falsafa fanining predmeti

PPTX 35 pages 606.7 KB Free download

35 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 606.7 KB

File type PPTX

Pages 35

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 35

mavzu: falsafa fanining predmeti, mazmuni va jamiyatdagi roli falsafa fanining predmeti reja 1. falsafa tushunchasining kelib chiqishi. 2.falsafaning predmeti va asosiy mazmuni. 3.falsafaning jamiyat hayotidagi o‘rni va asosiy vazifalari. falsafa tushunchasining kelib chiqishi. falsafa nihoyatda qadimiy fandir. olam va odamlar o‘rtasidagi munosabatlar, inson qadri va umrning mazmuni, dunyodagi o‘zgarishlar, o‘zaro aloqadorlik va bog‘liqlik hamda taraqqiyotning umumiy qonuniyatlari falsafaning asosiy mavzulari hisoblanadi. falsafa esa — barcha fanlar rivojlanishiga asos bo‘ladigan va ulardan oziqlanadigan, ayni paytda ularning rivojlanish yo‘llarini belgilab beradigan umuminsoniy va universal fan. u qadim zamonlardayoq «barcha ilmlarning otasi» deb ta’riflangan. uning hayotiyligi xalq tabiatiga, turmush va tafakkur tarziga nechoqli mos ekani, jamiyat manfaatlari va ezgu intilishlarini qay darajada aks ettira olishiga bog‘liq. falsafiy mulohaza yuritish, fikrlash inson tabiatiga xos, demak, uning o‘zi kabi qadimiydir. u olam va uning yashashi, rivojlanishi va taraqqiyoti, hayot va inson, umrning mohiyati, borliq va yo‘qlik kabi ko‘plab muammolar haqida bahs yuritadigan fandir. qadimgi yunon …

2 / 35

a. shu tufayli ham falsafa predmetini faqat o‘ta abstrakt tushunchalar yordamida belgilash mumkin. suu ma’noda «dunyo – inson» munosabatlari tizimidagi umumiylik falsafaning predmeti hisoblanadi, degan fikr mazkur talablarga javob beradi. qadimgi yunonistonda «filosofiya» atamasini dastlab, matematika fani orqali barchamizga yaxshi mahlum bo‘lgan, buyuk alloma pifagor ishlatgan. evropa madaniyatiga esa, u buyuk yunon faylasufi aflotun asarlari orqali kirib kelgan. shu tariqa, u avvalo, qadimgi yunonistonda alohida bilim sohasiga, tug‘rirog‘i, «fanlarning otasi», yahni asosiy fanga aylangan. falsafaning asosiy funksiyalari dunyoqarashni shakllantirish gnoseologik metodologik integrativ madaniy aksiologik axloqiy «filosofiya» atamasi va u ifoda etadigan bilimlar majmui qadimgi yunoniston va rimda eramizdan avvalgi vii-iii asrlarda yuz bergan buyuk yuksalish natijasi sifatida yuzaga kelgan edi. o‘sha davrda endigina shakllanib kelayotgan nazariy fikrning ifodasi falsafiy tafakkur olamni yaxlit va bir butun holda tushunish mujassamiga aylangan edi. qadimgi yunonistonda «filosofiya» atamasini dastlab, matematika fani orqali barchamizga yaxshi ma’lum bo‘lgan, buyuk alloma pifagor ishlatgan. insonda bilishga qiziqish uyg’otadigan, …

3 / 35

zimidagi munosabatlarning rang-barangligi predmetli – amaliy, gnoseologik, akseologik, estetik, axloqiy va boshqa xil munosabatlar bilan belgilanadi. quyidagilar falsafiy bilimning strukturasi hisoblanadi: • ontologiya – mavjudlik, borliq haqidagi bilim; • gnoseologiya (boshqa bir terminologiyaga ko‘ra – epistemologiya) – bilish nazariyasi; • ijtimoiy falsafa – jamiyat haqidagi ta’limot; • etika – axloq haqidagi ta’limot; • aksiologiya – qadriyatlar haqidagi ta’limot; • falsafiy antropologiya – inson haqidagi ta’limot va boshqalar. falsafaning jamiyatdagi ahamiyati - falsfa insoniyat tarixiy taraqqiyoti davomida yaratilgan ma’naviy madaniyatning bir qismi bo‘lib, insonning o‘zi va borliq to‘g‘risidagi bir butun dunyoqarashi tizimidan iboratdir. falsafa inson muammosini o‘zining asosiy o‘rganish mavzusi hisoblab, uning o‘ziga, borliqqa munosabatini falsafaning bosh masalasi deb qaraydi. shu sababli uning asosiy maqsadi ham inson manfaatlariga xizmat qilishdan iboratdir. donishmandlik nima ? qadimgi yunon faylasufi diogen (e.avv. 400-325) dan donishmand kim? - deb so’rashganda, u: «haqiqiy donishmand xudodir, biz donishmandlikni sevguvchilarmiz» - degan. donishmandlik nima ? suqrot (e.o. 470-399 …

4 / 35

nosabatning xilma-xillikka asoslangani holda, unga yaxlit, umumlashgan tahriflar ham berilgan. falsafaga ijtimoiy ong shakli bo‘lgan madaniyat, sanhat, qadriyat nuqtai nazaridan qaraydigan bo‘lsak, uning milliylikni aks ettirish imkoniyati tuqiladi. ammo ontologiya, gnoseologiya, naturfilosofiya, antropologiya kabi fan sohalari nuqtai nazaridan qaralsa, ushbu tahrifda umuminsoniylik va universallik falsafaning asosiy hususiyati ekanini tahkidlash lozim bo‘ladi. haqiqiy falsafa tafakkur mahsuli bo‘lgan narsalarni oliy darajadagi haqiqat sifatida mutloqlashtirmaydi. bu borada suqrotning «men hech narsani bilmasligimni bilaman» degani ehtirofi haqiqat mehzonidir. holbuki, suqrot qadimgi yunonistonning eng bilimli faylasufi bo‘lgan. u bilimdon, bahs-munozara chog‘ida har qanday suhbatdoshni ham mot qilib qo‘ya olgani haqida tarixda misollar ko‘p. falsafiy bilimlar rivoji o‘zluksiz jarayon bo‘lib, u insoniyatning tafakkur bobida ilgari erishgan yutuqlarni tanqidiy baholashni taqozo etadi. biroq bu — ularni tamoman rad etish, ko‘r-ko‘rona tanqid qilish lozim degani emas, balki ularga xos barcha xato va kamchiliklarni anglab, yaxshi va ijobiy jihatlaridan foydalanish demakdir. ana shunday tanqidiy endashuv va vorislik falsafaning muhim …

5 / 35

y rivojlanish jaraeni bilan emas, balki faqat jonli tanadagi rivojlanish jaraeni bilan qiziqadi. umuman, rivojlanish jaraenining o‘zi nima, uning mohiyati qanday? masalaning aynan shu taxlitda qo‘yilishi ilmiy muammolarni falsafiy masalaga aylantiradi. yahni, shu tariqa muayyan mavzu oddiy ilm sohasidagi ehnalishdan falsafiy muammo tusini oladi. falsafa fanining muammolari, o‘z xususiyatlariga ko‘ra, azaliy va eki o‘tkinchi bo‘lishi mumkin. azaliy muammolar insoniyat paydo bo‘lgan davrdaeq vujudga kelgan bo‘lib, toki odamzod mavjud ekani, yashayveradi. chunki, insoniyat taraqqiyotining har bir bosqichida ushbu muammolar yangidan kun tartibiga qo‘yilaveradi. ularni o‘rganish jaraenida ilm-fan taraqqiy etib boradi. olam va odam munosabatlari, dunyoning mavjudligi, borliqning voqeligi, undagi o‘zaro aloqadorlik va taraqqiy etish, insoniyat hayotidagi adolat va haqiqat, yaxshilik va emonlik, urush va tinchlik, umrning mazmuni, tabiat va jamiyat taraqqiyotining asosiy tamoyillari bilan bog‘liq ko‘pdan-ko‘p masalalar falsafa va falsafiy bilim sohalarining azaliy muammolari sirasiga kiradi. falsafada olamning asosida nima etadi, uni voqe etib turgan narsaning mohiyati nimadan iborat, degani masalalar …

Want to read more?

Download all 35 pages for free via Telegram.

Download full file

About "falsafa fanining predmeti"

mavzu: falsafa fanining predmeti, mazmuni va jamiyatdagi roli falsafa fanining predmeti reja 1. falsafa tushunchasining kelib chiqishi. 2.falsafaning predmeti va asosiy mazmuni. 3.falsafaning jamiyat hayotidagi o‘rni va asosiy vazifalari. falsafa tushunchasining kelib chiqishi. falsafa nihoyatda qadimiy fandir. olam va odamlar o‘rtasidagi munosabatlar, inson qadri va umrning mazmuni, dunyodagi o‘zgarishlar, o‘zaro aloqadorlik va bog‘liqlik hamda taraqqiyotning umumiy qonuniyatlari falsafaning asosiy mavzulari hisoblanadi. falsafa esa — barcha fanlar rivojlanishiga asos bo‘ladigan va ulardan oziqlanadigan, ayni paytda ularning rivojlanish yo‘llarini belgilab beradigan umuminsoniy va universal fan. u qadim zamonlardayoq «barcha ilmlarning otasi» deb ta’riflangan. uning hayotiyligi xalq tabia...

This file contains 35 pages in PPTX format (606.7 KB). To download "falsafa fanining predmeti", click the Telegram button on the left.

Tags: falsafa fanining predmeti PPTX 35 pages Free download Telegram