kompleks birikmalarning sinflanishi. akvakomplekslar ularning ionlanishi

DOCX 6 pages 32.4 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 6
mavzu:kompleks birikmalarning sinflanishi. akvakomplaekslar ularning ionlanishi rеja: 1. kompleks birikmalarning sinflanishi haqida ma’lumоt. 2. gidratlar va atsidobirikmalar. 3. koordinasion birikmаlаr хоsil bo’lishi vа tuzilishi. 4. koordinasion birikmаlаrning turlаri. 5. koordinasion birikmаlаrning klаssifikаsiyasi vа nоmеnklаturаsi. 6. koordinasion birikmаlаrdа kimyoviy bоg’lаnish tаbiаti. kоmplеks birikmаlаrning аhаmiyati. mеtаllаrning rеаksiyadа elеktrоnlаr yo’qоtishi ulаr uchun аlоhidа хususiyat ekаnligi оldingi bоblаrdа аytib o’tildi. hоsil bo’luvchi musbаt zаryadlаngаn iоnlаr -kаtiоnlаr erkin hоldа bo’lmаy, ulаrni qurshаb turuvchi аniоnlаr bilаn birgаlikdа mаvjud bo’lаdiki, bu zаryadlаrning muvоzаnаtigа оlib kеlаdi. mеtаllаrning kаtiоnlаri - lyuis kilоtаlаri (g.n.lyuis kislоtа sifаtidа bo’linmаgаn elеktrоn juftigа egа bo’lgаn аksiptоrni, аsоs sifаtidа esа shu bo’linmаgаn elеktrоnlаr jufti dоnоrini tushuntirgаn) хоssаlаrigа hаm egаdir. bu ulаrning bo’linmаgаn elеktrоn juftlаrigа egа bo’lgаn nеytrаl mоlеkulа yoki аniоnlаr bilаn bоg’lаnishi mumkinligini bildirаdi. shundаy qismchаlаr kоmplеks iоnlаr yoki kоmplеkslаr, tаrkibidа iоnlаr bo’lgаn birikmаlаri esа kооrdinаsiоn birikmаlаr dеyilаdi. koordinasion birikmalarga kristall panjara va eritmada bo‘la oladigan murakkab (kompleks) ion tutgan birikmalar deb qarash mumkin. koordinasion …
2 / 6
sil qiluvchi va ligandlar birgalikda ichki sohani tashkil qiladi. kompleks birikmalarda tashqi soha zaryadi ichki soha zaryadiga son jihatidan teng bo‘lib, ishorasi qarama-qarshidir. masalan, [cu (nh3) 4]so4 da sulfat ion zaryadi —2, demak, kopmleks ion zaryadi +2 bo‘ladi: [cu (nh3) 4]2+. k3[fe (cn) 6] kompleks birikmada tashqi soha ion zaryadlarining yig‘indisi +3, demak, kompleks ion zaryadi —3 bo‘ladi [fe (cn) 6]3-. k4[fe (cn) 6] da esa ichki soha zaryadi —4 bo‘ladi [fe (cn) 6]4-. ichki soha zaryadi kompleks hosil qiluvchi va ligandlar zaryadlari yig‘indisiga teng bo‘ladi. yuqoridagi misollarda [cu (nh3) 4]2+ ammiak zaryadsiz neytral molekula, demak, misning zaryadi +2. [fe (cn) 6]3- kompleks ionida sianid ioni (cn-) zaryadli. demak, kompleks ion –3 zaryadli bo‘lishi uchun temir +3 zaryadli bo‘lishi kerak. xuddi shu usulda [fe (cn) 6]4- kompleks ionda temir +2 zaryadli ekanligini topamiz. kompleks birikmalarni nomlash kompleks birikmalarda tuzlarga o‘xshash dastlab kation so‘ngra anion nomlanadi. dastlab manfiy zaryadli ligandalarning soni …
3 / 6
adi. [ag (nh3)2]no3— diamminkumush nitrat; [al(h2o)6]cl3— geksaakvaalyuminiy xlorid. anion kompleks birikmalarni nomlashda dastlab tashqi soha kation o‘qilib, so‘ngra ligandlar soni va nomi o‘qiladi. oxirida kompleks hosil qiluvchining lotincha nomiga —at qo‘shimchasi qo‘shib o‘qiladi va oksidlanish darajasi ko‘rsatiladi. masalan: k[ag (cn)2] — kaliy ditsianoargentat; k3[fe(cn)6] — kaliy geksatsianoferrat (iii) ; k4[fe(cn)6] — kaliy geksatsianoferrat (ii) ; h[cucl2] — vodorod dixlorokuprat (i) ; (nh4)2 [pt (oh)2cl4] — ammoniy tetraxlorodigidroksoplatinat (iv) ba[cr (nh3)2(scn)4]2 — bariy tetrarodanodiamminxromat (iii) . neytral kompleks birikmalarni nomlashda dastlab ligandlar soni va nomi o‘qilib, so‘ngra markaziy atomning o‘zbekcha nomi o‘qiladi, uning oksidlanish darajasi ko‘rasatilmaydi. masalan: [cr(h2o)3po4] — fosfatotriakvaxrom; [cu(nh3)2(scn2] — dirodanodiamminmis; [fe(co)5] — pentakarboniltemir; [pt(nh3)2cl4] — tetraxlorodiamminplatina. biz koordinatsion birikmalarni kation, anion va neytral koordinatsion birikmalar deb uch sinfga bо‘lgan edik. lekin verner nazariyasi yaratilgan davrda barcha koordinatsion birikmalarni ularning hosil bо‘lish sxemasiga qarab quyidagi ikkita katta sinfga bо‘lingan: a) biriktirib olish mahsulotlari, b) singdirilish mahsulotlari. masalan, agar bf3 …
4 / 6
dalarda suv molekulasi bilan birikib turg‘unligi turli bо‘lgan birikmalar hosil qilish hodisasi keng tarqalgan. ichki va sirtqi qavatida suv molekulalari tutgan koordinatsion birikmalar g i d r a t l a r deb nomlangan. agar suv molekulasi koordinatsion birikmalarda ligandlik vazifasini bajarsa, bunday birikmalarni a k v a – k o m p l ye k s l a r deb ataladi. tuzlar gidratlarining kristall panjarasida suv molekulalari joylashib qoladi ; buning ikkita sababi bor : birinchisi – ion dipol tortilishi bо‘lib, ikkinchisi – mustahkam vodorod bog‘lanishning mavjudligidir. suv molekulalari ba’zi kristallgidratlarda kristall panjara bо‘shlig‘ini tо‘latib, modda tuzilishini mustahkamlaydi ; aks holda, panjarada katta kation yoki anion borligi sababli kristall oson yemirilib ketadi. masalan, fesif6 • 6h2o va na2xeo6 • 8h2o barqaror kristallgidratlar jumlasiga kiradi, lekin fesif6 va na4xeo4 suvsiz holda mavjud emas. bunga sabab katta zaryadli anion (masalan, sif62- ) bilan xuddi о‘zidek ikkinchi anion (masalan: yana sif62- ) …
5 / 6
ion qavatdagi suv molekulalarining bug‘ holga о‘tishi uchun talab etiladigan temperatura gidratlangan holatdagi suv (105 – 115 0 s) ga nisbatan yuqori temperaturani talab etadi. birikmalardagi bunday suv molekulalari farqini kimyoning termoanaliz sohasi о‘rganadi. atsidokomplekslar. ligandlari kislota qoldiqlaridan iborat koordinatsion birikmalar atsidokomplekslar deb ataladi. masalan, k4[fe(cn)6]: atsidokomplekslarda bir nechta xil kislota qoldig‘i ham bо‘lishi mumkin. masalan, k2[pt(no2)4 br2]. qо‘shaloq tuzlar ham atsidokomplekslar jumlasiga kiradi. qо‘shaloq tuzlar bilan haqiqiy koordinatsion birikmalar orasidagi ayirma shundaki, qо‘shaloq tuz suvda eritilganda о‘z tarkibidagi ionlari parchalanib ketadi. masalan, karnallit kcl • mgcl2 • 6h2o ni k[mgcl3] tarkibli koordinatsion birikma deb qarash mumkin. agar bu modda barqaror koordinatsion birikma bо‘lganida edi, eritmada k+ va mgcl3- ionlariga parchalanardi, vaholanki, karnallit suvda eritilganda k+, mg+2 va cl – ionlarini hosil qiladi. demak, qо‘shaloq tuzlar suvdagi eritmalarda nihoyatda beqaror atsidokomplekslardir. foydalanilgan adabiyotlar 1. parpiev n.a., yusupov v.g., toshev m.t. koordinatsion birikmalar kimyosi. toshkent: “universitet”, 1996. 298 b. 2. parpiev …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kompleks birikmalarning sinflanishi. akvakomplekslar ularning ionlanishi"

mavzu:kompleks birikmalarning sinflanishi. akvakomplaekslar ularning ionlanishi rеja: 1. kompleks birikmalarning sinflanishi haqida ma’lumоt. 2. gidratlar va atsidobirikmalar. 3. koordinasion birikmаlаr хоsil bo’lishi vа tuzilishi. 4. koordinasion birikmаlаrning turlаri. 5. koordinasion birikmаlаrning klаssifikаsiyasi vа nоmеnklаturаsi. 6. koordinasion birikmаlаrdа kimyoviy bоg’lаnish tаbiаti. kоmplеks birikmаlаrning аhаmiyati. mеtаllаrning rеаksiyadа elеktrоnlаr yo’qоtishi ulаr uchun аlоhidа хususiyat ekаnligi оldingi bоblаrdа аytib o’tildi. hоsil bo’luvchi musbаt zаryadlаngаn iоnlаr -kаtiоnlаr erkin hоldа bo’lmаy, ulаrni qurshаb turuvchi аniоnlаr bilаn birgаlikdа mаvjud bo’lаdiki, bu zаryadlаrning muvоzаnаtigа оlib kеlаdi. mеtаllаrning kаtiоnlаri - lyuis kilоtаlаri (g.n.lyuis kislоtа sif...

This file contains 6 pages in DOCX format (32.4 KB). To download "kompleks birikmalarning sinflanishi. akvakomplekslar ularning ionlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: kompleks birikmalarning sinflan… DOCX 6 pages Free download Telegram