Back

osmonni elektromagnit to‘lqinlarda o‘rganish - keng to‘lqinli astronomiyaning asosi

PPT 17 pages 7.4 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 17
презентация powerpoint 11-mavzu: osmonni elektromagnit to‘lqinli nurlarda o‘rganish - keng to‘lqinli astronomiyaning asosi reja: osmonni elektromagnit to'lqinli nurlarda o'rganish - keng to‘lqinli astronomiyaning asosi optik teleskoplar teleskoplaming asosiy xarakteristik kallaliklari radioteleskoplar haqida tushuncha ulug‘bek rasadxonasining «bosh teleskopi» osmonni elektromagnit to‘lqinli nurlarila oʻrganish - keng toʻlqinli astronomiyaning asosi maxsus asbob yordamida elektromagnit tebranishlami turli to‘lqin uzunlikli spektrga ajratish mumkin. yorug‘lik nuri shaffof uchburchakli prizma orqali o‘tkazilganda, u aynan shunday tashkil etuvchilarga ajralib, unda tartib bilan ketma-ket joylashgan nurlar jilolanadi. bunday oq nurdan tashkil topgan nurning ranglari ularning to‘lqin uzunliklari bilan aniqlanadi. kishining normal ko‘zi taxminan to'lqin uzunligi 0,4 mkm dan (binafsha nur) 0,7 mkm gacha (qizil nur) bo‘lgan to'lqinlarni yaxshi ko‘radi. elektromagnit to‘lqinlar shkalasidagi eng qisqa to‘lqin uzunlikli nurlanishlar gamma-nurlar, eng uzuni esa radioto'lqinlar hisoblanadi. ma’lumki, yer atmosferasi, ko‘zga ko‘rinadigan elektromagnit (optik) nurlar, shuningdek, koʻzga qisman ko'rinadigan ultrabinafsha va infraqizil hamda radiodiapazonning millimetrli sohasidan to 10-20 metrli qismigacha bo‘lgan diapazondagi nurlar …
2 / 17
manbai optik teleskoplar astronomlarning eng muhim kuzatish quroli teleskoplardir. teleskoplar osmon jismlarining ko'rinma burchaklarini kattalashtirib hamda ularni bir necha marta ravshanlashtirib ko‘rsatadi. shuning uchun ham teleskoplar yordamida osmonga qaralganda, yerga yaqin joylashgan osmon jismlarining (quyosh, planetalar va oyning) sirtida ko‘z ilg‘amaydigan detallarini hamda xiraligi tufayli ko‘zga ko‘rinmaydigan ko‘plab yulduzlarni ko‘rish mumkin bo‘ladi. teleskoplaring asosiy qismi obyektiv deb atalib, u qavariq shaffof linza yoki botiq sferik ko‘zgudan yasaladi. obyektiv kuzatilayotgan osmon jismidan kelayotgan nurni yig‘ib, mazkur jismning tasvirini yasaydi. osmon jismining obyektiv tomonidan hosil qilingan tasviri okulyar deb ataladigan linza orqali kuzatiladi. hozirgi zamon teleskoplarida obyektiv yasagan tasvir ko'pincha fotoplastinkalarda yoxud raqamli (ssd) qurilmalarda qayd qilinadi. teleskoplarning asosiy vazifalarini quyidagicha belgilash mumkin: yoritgichdan kelayotgan nurlanishni qayd qilish (koʻz, fotografik plastinka, fotoelektrik qayd qilgich, spektrograf va hokazolar yordamida). obyektivning fokal tekisligida, kuzatilayotgan yoritgichning yoki ixtiyoriy osmon jismining ravshanlashtirilgan tasvirini yasash. qurollanmagan ko‘z bilan qaralganda, ajratib koʻrib bo‘lmaydigan, o‘zaro juda kichik yoy masofada …
3 / 17
gnallar ularda kuchaytirilib, so'ngra maxsus elektron hisoblash mashinalari bilan bog‘langan signallarni qayd qilish apparaturalariga uzatiladi va ularda yozib olinadi. eng qudratli radioteleskoplar osmon jismlarini oʻrganishda buyuk vatandoshlarimizning ham xizmatlari katta boʻlgan. ulardan biri - amir temurning nabirasi mirzo ulug'bekdir. xv asming o‘rtalarida ulug'bek muvoraunnahrning taniqli astronomlaridan qozizoda rumiy, jamshid koshiylarni samarqandga taklif etib ular bilan osmon jismlarini tekshiradigan astronomik rasadxona, jumladan, eng yirik kuzatish asbobi - sekstantni qurish bo'yicha maslahat qildi. olimlar bir ovozdan bu fikrni quvvatlashgach, 1420-yillaming boshida samarqandning koʻhak degan tepalik ustida radiusi 40,2 metrga teng boʻlgan astronomik kuzatish asbobini qurishni boshladilar. ulug‘bek rasadxonasining «bosh teleskopi» mazkur asbobning ishchi yoyi, aylana uzunligining 1/6 qismini, ya’ni 60° ni tashkil etib, uzunligi 50 metrdan ortiq bo'lgan. bu astronomik asbobning qurilishi yer sirtida 11 metrcha chuqurlikda boshlanib, mazkur sirtdan balandligi qariyb 30 metr kelardi. asbobning l° ga teng yoyi uzunligi 70,2 santimetrni tashkil etib, o'lchash aniqligi 10 sekundli yoyga teng bo'lgan. …
4 / 17
e15.png image16.png /docprops/thumbnail.jpeg
5 / 17
osmonni elektromagnit to‘lqinlarda o‘rganish - keng to‘lqinli astronomiyaning asosi - Page 5

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "osmonni elektromagnit to‘lqinlarda o‘rganish - keng to‘lqinli astronomiyaning asosi"

презентация powerpoint 11-mavzu: osmonni elektromagnit to‘lqinli nurlarda o‘rganish - keng to‘lqinli astronomiyaning asosi reja: osmonni elektromagnit to'lqinli nurlarda o'rganish - keng to‘lqinli astronomiyaning asosi optik teleskoplar teleskoplaming asosiy xarakteristik kallaliklari radioteleskoplar haqida tushuncha ulug‘bek rasadxonasining «bosh teleskopi» osmonni elektromagnit to‘lqinli nurlarila oʻrganish - keng toʻlqinli astronomiyaning asosi maxsus asbob yordamida elektromagnit tebranishlami turli to‘lqin uzunlikli spektrga ajratish mumkin. yorug‘lik nuri shaffof uchburchakli prizma orqali o‘tkazilganda, u aynan shunday tashkil etuvchilarga ajralib, unda tartib bilan ketma-ket joylashgan nurlar jilolanadi. bunday oq nurdan tashkil topgan nurning ranglari ularning to‘lqin uzunliklari...

This file contains 17 pages in PPT format (7.4 MB). To download "osmonni elektromagnit to‘lqinlarda o‘rganish - keng to‘lqinli astronomiyaning asosi", click the Telegram button on the left.

Tags: osmonni elektromagnit to‘lqinla… PPT 17 pages Free download Telegram

Similar files

You might also like these

Show all
osmonni elektromagnit to’lqinli nurlarda o’rganish keng. to’lqinli astronomiyaning asosi .optik teleskoplar . radioteleskoplar haqida tushuncha .ulug’bek rasadxonasining «bosh teleskopi» — DOCX DOCX
osmonni elektromagnit to’lqinli nurlarda o’rganish keng. to’lqinli astronomiyaning asosi .optik teleskoplar . radioteleskoplar haqida tushuncha .ulug’bek rasadxonasining «bosh teleskopi»
4 pages 616.9 KB