eritmalar

DOCX 8 sahifa 63,0 KB Bepul yuklash

8 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 63,0 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 8

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 8

aim.uz eritmalar r e j a : 1. eritmalar xaqida umumiy tushunchalar. 2. eritmalarning konsentrasiyasi 3. tuyingan eritmalar 4. eruvchanlik 5. eritmalarning xossalari 6. eritmalarning bug bosimi 7. eritmalarning kaynash va muzlash temperaturalari ikki yoki bir necha komponentdan iborat kattik yoki suyuk gomogen sistema eritma deb ataladi. uz agregat xolatini eritmaga utkazadigan modda erituvchi xisoblanadi. xar kanday eritma erituvchi va eruvchi moddalardan iborat buladi. moddalar chegarasiz eriganida eritmada erigan moddaning foiz mikdori 0 % dan 100 % gacha buladi. bunday xollarda eruvchi va erituvchi orasidagi ayirma yukoladi. bulardan istaganimizni erituvchi deb kabul kilishimiz mumkin. lekin juda kupchilik moddalar ayni temperaturada ma'lum chegaraga kadar eriydi. masalan, uy temperaturasida osh tuzining suvdagi eritmasi nacl ning mikdori xech kachon 26.48% dan ortmaydi. eritmalarning fizikaviy xossalari (masalan, kaynash temperaturasi) erigan modda mikdori ortuvi bilan uzgaradi. kupincha, eritma xosil bulganda xajm va energetikaviy uzgarishlar yuz beradi. kupchilik moddalar eritmalarning kimyoviy xossalari eritmada eruvchi modda mikdori …

2 / 8

girligi, m1 - erituvchining molekulyar ogirligi. 2. 1 litr eritmaning erigan modda mikdori g/mol soni bilan ifodalanishiga molyar konsentrasiya deyiladi va m xarfi bilan belgilanadi. agar 1 litr eritmada 1 mol modda erigan bulsa 1m, 2mol moda erigan bulsa 2m eritma deyiladi. molyar konsentrasiya kuyidagi formula bilan ifodalanadi: bunda cn -molyar konsentrasiya; - erigan moddaning grammlarda ifodalangan massasi m - erigan moddaning molekulyar massasi v - eritmaning millilitrda ifodalangan xajmi 3. bir litr eritmadagi erigan moddaning mikdori garmm-ekvivalentlar soni bilan ifodalanishiga normal konsentrasiya deyiladi va h xarfi bilan belgilanadi. agar 1 litr eritmada 1gr-ekv modda erigan bulsa, 1h, 0.1 gr-ekv modda erigan bulsa, desinormal, 0.1h eritma deyiladi. normal konsentrasiya kuyidagi formula bilan ifodalanadi. bunda cn - normal konsentrasiya m - erigan moddaning grammlarda ifodalangan massasi e - erigan moddaning gr-ekv m - eritmaning ml da ifodalangan xajmi bir millilitr eritma tarkibidagi erigan moddaning grammlarda ifodalangan mikdoriga eritmaning titri deyiladi. t=e*n/1000 …

3 / 8

erimay kolgan modda orasida dinamik muvozanat karor topadi, eritma tuyinadi. shunda kilib, erimay kolgan modda bilan cheksiz uzok vakt birga mavjud bula oladigan, ya'ni muvozanatda turadigan eritma tuyingan eritma deyiladi. moddaning biror erituvchida eriy olish xususiyati shu moddaning eruvchanligi deyiladi. moddalarning eruvchanligi eruvchi moddaning va erituvchining tabiatiga, xamda temperatura va bosimga boglik. ayni moddaning ma'lum temperaturada 100 gr erituvchida erib tuyingan eritma xosil kiladigan ogirlik mikdori uning eruvchanlik koeffisiyenti (yoki eruvchanligi) deyiladi. ba'zi moddalarning 100 gr suvda 20° s dagi eruvchanligi modda eruvchanligi c6h12o6 200 gr nacl 35 gr h3bo3 5 gr caco3 0.0013 gr agj 0.00000013 gr nazariy jixatdan olganda mutlako erimaydigan moddalar bulmaydi. xatto oltin va kumush xam juda oz darajada bulsa xam suvda eriydi. gazlarning suyukliklarda eruvchanligi genri konuni balan ifodalanadi. bu konunga muvofik uzgarmas temperaturada ma'lum xajm suyuklikda erigan gazning ogirlik mikdori shu gazning bosimiga tugri proporsional buladi. m = k.p m- ma'lum xajmdagi suyuklikda erigan …

4 / 8

l); 3. suyukliklar uzaro aralashmaydi (suv bilan simob). suyuklikning suyuklikda erishi temperatura ortishi bilan ortadi, lekin bosim uzgarganda kam uzgaradi. erish nixoyatda katta (1000 atm) bosim kulanilgandagina kupaya boshlaydi. kattik jismning suyuklikda eruvchanligi uzgarmas bosimda temperatura ortishi bilan ortadi, lekin kattik modda eriganda issiklik chiksa, bu moddaning eruvchanligi temperatura ortishi bilan kamayadi. yukoridagi eruvchanlik diagrammasida absissalar ukiga t°, ordinatalar ukiga 100 gr suvda erigan modda mikdori kuyilgan. diagrammaning chizigida yotuvchi xar kaysi nukta tuyingan eritma konsentrasiyasini, chizik tepasidagi soxa uta tuyingan eritmalar soxasini, chizikning tagidagi soxa tuyinmagan eritmalar soxasini kursatadi. tuyingan eritma extiyotlik bilan sovitilganida uta tuyingan eritma xosil bulishi mumkin, lekin uta tuyingan eritma barkaror sistema emas. agar uta tuyingan eritmaga eruvchi moddaning kichkina kristali kiritilar ekan, sistema tuyingan eritmaga aylanib ketib, erigan moddaning ortikcha mikdori eritmadan ajralib chikadi. ba'zi xollarda eruvchanlik diagrammasida chizikning sinishi kursatiladi. masalan, na2so4 tuzining eruvchanlik diagrammasi chizigi 32.38°s da sinadi. bu temperaturada kuyidagi muvozanat …

5 / 8

itma butun idish ichida bir xil konsentrasiyaga erishadi. eritmalarda diffuziya xodisasini puxta urganish natijasida tubandagi konuniyatlar chikarilgan. 1. eritmalarda diffuziya juda sust boradi. 2. diffuziya tufayli zarrachalar konsentrasiyasi yukori bulgan joydan konsentrasiyasi kam bulgan joyga utadi, nixoyat sistema bir xil konsentrasiyaga erishadi. 3. eritmalarda diffuziya tufayli ogirlik kuchi xam yengiladi: xar kanday ogir tuz eritmasi ustiga suv solsak, ogir zarrachalar yukoriga kutariladi; 4. diffuziya xodisasida ikkala modda zarrachalari bir-birining orasiga kirishadi. agar erituvchi bilan eritma urtasiga yarimutkazgich parda kuysak, bu parda orkali erituvchi zarrachalari eritmaga utib uni suyultiradi erituvchi zarrachalarining yarim utkazgich parda orkali eritmaga utish prosessiga osmos deyiladi. osmos xodisasi natijasida xar bir eritma ma'lum osmotik bosimga ega buladi. suyultirigan eritmalarda bug bosimini kattaligi erigan moddaning konsentrasiyasiga va absolyut temperaturaga proporsional buladi, bu boglanishni vant-goff gazlarning xolati tenglamasiga uxshash tenglama bilan ifodalaydi. posm = crt bunda: posm- eritmaning osmotik bosimi c - eritmaning molyar konsentrasiyasi r - gazlarning universal …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 8 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"eritmalar" haqida

aim.uz eritmalar r e j a : 1. eritmalar xaqida umumiy tushunchalar. 2. eritmalarning konsentrasiyasi 3. tuyingan eritmalar 4. eruvchanlik 5. eritmalarning xossalari 6. eritmalarning bug bosimi 7. eritmalarning kaynash va muzlash temperaturalari ikki yoki bir necha komponentdan iborat kattik yoki suyuk gomogen sistema eritma deb ataladi. uz agregat xolatini eritmaga utkazadigan modda erituvchi xisoblanadi. xar kanday eritma erituvchi va eruvchi moddalardan iborat buladi. moddalar chegarasiz eriganida eritmada erigan moddaning foiz mikdori 0 % dan 100 % gacha buladi. bunday xollarda eruvchi va erituvchi orasidagi ayirma yukoladi. bulardan istaganimizni erituvchi deb kabul kilishimiz mumkin. lekin juda kupchilik moddalar ayni temperaturada ma'lum chegaraga kadar eriydi. masalan, uy temperatur...

Bu fayl DOCX formatida 8 sahifadan iborat (63,0 KB). "eritmalar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: eritmalar DOCX 8 sahifa Bepul yuklash Telegram