оила маънавиятини шакллантиришда ахлоқнинг ўрни

DOCX 9 pages 36.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 9
мавзу: оила маънавиятини шакллантиришда ахлоқнинг ўрни. оила маънавиятини шакллантиришда ахлокнинг урни. режа: 1. оила – илк ахлокий маскан сифатида. 2. фукаролик жамияти ва давлатнинг ахлокий мохияти. 3. ахлокий маданият ва касбий одоб муаммоси. 4. ахлокий тарбия хамда унинг йуллари ва воситалари. оилани фукаролик жамиятининг, давлатнинг энг мухим хужайраси дейишади. чунки хар бир жамият аъзосининг, булажак фукуронинг тарбияси оиладан бошланади. оила уч жихатни: узининг бевосита куриниши булмиш никохни; оилавий мулк ва анжомлар хамда улар хакидаги гамхурликни; болалар тарбиясини уз ичига олади. аввало, никох хакида тухталиб утайлик. конунга биноан никох тузиш шартларида энг мухимлари – никохга кирувчиларнинг узаро розилиги ва уларнинг никох ёшига етганликлари. бизда йигитлар учун – 18, кизлар учун – 17 никох ёшлари килиб белгиланган. бу – масаланинг хукукий томони. унинг иккинчи – ахлокий томони хам борки, у севги билан боглик. никох тузишдан аввал икки ёш орасида гох очик севги – мунтазам учрашувлар, ахду паймонлар килиш ёки оркаворотдан бир-бирини ёктириши …
2 / 9
ик хакикий мухаббат шаклланади. абдулла кодирий «утган кунлар» романида тасвирлаган отабек билан кумуш уртасидаги севгини бунинг мумтоз намунаси деса булади. очигини айтиш керакки, мухаббатнинг хам уз даражаси бор: лайли билан мажнуннинг мухаббати хамма севишганларга хам насиб этавермайди. бундай романтик-сурурий севги реал хаётда камдан-кам учрайди. бунинг устига, оилавий мухаббат маълум маънода салобатли, купрок яширин тарзда намоён булади. кейинги пайтларда никох билан мухаббатнинг узаро чикишмаслиги хакида ¢арб мутафаккирлари тез-тез ёзадиган булиб колганлар. чунончи, эрих фромм индустриал жамиятда мухаббат камдан-кам хам учрайдиган ходиса эканини, никохнинг асосида бошка–молиявий, сиёсий, иктисодий сабаблар ётишини таъкидлайди. умуман, ¢арб оламида бундай ходиса анчадан буён мавжуд. шу жихатдан жорж байроннинг «дон жуан» шеърий романидаги куйидаги сатрлар диккатга сазовор: бу жуда кайгули ходиса шаксиз, инсоннинг кажлиги, жинояти бу; илдизи гар битта булса хам, харгиз чикишмас никох ва мухаббат мангу: сиркага айланган винодак, эсиз, никох маст килмовчи тахир, нордон сув,- вакт ундан жаннатий буйни оладир, рузгору ошхона хиди коладир. гарчи бу …
3 / 9
шкаради. у нафакат «топиб келади», балки оилавий мулкка хужайинчилик килиш, уни таксимлаш хукукига хам эга. оилада боланинг ахамияти нихоятда катта. ота болада уз жуфти халолини, она эса севимли эрини куради: болада эр хотиннинг мухаббати предметлашади, жонланади. бола – оилани тутиб турувчи жонли мухаббат. болалар оилада умумий оилавий мулк хисобига еб-ичадилар, тарбия оладилар. оилада болалар интизомли булиб усмоклари, ота-онага буйсинишлари лозим. лекин бу интизом кулликка ургатиш эмас, балки болаларига хос эрка-тантиклик, узбошимчалик сингари салбий хусусиятларни йукотишига хизмат килиши керак. ота-онага буйсунишдан бош тортишга йул куйиш боланинг келажакда купол бадхулк нокамтарин булиб етишувига олиб келади. шу боис оила илк ахлокий тарбия учоги сифатида хам катта ахамиятга эга. оила бузилиши хам мумкин. бунинг турли сабаблари бор. бири – оилани ахлокий нуктаи назардан бузилиши. бунда болалар балогатга етгач, эркин шахс сифатида янги оилага асос булишлари – угил болаларнинг уйлантирилиши, кизларнинг эрга берилиши назарда тутилади. уйлантирилган фарзандларга хам, эрга берилган кизларга хам янги оила куриш …
4 / 9
ани булмиш оилалар йигиндиси фукаролик жамиятини, миллатни ташкил этади. фукаролик жамияти мохиятан оила билан давлат уртасидаги даража. гарчанд, унинг тараккиёти давлат тараккиётидан кейинрок руй берса хаа, у албатта давлатни такозо этади, яъни фукаролик жамиятининг яшаши учун унинг олдида мустакил нимадир булиши керак. фукаролик жамияти замонавий дунёмизда вужудга келади, зеро, хозирги пайтдагина фукаролар хукуки хакикатан хам инобатга олинади. фукаролик жамиятида хар бир одам узи учун максад. бирок, у бошкалар билан узаро муносабатда булмасдан туриб, уз максадига тула эриша олмайди: бошкалар унинг максадга етишиши йулидаги воситадир. натижада хар бир алохида максад бошкалар билан узаро муносабатлар воситасида, уларнинг фаровонликка интилишини каноатлантиргани холда, узи хам каноатланади. бошкачарок килиб айтганда, фукаролик жамиятида яхши, бадавлат, бахтли, хукукий яшаш учун булган хар бир фукаронинг интилиши пировард натижада бутун жамиятнинг ушандай яшашига олиб келади. фукаролик жамияти, шундай килиб, бир кишининг эхтиёжини унинг мехнати воситасида кондириши баробарида, шу мехнат воситасида барча колганларнинг хам эхтиёжини кондиради. у уз аъзоларининг шахсий …
5 / 9
кин. бу фахрланиш хиссидан келиб чиккан баландпарвоз гап эмас. масала шундаки, ¢арб жамиятлари хозирги пайтда ахлокийликни хукукийликнинг юкори боскичи сифатида кабул килмокдалар. лекин улар учун «ахлокий урин бушатишдан» кура «хукукий уринни эгаллаб туриш» на факат конуний, балки завклирок туюлади. бизнинг менталитетимизда эса, бунинг акси – хар бир «ахлокий урин бушатиш» узбек калбига кувонч, уз инсонлик бурчини бажарганлик хиссини тулдиради. бундан ташкари, бизда фукаролик жамияти куришни маълум маънода тезлаштирадиган, ¢арб менталитетига хос булмаган махаллалар бор.узбек махаллалари том маънода ахлокий тарбиянинг маскани; оила катталари болага канчалик тарбия бера олса, уша оила яшаётган махалланинг тарбия борасидаги хиссаси хам шунча булади, десак хато килмаймиз. бунинг устига, махаллада халкимизнинг кадимий демократик анъаналари хозир хам уз кучини йукотган эмас. махаллада яшаётган, хукумат аъзоси хам, миллионер тижоратчи хам, фаррош хам, одий укитувчи хам бир хилдаги махалладошлик хукукига эга. чунончи, махалланиг оксоколи оддий укитувчи булиши мумкин ва куп холларда шундай хам.хукумат аъзоси ёки миллионер эса, махаллада факат махалладошлик …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "оила маънавиятини шакллантиришда ахлоқнинг ўрни"

мавзу: оила маънавиятини шакллантиришда ахлоқнинг ўрни. оила маънавиятини шакллантиришда ахлокнинг урни. режа: 1. оила – илк ахлокий маскан сифатида. 2. фукаролик жамияти ва давлатнинг ахлокий мохияти. 3. ахлокий маданият ва касбий одоб муаммоси. 4. ахлокий тарбия хамда унинг йуллари ва воситалари. оилани фукаролик жамиятининг, давлатнинг энг мухим хужайраси дейишади. чунки хар бир жамият аъзосининг, булажак фукуронинг тарбияси оиладан бошланади. оила уч жихатни: узининг бевосита куриниши булмиш никохни; оилавий мулк ва анжомлар хамда улар хакидаги гамхурликни; болалар тарбиясини уз ичига олади. аввало, никох хакида тухталиб утайлик. конунга биноан никох тузиш шартларида энг мухимлари – никохга кирувчиларнинг узаро розилиги ва уларнинг никох ёшига етганликлари. бизда йигитлар учун – 18, ки...

This file contains 9 pages in DOCX format (36.0 KB). To download "оила маънавиятини шакллантиришда ахлоқнинг ўрни", click the Telegram button on the left.