narshaxiyning “buxoro tarixi”

PDF 38 pages 414.4 KB Free download

38 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 414.4 KB

File type PDF

Pages 38

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 38

1 o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi “narshaxiyning “buxoro tarixi” asari manba sifatida” mavzusida tayyorlagan kurs ishi 2 reja: kirish. i-bob. narshaxiyning “buxoro tarixi” asari tarixiy manba sifatida o’rganilishi 1.1. abu bakr narshaxiyning «buxoro tarixi» asarida karmana tarixi va tarixshunosligi yoritilishi 1.2. o’rta asrlar buxoro tarixini yoritib bergan «buxoro tarixi» asarida toponomik, etnografik ma’lumotlar talqini. ii-bob. buxoroining qadimgi tarixini o’rganishda narshaxiyning asari misolida 2.1. narshaxiyning “buxoro tarixi” asarining boblarga bo’lib o’rganilishi 2.2. “buxoro tarixi” asarida buxoro fath etilishining boshlanishi haqidagi ma’lumotlar xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati. 3 kirish tarixdan ma’lumki, abu bakr narshaxiy–markaziy osiyo tarixnavisligining ilk qadimiy durdonalaridan biri bo’lmish “tarixi buxoro” deb shuxrat topgan, o’rta asr buxoro va uning atroflarining tarixiy topografiyasi, tabiati, halqlarning madaniy va ijtimoiy hayoti, savdo-sotiq, ishlab chiqarish, to’qmachilik, va eng asosiysi konchilik masalalari xususida qimmatli ma’lumotlar beradigan nodir asarning muallifidir. narshaxiyning «buxoro tarixi» asari 943-944 (boshqa ma’lumotlarga ko’ra 948-949) yillarda arab tilida yozilgan. afsuski …

2 / 38

oylari, uning toponimikasi va etnografiyasi, tabiati xususida hikoya qiluvchi tarixiy manba hisoblanadi. aynan biz yashayotgan hudud tarixiga oid manbalar mavjudligi bois tarix darslarida ushbu asarni o’rganish muhim ahamiyat kasb etadi degan maqsadda kurs ishi yozish uchun biz bu mavzuni tanladik. shuningdek, mavzu shunchaki tarixiy manbalarga asoslanib tarix darslarini mukammal o’rganish imkoniyatini bermasdan, balki, jahon tarixiga oid ayrim mavzularni ham ushbu asardan foydalanib tayyorlashga bizga yordam berajagini maktabda amaliyot o’tash jarayonida sinov darslari o’tib tajribada ko’rganmiz. tarixdan ma’lumki ushbu asar buxoro tarixi yozilgan asarlarning eng qadimiysi hisoblanib keladi bu asarning asl nusxasi bizgacha yetib kelmagan. buxoro yurtimizning qadimiy viloyati hisoblandi. bu viloyat yurtimiz tarixan qadimiy ekanini anglatuvchi yaqqol misol hamdir. prezidentimiz shavkat miromonovich mirziyoyev 2018-yil buxoroga qilgan tashrifida shaharni yangilashda bir qancha o’zgarishlar va tarixiy maskanlarni yanada obodonlashtirish bo’yicha ko’rsatmalar berdi bulardan - poyi kalon majmuasidagi tarixiy obidalarni ta’mirdan chiqarish bo‘yicha loyihalar ishlab chiqildi. bundan tashqari, xo‘ja nurobod ko‘chasida joylashgan abdulazizxon …

3 / 38

bekiston tarixidan o’rta asr madaniyati, san’at, me’morchilik, din, savdo-sotiq, pul zarb etish masalalari xususida gapirayotib, bevosita o’sha davr yevropa mamlakatlaridagi ushbu masalalarga oid tarixiy faktlarni keltirib o’tishimiz mumkin. ya’ni biz bu o’rinda bevosita mavzulararo aloqadorlik va fanlararo aloqadorlik asosida dars tashqil etamiz. bu esa zamonaviy tarix darslari va zamonaviy tarix fani o’qituvchisi oldiga qo’yilgan asosiy vazifalardan sanaladi. asarni o’rgana turib, o’quvchilarga somoniylar davlati, qoraxoniylar davlati, ularning o’zaro boshqa o’rta asr davlatlari bilan olib borgan savdo-sotiq ishlari, pul munosabatlari xususida gapirish mumkinligini angladik. bu esa o’z navbatida o’quvchilarni mavzular va darslarni o’zlari tahlil etish va manbalar asosida ularni mustaqil izlanishga undashi mumkinligini ko’rdik. somoniylarning mamlakatni boshqaruv tizimidagi markazlashtirish siyosati uning yuksak darajada rivojlanishiga xizmat qildi. shaharlar o’sdi va ularning iqtisodiy – savdo aloqalari kengaydi, mustahkamlandi. choch, iloq va buxoroda shu asrlarda 50 dan ortiq shaharlar bo’lgan. ikkita savdo yo’li chochga g’arbdan, samarqand tomondan kelib bu yo’l buxoroning konchilik maxsulotlarini tashish, ayriboshlash …

4 / 38

vropa va osiyo mamlakatlari xalqlari tarixiga o’xshash va farqli jihatlarini topib ularni qiyosiy tahlil etish orqali ham o’quvchida katta qiziqish uyg’otishi mumkin. 5 i-bob. narshaxiyning “buxoro tarixi” asari tarixiy manba sifatida o’rganilishi 1.1 abu bakr narshaxiyning «buxoro tarixi» asarida karmana tarixi va tarixshunosligi yoritilishi narshaxiy aslida o’z asariga qanday nom berganligi ma’lum emas. shu sababli asar qo’lyozma nusxalarda va hozirgi zamon ilmiy tarixiy adabiyotida ham «tarixi narshaxiy» (narshaxiy tarixi), «tarixi buxoro» (buxoro tarixi), «tahqiq ul viloyat» (viloyat haqiqatini aniqlash), «axbori buxoro» (buxoro haqida xabarlar)1 kabi har xil nomlar bilan yuritilib kelgan. bu nomlardan keyingi uchtasi asar mazmuni buyicha to’g’ri bo’lib, ulardan eng anig’i «tarixi buxoro» hozirda tarixiy adabiyotda qat’iy o’rnashib qoldi. «tarixi narshaxiy» deb atalishi esa yuqorida eslatib o’tganimizdek asarning bizgacha yetib kelgan nusxasi narshaxiydan boshqa kishilarning ham qo’shimcha va tahrirlari, qisqartirishlariga uchraganligi tufayli tobora kamroq ishlatilib kelinmoqda1. shunga binoan ushbu nashrda ham asar nomi «buxoro tarixi» deb qabul qilindi. …

5 / 38

tlar, manbaalar va boshqa ma’lumotlar mavjud. shu jumladan muhammadjonov a.(«karmana» yoki karmana toponimiyasining etimologiyasi haqida o’zbekiston tarixi 1999 yil), axtam hotamov, shuhrat xalilov «yillar sadosi» (t. «adolat» 1995 yil), abdulkarim as- somoniy «al-ansob», «nasabnoma» (tarjimon razzokov a. buxoro 1999 yil), s.inoyatov «sohibqiron va temuriylar nazari tushgan diyor» (t. «sharq» 2002 yil), a.rahmonov «avlodlar manzili», «karmana» (1996 yil), sadridin salim buxoriy, samad azimov «hazrat mavlono orif deggaroniy» (buxoro 2001 yil), v.v.bartold «mo’g’ul bosqini davrida turkiston» (moskva 1963 yil), b.s.molatonin «gorod na beregu zarafshana» (qizilqum 1999 yil), m.i.rempel «dalekoye i blizkoye» (t.1991 yil), ye.r.nekrasova «xazii buxari obmestveniye» (v o’zbekistane 1998 1 «sobraniye vostochnix rukopisey an uz sssr» 1-tom t:. 1982. 2 s.arziqulov – “zamonaviy tarix darslarida narshaxiyning “buxoro tarixi” asaridan foydalanish”.n:.2015. 6 yil), p.p.shubinskiyning «buxoro ocherklari» (s.p.1962-yil), v.a.shmikinning «varaxsha» (moskva 1963 yil), o.k.suharevaning «k istorii gorodov buxarskogo xanstva» (tashkent-1958), hofiz tanish buxoriy «sharafnomai shohiy» (t. 2-tom 69 bet), olmaxon hayitova «karmanalik buyuk …

Want to read more?

Download all 38 pages for free via Telegram.

Download full file

About "narshaxiyning “buxoro tarixi”"

1 o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi “narshaxiyning “buxoro tarixi” asari manba sifatida” mavzusida tayyorlagan kurs ishi 2 reja: kirish. i-bob. narshaxiyning “buxoro tarixi” asari tarixiy manba sifatida o’rganilishi 1.1. abu bakr narshaxiyning «buxoro tarixi» asarida karmana tarixi va tarixshunosligi yoritilishi 1.2. o’rta asrlar buxoro tarixini yoritib bergan «buxoro tarixi» asarida toponomik, etnografik ma’lumotlar talqini. ii-bob. buxoroining qadimgi tarixini o’rganishda narshaxiyning asari misolida 2.1. narshaxiyning “buxoro tarixi” asarining boblarga bo’lib o’rganilishi 2.2. “buxoro tarixi” asarida buxoro fath etilishining boshlanishi haqidagi ma’lumotlar xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati. 3 kirish tarixdan ma’lumki, abu bakr narshaxiy–markaziy osi...

This file contains 38 pages in PDF format (414.4 KB). To download "narshaxiyning “buxoro tarixi”", click the Telegram button on the left.

Tags: narshaxiyning “buxoro tarixi” PDF 38 pages Free download Telegram