falsafa fanining predmeti va mazmuni

DOCX 26 pages 112,7 KB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 112,7 KB

Fayl turi DOCX

Pages 26

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

1-mavzu. falsafa fanining predmeti, mazmuni va jamiyatdagi roli. sharq va g‘arb falsafasining vujudga kelishi, rivojlanish tarixi. falsafa tarixida borliq masalasi – ontologiya. reja: 1. falsafa atamasining kelib chiqishi. falsafa shakllanishining asosiy bosqichlari. 2. dunyoqarashning tuzilishi. dunyoqarashning tarixiy shakllari 3. qadimgi, ilk o‘rta asr sharq falsafasi va uyg‘onish davr falsafasi. 4. yevropa falsafasi. 5. borliq tushunchasi. falsafa tarixida borliq muammosi 6. materiya tushunchasi va uning tashkillashuv darajalari. 7. harakat – materiyaning yashash sharti. tayanch tushunchalar: «falsafa» atamasining mohiyati. falsafaning bahs mavzulari. falsafaning asosiy muammolari. falsafada milliylik va umuminsoniylik. milliy davlatchilik va milliy falsafa. o‘zbek falsafasi. dunyoqarashning tarixiy shakllari buddaviylik, "tavrot", "veda", "upanishadalar". borliq, yo‘qlik, mavjudlik, abadiylik, o‘tkinchlik, monizm, dualizm, tabiat borligi, sivilizatsiyalashgan borliq, birlamchi tabiat borligi, jamiyat borligi, ijtimoiy borliq, inson borligi, individuallashgan borliq, ruhiy borliq, moddiy borliq, ma’naviy borliq, substansiya, aksidensiya, materiya, harakat, fazo va vaqt. falsafa atamasining kelib chiqishi. falsafa shakllanishining asosiy bosqichlari falsafa atamasining kelib chiqishi. falsafa shakllanishining …

2 / 26

omonidan yaratilgan madaniy-tarixiy merosning barcha durdonalaridan bekamu-ko‘st foydalanish, tabiiy, texnikaviy, ijtimoiy-gumanitar fanlar erishgan ulkan muvaffaqiyatlarga suyanish asosida shakllanadi. falsafa rivojlanib borish bilan birga kishilarda olam haqidagi bir butun, yaxlit dunyoqarashni shakllanishida nazariy poydevor vazifasini o‘taydi. u tabiat, jamiyat, inson tafakkurini ob’ektiv qonunlarini bilish asosida moddiy olamga amaliy ta’sir etish yo‘llarini, dunyoni o‘zgartirish, qayta qurish yo‘l-yo‘riqlarini ko‘rsatib beradi. shuningdek voqealarni rivojlanishini oldindan ko‘rishga, umuminsoniy muammolarni hal etishga yordam beradi. falsafa terminining mazmuni nimani anglatadi va u birinchi marta kim tomonidan qo‘llanilgan? falsafa termini birinchi marta grek faylasufi pifagor ta’limotida uchraydi. lekin uni alohida fan sifatida ajratgan faylasuf aflotundir. falsafani – nazariy bilishning alohida bir sohasi sifatida qaragan faylasuflar ham aflotun va arastudir. ularning talqinicha, «falsafa – bu insonning dunyo va o‘zi to‘g‘risidagi hamma bilimlarni o‘z ichiga oluvchi fandir». xullas «falsafa» - yunoncha so‘z bo‘lib, «donishmandlikni sevish» ma’nosini bildiradi. markaziy osiyolik ulug‘ faylasuf forobiy o‘zining «baxt-saodatga erishuv haqida» nomli asarida shunday deydi: …

3 / 26

lar quyidagi muammolarini o‘z ichiga oladi: a) ontologiya – borliq haqidagi qarashlar; b) sotsiologiya – jamiyat haqidagi qarashlar; v) gnoseologiya – borliqni bilish muammolari; g) inson muammosi; d) aksiologiya – qadriyatlar to‘g‘risidagi ta’limotlar; e) logika (mantiq) - inson tafakkuri qonunlari haqidagi qarashlar tizimlaridir. shuningdek, axloqiylik va go‘zallik haqidagi bilimlar tizimini o‘z ichiga oladigan etika va estetika ham falsafiy bilimlar qatoriga kiradi. falsafiy tafakkur rivoji insoniyat taraqqiyoti bilan uzviy bog‘liq jarayondir. ma’lumki, hayotdagi voqea hodisalarning barchasi ijtimoiy ongda aks etadi. taraqqiyot jarayonida davrlar o‘zgarishi bilan unga xos ma’naviy, huquqiy, siyosiy va falsafiy mezonlar ham shakllana boshlaydi. ammo bu o‘z-o‘zidan yuz bermaydi. ayniqsa, inson tafakkurining o‘zgarishi dunyoqarashning yangicha tamoyillarga ega bo‘lishi uzoq davom etadigan murokkab jarayondir. bu hol bizning kunlarimizda ham yaqqol namoyon bo‘lmoqda. hozirgi kunda jamiyatimizda istiqlol g‘oyalariga asoslanadigan yangi dunyoqarashni shakllantirish asosiy vazifa bo‘lib turibdi. zero, inson dunyoqarashini, uning asosiy tamoyillarini o‘zgartirmasdan, yangi jamiyatni qurish qiyin. 2.dunyoqarashning tuzilishi. dunyoqarashning tarixiy …

4 / 26

qarash – unda hal qiluvchi asosiy belgi ilohiy kuchlarga ishonish, butun olam barcha mavjudoti, insoniyat xudo tomonidan yaratilganligi, xudoga, ruhlarga sig‘inish bu dunyoqarashning o‘ziga xos xususiyatlaridir. · falsafiy dunyoqarash – bu qarashning o‘ziga xos xussusiyati shundaki, kishilarga tabiat, jamiyat, inson tafakkuri rivojlanishining umumiy qonuniyatlari to‘g‘risida yaxlit ma’lumotlar beradi. falsafiy dunyoqarashining quyidagi ko‘rinishlari mavjud: · dualizm – olamning asosida bir-biridan mustaqil ikkita – moddiy va ruhiy substansiya yotadi deb tushunish; · monizm – dunyo yagona asosga ega deb ta’kidlash; · v) panteizm – butun olam «bosh yaratuvchi» tomonidan yaratilganligini tan olg‘an holda, tabiat o‘z qonuniyatlari asosida rivojlanadi, harakatlanadi deb tushunish; · g) agnostitsizm – olamni bilishni qisman yoki butunlay inkor etish. ilmiy dunyoqarash – fan va ilm dunyosida tabiat, jamiyat, inson tafakkuri ob’ektiv qonunlarini ochib beradi, taraqqiyotini tezlashtiradi. falsafa jamiyatning ijtimoiy ehtiyoj va manfaatlari, g‘oyaviy-siyosiy qarashlari, umuman, uning moddiy va ma’naviy hayoti bilan aloqador bo‘lib ijtimoiy borliqni aks ettiradi va o‘z …

5 / 26

da, bozor munosabatlariga bosqichma-bosqich o‘tish jarayoni, yangi ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlarining qaror topa borishi, islohatlarning inson manfaatlariga xizmat qilishi, milliy uyg‘onish ijtimoiy taraqqiyot taqozosi, komil insonni voyaga etkazish davr talabi ekani kabi dasturiy vazifalarning hayotiyligi to‘g‘risidagi g‘oyalarni odamlar dunyoqarashida qaror toptirish zarur. · falsafiy ongning yangilanishi mohiyat e’tibori bilan mustaqillikni mustahkamlash, mamlakatimizning xalqaro nufuzi va aloqalarining o‘sib borishi, tinchlik, osoyishtalik, milliy totuvlik, bahamjihatlikka xizmat qiluvchi g‘oyalarga tayanadi. uning hayotiyligi xalq irodasiga, ruhiyatiga, milliy tuyg‘ulari, orzu-intilishlariga mosligi bilan belgilanadi. · albatta, falsafadagi yangilanish millat va vatan manfaatlari, istiqbol rejalari milliy qadriyatlarimiz ruhiga mos holda kechadi. bu esa, o‘z navbatida, yurtimizda kechayotgan islohotlar jarayoni, davlatimizning siyosiy, huquqiy, iqtisodiy, ijtimoiy, ma’naviy hayotidagi ijobiy o‘zgarishlar to‘g‘risida halqimizda to‘g‘ri tasavvur va tushunchalarni hosil qilib borish lozimligini ko‘rsatadi. · falsafiy tafakkur yangilanishi taqozo etadigan eng muhim vazifa poklanish jarayoni odamlar ruhiyati va tafakkurida amaliy tus olish uchun o‘zbekiston respublikasi konstitusiyasida mujassam etilgan maqsad va g‘oyalarni amalga oshirish yo‘lida …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "falsafa fanining predmeti va mazmuni"

1-mavzu. falsafa fanining predmeti, mazmuni va jamiyatdagi roli. sharq va g‘arb falsafasining vujudga kelishi, rivojlanish tarixi. falsafa tarixida borliq masalasi – ontologiya. reja: 1. falsafa atamasining kelib chiqishi. falsafa shakllanishining asosiy bosqichlari. 2. dunyoqarashning tuzilishi. dunyoqarashning tarixiy shakllari 3. qadimgi, ilk o‘rta asr sharq falsafasi va uyg‘onish davr falsafasi. 4. yevropa falsafasi. 5. borliq tushunchasi. falsafa tarixida borliq muammosi 6. materiya tushunchasi va uning tashkillashuv darajalari. 7. harakat – materiyaning yashash sharti. tayanch tushunchalar: «falsafa» atamasining mohiyati. falsafaning bahs mavzulari. falsafaning asosiy muammolari. falsafada milliylik va umuminsoniylik. milliy davlatchilik va milliy falsafa. o‘zbek falsafasi. dunyoqara...

This file contains 26 pages in DOCX format (112,7 KB). To download "falsafa fanining predmeti va mazmuni", click the Telegram button on the left.

Tags: falsafa fanining predmeti va ma… DOCX 26 pages Free download Telegram