Similar files