o'zbekistonda arxeologiya fanining rivojlanishi

PDF 32 pages 290.9 KB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 290.9 KB

File type PDF

Pages 32

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

1 mundarija kirish. i – bob. o’zbekistonda arxeologiya fanini paydo bo’lishi va rivojlanishining bosqichlari. 1.1 o’zbekistonda arxeologiya fanining shakillanishi……………………4-9 1.2 milliy arxeologiya markazi tarixi……………………………………10-14 ii – bob. o‘zbekistonda tadqiqotlar o’tkazgan olimlarning arxeologiya fanining rivojlanishiga qo’shgan xissalari. 2.1 o’zbekistonda arxeologiya rivojlanishida ya.g’.g’ulomov, a. asqarov, r.x. suleymonovlarning ilmiy tadqiqotlari……………………………………15-23 2.2 o‘zbekistonda arxeologik tadqiqotlar o‘tkazishlishi…………………24-29 xulosa…………………………………………………………………….30-31 foydalanilgan adabiyotlar………………………………………………32 2 kirish mavzuning dolzarbligi mustaqillik yillaridan so’ng yurtimizda arxeologiya fanining rivojlanishiga diqqat e’tibor qaratilmoqda. tarixda arxeologiya faning shakillanish va rivojlanish bosqichlari alohida ahamiyatga egadir. tarixni yoritishda va o'rganishda arxeologlar olib borgan tadqiqot ishlarining ahamiyati juda kattadir. so'nggi yillar ichida jahonning, jumladan o'rta osiyoning turli hududlarida ko'plab arxeologik kashfiyotlar qilinib, muhim ma'lumotlar to'plandi. olimlar tomonidan topib tekshirilgan bu yangi ashyolar eng qadimgi va o'rta asrlar tarixi haqidagi bilimlarni kengaytiradi. mazkur manba va ashyolar qadimgi davr siyosiy-iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy jarayonlari haqida to'laroq tasavvurlar hosil qilish imkonini beradi. o’zbekiston hududi arxeologik o’rganilishi vatan tarixini o’rganishda asosiy manba …

2 / 32

ekistonda arxeologiya fanining shakillanishi; - milliy arxeologiya markazi tarixini o’rganilishi; - o‘zbekistonda tadqiqotlar o’tkazgan olimlarning arxeologiya fanining rivojlanishiga qo’shgan xissalarini yortitib berish; - o‘zbekistonda arxeologik tadqiqotlar o‘tkazishlishidir. mavzuning o’rganilganlik darajasi ma’lumki yurtimizda bir qancha arxeologik yodgorliklar mavjud va bugungi kunda ham o’rganilib kelinmoqda. yurtimizda arxeologiya fanining rivojlanishiga qo’shgan xissalari orqali yurtimiz 3 tarixini boyitib borgan olimlardan y. g’ulomov, r. x suleymonov, m. r, qosimov, o’. i. islomov, t. m. mirsoatov, e.rtvladze, a.asqarov, a. sagdullayevlarning o’rni beqiyosdir1. ushbu yuqorida ko’rsatgan tarixchi – arxeologik olimlarning olib borgan tadqiqotlari, ilmiy monografik kitoblari, maqolalari orqali biz talaba yoshlarning ham bilimimiz boyib borishiga sabab bo’lmoqda. kurs ishining tuzilishi kirish, ikkita bob, to’rtta paragraf, xulosa va foydalanilgan adabiyotlardan iborat. 1 гулямов.я. обшественний науки в узбекистане. 1967. // р.ҳ.сулаймонов. нахшаб – унутилган тамаддун сирлари. т.: «маънавият». 2004. // касимов м.р. кремнеобрабатывающие мастерские и шахты каменного века средней азии. ташкент. 1972. // исламов у.и. итоги и перспекивы изучения …

3 / 32

rlari to’garagi a’zolari, asosan, hukumat vakillari, harbiylar, o’rta ta’lim muassasalarining direktor va o’qituvchilari, shuningdek, o’lka va uning tarixi bilan qiziquvchi mutaxassaslar – geograf, biolog, mahalliy tarixchi, kolleksioner va boshqalardan iborat bo’lgan. ular tomonidan arxeologik yodgorliklar va numizmatik topilmalar ro’yxatga olindi, arxeologik xarita tuzish uchun ma’lumotlar yig’ildi, arxeologik qazuv ishlari olib borilib, davriy nashrlar chiqarib turildi1. taht ilmiy faoliyatini o’rgangan b.v. luninning fikriga ko’ra, to’garak, o’lkadagi arxeologik tadqiqotlarni boshlab berib, o’rta osiyoning o’tmish tarixi haqidagi bilimlarni oshirishda o’ziga xos iz qoldirdi. uning a’zolari tomonidan amalga oshirilgan arxeologik yodgorlik va turli tarixiy buyumlarni ro’yxatga olish ishlari haqidagi ma’lumotlar bugungi kunda ham o’z ahamiyatini yo’qotgani yo’q. 1921-yilda tashkil etilgan turkiston muzey ishlari va tarixiy yodgorliklar, san’at va tabiatni saqlash qo’mitasi asosiy diqqat-e’tiborni buzilish xavfi ostida qolgan yodgorliklarni ro’yxatga olib, ularni ta’miri bilan shug’ullana boshladi. 1929-yildan boshlab arxeologlar o’z ishlari ko’lamini oshirib, geologlar bilan birga ishlay boshlashdi. qadimiy tog’-kon sanoati va tog’ ishi texnikasi …

4 / 32

n bo’ldi. xorazm arxeologik-etnografik ekspeditsiyasining amudaryo quyi oqimida joylashgan yirik sug’orish tizimlari va shaharlari xarobalarini o’rganish jarayonida s.p. tolstovni antik davrda o’rta osiyoda quldorlik tuzumining qaysidir ma’noda o’rni bo’lganligi, lekin u klassik yunonrim qulchiligidan farq qilib, jamoa ko’rinishida bo’lgan, degan xulosaga keltirdi. uning bu qarashi ko’pchilik sobiq sho’ro olimlari tomonidan qabul qilinib, o’rta osiyoning qadimiy tarixini marksistik nuqtai nazardan davrlashtirishda asos bo’ldi. bu o’zbekiston, tojikiston, turkmaniston tarixini o’rganishda keng qo’llanilib, qadimgi davr go’yoki quldorlik davri sifatida e’tirof etila boshlandi. lekin bu qarashlarning zamirida aniq bir asos bo’lmaganligi sababli, ayrim olimlar tomonidan tanqid ostiga olindi. o’rta osiyoning barcha respublikalarida yirik arxeologik ekspeditsiyalarning tuzilishi munosabati bilan, mazkur sohaning etuk mutaxassislarini tayyorlash markazini ochish masalasini hal qilish vazifasi paydo bo’ldi. 1940-yilning 1-aprelida o’rta osiyo davlat universiteti tarix fakultetida m.e. masson rahbarligida arxeologiya kafedrasi tashkil etildi. kafedra tashkil etilgan kundan boshlab, uning a’zolari tomonidan o’zbekistonning moddiy madaniyati, me’moriy yodgorliklarini o’rganish, numizmatika va epigrafikaga oid …

5 / 32

ayonini mexanizatsiyalash, topilgan qadimiy buyumlarni tadqiq etish va ularni yoshini aniqlashtirishda fizika va ximiya sohalaridagi eng yangi yutuqlaridan 6 foydalanish va boshqalar. 1945-yildan sssr fa xorazm arxeologik-etnografik ekspeditsiyasi o’z faoliyatini qaytadan boshladi. 1946-yildan a.n. bernshtam rahbarligi ostida pomir- oloy va pomir-farg’ona ekspeditsiyalari tadqiqot ishlari olib borib, farg’ona arxeologiyasiga taalluqli muhim ma’lumotlar olindi. 1958-yildan y.g’. g’ulomov va v.a. shishkin rahbarligi ostida o’z ssr fa tarix va arxeologiya institutining o’zbekiston arxeologik eskpeditsiyasi o’z faoliyatini boshlaydi1. g.a. pugachenkova rahbarligi ostida o’z ssr madaniyat vazirligi san’atshunoslik institutining san’atshunoslik ekspeditsiyasi tuzilib, ilk tadqiqotini yirik kushonlar davri yodgorligi bo’lgan xolchayonni tadqiq etish bilan boshlashgan. arxeologlarning yangi qurilish hududlarida tadqiqot ishlari faollashdi: markaziy farg’ona kanali, qashqadaryo viloyatidagi chimqo’rg’on suv ombori (s.k. kabanov va v.d. jukov), janubiy surxon (l.i. albaum), tuyabo’g’uz, chorvoq (y.f. buryakov, t.agzamxo’jayev) suv omborlari, amu-qarshi kanali (s.k. kabanov). tosh davri yodgorliklarini tadqiq etish ishlari kengaydi. ular orasida ayniqsa, omonqo’ton, xo’jakent, obirahmat, ko’lbuloq g’orlari, samarqand shahri …

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'zbekistonda arxeologiya fanining rivojlanishi"

1 mundarija kirish. i – bob. o’zbekistonda arxeologiya fanini paydo bo’lishi va rivojlanishining bosqichlari. 1.1 o’zbekistonda arxeologiya fanining shakillanishi……………………4-9 1.2 milliy arxeologiya markazi tarixi……………………………………10-14 ii – bob. o‘zbekistonda tadqiqotlar o’tkazgan olimlarning arxeologiya fanining rivojlanishiga qo’shgan xissalari. 2.1 o’zbekistonda arxeologiya rivojlanishida ya.g’.g’ulomov, a. asqarov, r.x. suleymonovlarning ilmiy tadqiqotlari……………………………………15-23 2.2 o‘zbekistonda arxeologik tadqiqotlar o‘tkazishlishi…………………24-29 xulosa…………………………………………………………………….30-31 foydalanilgan adabiyotlar………………………………………………32 2 kirish mavzuning dolzarbligi mustaqillik yillaridan so’ng yurtimizda arxeologiya fanining rivojlanishiga diqqat e’tibor qaratilmoqda. tarixda arxeologiya faning shaki...

This file contains 32 pages in PDF format (290.9 KB). To download "o'zbekistonda arxeologiya fanining rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: o'zbekistonda arxeologiya fanin… PDF 32 pages Free download Telegram