qadimgi mesopotamiya tarixi

DOCX 7 pages 22.2 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 22.2 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

qadimgi mеsоpоtаmiya tarixini arxeologik qazishmalar materiallari asosida yoritish yondashuv turi asosiy xususiyatlari misollar hududiy yondashuv qazishmalarni geografik joylashuvi (ur, uruk, eridu, nippur, ashshur) asosida o‘rganish ur shahridagi nanna zigurat, nineviya yozuvlari davra (xronologik) yondashuv tarixiy davrlarga ajratish (ubaid, uruk, akkad, ur iii va h.k.) uruk davriga oid klin yozuvlar, akkad arxivlari tematik yondashuv diniy me’morchilik, yozuv, qishloq xo‘jaligi, jamiyat tuzilmasi kabi mavzular bo‘yicha tahlil urukdagi yozuvli plitalar, eridu ibodatxonasi material tahliliga asoslangan yondashuv topilmalarning fizika-kimyo jihatdan tahlili: keramika, metall, skeletlar urda topilgan bronza asboblar, nippurda topilgan skeletlar madaniylararo solishtirma yondashuv mesopotamiya va boshqa sivilizatsiyalar o‘rtasidagi madaniy farq va o‘xshashliklar uruk va misr yozuvlarining solishtirmasi, qabr madaniyatlari raqamli texnologiyalardan foydalanish gis, 3d model, radiokarbon tahlil kabi texnologiyalar yordamida tahlil ur shahrining gis xaritasi, 3d rekonstruksiya, karbon analizi qadimgi mesopotamiya tarixi: arxeologik qazishmalar asosida kirish mesopotamiya (hozirgi iroq, suriya va turkiya hududlari) dajla va furot daryolari orasidagi “verimli aylana” deb atalgan hududda …

2 / 7

ni: urning qirollik qabristonlari (mil. av. 2600–2500) kashf etildi. vulli stratigrafik usullardan foydalanib, turli davr qatlamlarini ajratdi. - topilmalar: - “standart of ur”: yog‘och paneldagi mozaika urush va tinchlik manzaralarini aks ettiradi, ijtimoiy tabaqalanishni ko‘rsatadi. - qirollik qabrlaridagi oltin bezaklar: zargarlik buyumlari (masalan, “puabi malika”ning bosh kiyimi) sumer san’ati va boyligini namoyish etadi. - nanna ziggurati: miloddan avvalgi 2100-yillarda qurilgan bu diniy inshoot sumer muhandisligining yutug‘i edi. - amaliy misol: “standart of ur” mozaikasida tasvirlangan jangovar aravalar sumerning harbiy texnologiyasi va tashkilotchiligini ko‘rsatadi. bobil shahri - qazish vaqt va olimlar: 1899–1917-yillarda nemis arxeologi robert koldevey boshchiligida qazish ishlari olib borildi. u germaniya sharq jamiyati homiyligida ishlagan. - qazish jarayoni: koldevey bobilning markaziy qismini, jumladan, ishtar darvozasini va shahar devorlarini ochdi. u loy g‘ishtli tuzilmalarni hujjatlashtirishda aniq usullardan foydalangan. - topilmalar: - ishtar darvozasi (mil. av. 575): moviy sirlangan g‘ishtlar va sher, buqa relyeflari bilan bezatilgan bu darvoza bobilning ulug‘vorligini ko‘rsatadi …

3 / 7

30 000 ga yaqin mixxat lavhalari, jumladan, gilgamesh dostoni (mil. av. 2100) topildi. bu adabiy va ilmiy yutuqlarni ko‘rsatadi. - saroy relyeflari: ossuriya harbiy yurishlari va ov manzaralari tasvirlangan tosh panellar. - ishtar ibodatxonasi: ma’buda ishtarga bag‘ishlangan bu inshoot diniy hayotning markazi edi. - amaliy misol: gilgamesh dostonidagi to‘fon hikoyasi bibliya va boshqa mifologiyalar bilan taqqoslanib, umuminsoniy afsonalar ildizlarini ko‘rsatadi. uruk shahri - qazish vaqt va olimlar: 1912-yildan boshlab nemis arxeologlari, jumladan, julius jordan, keyinchalik 20-asr oxirida zamonaviy jamoalar tomonidan qazildi. - qazish jarayoni: urukning eanna ibodatxonasi va shahar devorlari ochildi. zamonaviy geofizik usullar qadimiy kanallarni aniqlashda yordam berdi. - topilmalar: - mixxat yozuvi: miloddan av. 3100-yillarga oid loy lavhalarda iqtisodiy hisob-kitoblar yozilgan, bu yozuvning dastlabki shakli edi. - eanna ziggurati: inanna ma’budasiga bag‘ishlangan bu inshoot shaharsozlikning ilk namunasi edi. - sopol idishlar: uruk davri (mil. av. 4000–3100) savdo va hunarmandchilikning rivojini ko‘rsatadi. - amaliy misol: urukdagi loy lavhalardagi “60 …

4 / 7

i shunday aniqlangan. - 3d modellashtirish: ishtar darvozasi va nanna zigguratining raqamli rekonstruksiyalari o‘quv jarayonida foydalaniladi. - talqin qiyinchiliklari: masalan, urning “standart of ur” mozaikasi tarixiy voqea yoki ramziy tasvir sifatida talqin qilinishi mumkin. xulosa arxeologik qazishmalar mesopotamiyani insoniyat tsivilizatsiyasining beshigi sifatida ko‘rsatadi. ur, bobil, ninive va uruk shaharlaridagi topilmalar yozuv (mixxat), huquq (hammurapi kodeksi), shaharsozlik (zigguratlar) va ilmiy yutuqlar (astronomiya) kabi yutuqlarni ochib beradi. vulli, koldevey va layard kabi olimlarning ishlari ushbu tsivilizatsiyalarning jahon tarixidagi o‘rnini aniqlashga yordam berdi. mesopotamiya merosi zamonaviy dunyoda vaqt, huquq va shahar tushunchalarining ildizi sifatida saqlanib qolmoqda. 📚 foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati (15 ta) 1. kramer s.n. — “tarix shumerda boshlanadi” (shumer madaniyati va yozuvi haqida muhim manba) 2. g’ofurov b.g. — “qadimgi sharq tarixi” (mesopotamiya sivilizatsiyasi haqida umumiy tarixiy yondashuv) 3. jabborov q. — “dunyo tarixidan sahifalar” (arxeologik topilmalar orqali qadimgi jamiyatlar tahlili) 4. jo‘rayev o. — “sharq uyg‘onish davri va madaniyati” (mesopotamiya madaniyati …

5 / 7

ensiklopediyasi. 1–10 jildlar (mesopotamiya haqidagi qisqacha ilmiy ma’lumotlar) 14. bongard-levin g. — “sharq xalqlari tarixi” (arxeologik va tarixiy jihatdan keng yoritilgan) 15. boqoyev a. — “qadimgi dunyo tarixiga kirish” (yangi o‘quvchilar uchun tavsiya etiladi)

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qadimgi mesopotamiya tarixi"

qadimgi mеsоpоtаmiya tarixini arxeologik qazishmalar materiallari asosida yoritish yondashuv turi asosiy xususiyatlari misollar hududiy yondashuv qazishmalarni geografik joylashuvi (ur, uruk, eridu, nippur, ashshur) asosida o‘rganish ur shahridagi nanna zigurat, nineviya yozuvlari davra (xronologik) yondashuv tarixiy davrlarga ajratish (ubaid, uruk, akkad, ur iii va h.k.) uruk davriga oid klin yozuvlar, akkad arxivlari tematik yondashuv diniy me’morchilik, yozuv, qishloq xo‘jaligi, jamiyat tuzilmasi kabi mavzular bo‘yicha tahlil urukdagi yozuvli plitalar, eridu ibodatxonasi material tahliliga asoslangan yondashuv topilmalarning fizika-kimyo jihatdan tahlili: keramika, metall, skeletlar urda topilgan bronza asboblar, nippurda topilgan skeletlar madaniylararo solishtirma yondashuv mesopotami...

This file contains 7 pages in DOCX format (22.2 KB). To download "qadimgi mesopotamiya tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: qadimgi mesopotamiya tarixi DOCX 7 pages Free download Telegram