kimyo sanoatida suvdan foydalanish

DOCX 20 pages 64.4 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 64.4 KB

File type DOCX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

mavzu: kimyo sanoatida suvdan foydalanish reja: 1. kimyo sanoatida suv va unga qo`yiladigan talablar. 2. sanoatni chiqindi suvlari va ularni tozalash usullari. 3. suvdan kimyo sanoatida olinadigan xom-ashyolar. suv sanoatda va xalq xo`jalikda katta ahamiyatga ega. sanoatda suv reaktorlarni isitish va sovutish uchun, kimyo sanoatida xom ashyo sifatida, ozuq-ovqat va kimyoviy tolalar olishda erituvchi va ortiqcha mahsulotlarni yuvib ketkazish uchun ishlatiladi. suv yaxshi erituvchidir, shuning uchun tabiat suvning tarkibida ko`pgina erigan qattiq moddalar va gazlar bo`ladi. suvning tarkibiga mexanik aralashmalar, muzlik holatdagi moddalar va suvda erigan tuz va gazlar bor. bundan tashqari suvda kolloid zarrachalar holatda bo`lgan tuproq, temir gidroksidi organik va anorganik aralashmalar bor. undan tashqari tirik mavjudodlar, bakteriyalar va hokazolar bo`lishi mumkin. buloq suvlarining tarkibiga ham bir necha turdagi eruvchi moddalar va mexanik aralashmalar bo`ladi. suvga katta talab bo`lganligi uchun uni tozalash, yumshatish yoki butunlay tuzsizlantirish kerak. tozalanmagan suv ishlatilsa, mahsulot sifati pasayyadi. hozirgi paytda suvni ishlatishdan oldin …

2 / 20

tabiiy manbalari, o`simlik va hayvonlar uchun ahamiyati yortilgan edi. insonni suvga ihtiyoji esa cheksiz. lekin erda suv ko`pmi yoki kammi? suvning asosiy qismi dunyo okeanida mujassamlangan (1300 mln km3). ko`p miqdorda suv gidroenergetika uchun kerak. kanallar, shlyuzlar, suv saqlovchi havzalarni qurish va ishlatish shu muammoni hal qilishga yordam beradi. maishiy xo`jalikni suv bilan ta`minlanishi ham katta axhmiyatga ega. vodoprovod va kanalizasiya tarmoqlari bilan ta`minlangan shaharlar sutkasiga millionlab kubometr suv ishlatadi. mdh da bunday ihtiyojlar uchun 1975 yildan 1965 yilga nisbatan suv sarfi ikki barobar oshib, yiliga 16 km3 ni tashkil qildi, 2000 yilga kelib bu raqam yana ikki barobar oshdi. yirik shaharlarda bir odamga sutkasiga 300-500 l suv sarflanadi. tabiiy suvlar atmosfera, er usti va er osti suvlarga bo`linadi. atmosfera suvlari - yomg`ir va qordan yig`ilgan suvlar. ularda erigan tuzlar miqdori juda oz, lekin erigan gazlar miqdori yuqori bo`ladi. er ust suvlari - daryolar, ko`llar, dengiz suvlari. ularning tarkibi turlicha …

3 / 20

nuvchanlik suvdagi organikmoddalar miqdori bilan belgilaydi va 1kg suvdagi moddalarning oksidlanishiga sarflanadigan kislorod miqdori bilan o`lchanadi. ichimlik suvlari uchun eng muhim xossa ularning zararsizligi, mazasi, hidi va rangidir. bu shartlar tegishli standartlarda qayd etilgan. sanoat suvlari asosan yirik zarralardan va tuzlardan holi bo`lishi kerak. yirik zarralar suv oqadigan quvurlar va naylarni ifloslantiradi,yoki batamom berkitib qo`yib halokatga olib keladi. erigan gazlar va tuzlar esa metallarni korroziyaga uchratishi va qo`yqalar hosil qilishi mumkin. qo`yqa quvur yoki nay devorlarda qalin qatlam hosil qilib, issiqlik almashinishini yomonlashtiradi. to`qimachilik sanoatida yuvish jarayonlarida qattiq suv sovunni ko`p sarflanishiga sabab bo`ladi. shuning uchun suvni tayyorlash jarayoni ko`p pog`onali murakkab jarayondir. suv tayyorlash jarayoniga suvni tozalash, yumshatish va ba`zi paytlarda neytrallash, tuzsizlantirish, gazsizlantirish, mikrobsizlantirish kiradi. mexanik aralashmadan suvni tindirib yoki filtrlab tozalaydilar. filtrlashda shag`al va qum orqali o`tkaziladi, filtrlash paytida suv tarkibidagi kolloid zarrachalar miqdori kamayadi. suvni tiniklashtirish uchun uni koagulyant bilan ishlov beriladi.koagulyant sifatida ko`proq al2(so4)3 shlatiladi. …

4 / 20

4 mg sa2+ yoki 12,16 mg mg2+ ionlari bo`lsa suv qattiqligi 1 ga teng bo`ladi va buni mg∙ekv/l deb ataladi. kalsiy va magniy ionlari suvning tarkibidagi miqdorlariga (mg.ekv/l) qarab qattiqlik quyidagicha bo`ladi: 1. o`ta yumshoq – 1,5 mg∙ekv /litrgacha 2. yumshoq – 1,5 - 3,0 mg∙ekv /litr 3. o`rtacha –3,0-6,0 mg∙ekv /litr 4. qattiq – 6,0-10,0 mg∙ekv /litr 5. o`rta qattiq – 10,0 mg∙ekv/litrdan yuqori. suvning qattiqligi-vaqtincha qattiqlik, doimiy qattiqlik va umumiy qattiqliklarga bo`linadi. vaqtincha qattiqlik, ya`ni karbonatli qattiqlik suvning tarkibidagi kalsiy bikarbonat ca(hco3)2 va magniy bikarbonat mg(hco3)2 miqdori bilan xarakterlanadi, ya`ni qaynatishda bu tuzlar cho`kma holiga o`tib idish tubiga cho`kadi. qaynash vaqtida beradigan asosiy kimyoviy jarayon quyidagicha kechadi: ca(hco3)2→ caco3+ h2o + co2 2 mg(hco3)2→ mgco3+ mg(oh)2+ 2 co2+ h2o doimiy qattiqlikni magniy va kalsiy nitratlari, xloridlari, sulfatlari hosil qiladi va vaqtida cho`kmaga tushmaydi. vaqtinchalik va doimiy qattiqlarning yig`indisiga umumiy qattiqlik deyiladi. qattiqlikni kamaytirish uchun turli usullar qo`llaniladi. 1. …

5 / 20

tishning kimyoviy usullari.suvni yumshatish kimyoviy usullari asosida uni suvdagi ca2+va mg2+ionlari bilan erimaydigan birikmalar hosil qiluvchi moddalar bilan ishlov berish yotadi. soda-ohakli usulni qo`llaganda erkin uglerod (ii)-oksidi “ohakli sut” bilan birikadi. ca(oh)2 + co2 → caco3 + h2o keyingi ohak ko`shish natijasida kalsiy va magniy bikarbonatlari suvda kam eriydigan - kalsiy karbonat va magniy gidroksidlariga aylanadi. ca(hco3)2 + ca(oh)2→ 2ca co3+ 2 h2o mg(hco3)2+ 2 ca(oh)2→ 2ca co3+ mg(oh)2+ 2h2o suvga soda qo`shganda doimiy qattiqlik hosil qiluvchi kalsiyli tuzlar yo`qoladi. caso4 + na2co3→ caco3 + na2so4 cacl2+ na2co3→ 2nacl + caco3 magniyli tuzlarni yo`qotish uchun eritmaga ohakli suv ko`shiladi mgso4+ ca(oh)2→ mg(oh)2+ caso4 mgcl2+ ca(oh)2→mg(oh)2+ cacl2 hosil bo`lgan kalsiy tuzlari soda yordamida cho`kmaga tushadi. ishqor (m: o`yuvchi natriy) yordamida suvni yumshatishda xuddi shuningdek vaqtinchalik va doimiy qattiqlik yo`qotiladi, bunda cho`kma caco3 va mg(oh)2 tushadi. ca(hco3)2+ 2naoh -→ caco3+ na2co3 + 2h2o mg(hco3)2+ 4naoh → mg(oh)2+ 2na2co3+ 2h2o mg so4+ 2naoh …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kimyo sanoatida suvdan foydalanish"

mavzu: kimyo sanoatida suvdan foydalanish reja: 1. kimyo sanoatida suv va unga qo`yiladigan talablar. 2. sanoatni chiqindi suvlari va ularni tozalash usullari. 3. suvdan kimyo sanoatida olinadigan xom-ashyolar. suv sanoatda va xalq xo`jalikda katta ahamiyatga ega. sanoatda suv reaktorlarni isitish va sovutish uchun, kimyo sanoatida xom ashyo sifatida, ozuq-ovqat va kimyoviy tolalar olishda erituvchi va ortiqcha mahsulotlarni yuvib ketkazish uchun ishlatiladi. suv yaxshi erituvchidir, shuning uchun tabiat suvning tarkibida ko`pgina erigan qattiq moddalar va gazlar bo`ladi. suvning tarkibiga mexanik aralashmalar, muzlik holatdagi moddalar va suvda erigan tuz va gazlar bor. bundan tashqari suvda kolloid zarrachalar holatda bo`lgan tuproq, temir gidroksidi organik va anorganik aralashmalar bor...

This file contains 20 pages in DOCX format (64.4 KB). To download "kimyo sanoatida suvdan foydalanish", click the Telegram button on the left.

Tags: kimyo sanoatida suvdan foydalan… DOCX 20 pages Free download Telegram