keynsning tovarlar va xizmatlar bozoridagi makroiqtisodiy muvozanat modeli

PDF 21 стр. 1,5 МБ Бесплатная загрузка

21 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,5 МБ

Тип файла PDF

Страницы 21

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 21

microsoft word - makroiqtisodiyot_ma'ruza matni_f_f_haqqulov_qarmii 79 7-mavzu. keynsning tovarlar va xizmatlar bozoridagi makroiqtisodiy muvozanat modeli reja: 7.1. keynsning makroiqtisodiy muvozanat nazariyasi asoslari. 7.2. haqiqiy va rejalashtirilgan xarajatlar. 7.3. «keyns xochi». ishlab chiqarish hajmining muvozanat darajasiga erishish mexanizmi. 7.4. avtonom xarajatlar multiplikatori. 7.5. retsession va inflatsion uzilish tayanch tushunchalar: klassik makroiqtisodiy muvozanat nazariyasi tanqidi. keynsning makroiqtisodiy muvozanat nazariyasi. bozor mexanizmi tomonidan yalpi talab va yalpi taklif muvozanati ta’minlanishining doimiy emasligi. "investitsiya- jamg‘arish" modeli. investitsiyalash va jamg‘arish rejalarining turlicha ekanligi. "daromadlar - xarajatlar" modeli - keyns xochi. haqiqiy va rejalashtirilgan xarajatlar. modeli tuzishdagi asosiy shartlar. sof eksport funksiyasi. importga chegaraviy moyillik. modelda makroiqtisodiy muvozanatga erishish mexanizmi. tovar moddiy zahiralarining rejalashtirilmagan o‘zgarishlari. haqiqiy investitsiyalar va rejalashtirilgan investitsiyalar tengligi. zahiralarning o‘zgarishi. avtonom xarajatlar dinamikasi va uning ta’sirida muvozanatli yaim hajmining o‘zgarishi. multiplikator samarasi. avtonom xarajatlarning multiplikatsiyasi mexanizmi. iste’molga chegaraviy moyillik va multiplikatsiya samarasi. multiplikator formulasi. retsession va inflyatsion uzilish. 7.1. keynsning makroiqtisodiy muvozanat nazariyasi …

2 / 21

a teng bo‘ladi. klassik iqtisodchilar fikriga ko‘ra ad ≠ as holati ro‘y bermaydi, umumiy xarajatlar miqdori etishmay qolgan, ya’ni ad as) ko‘ramiz. talabning oshishi esa firmalar zahirasining kamayishi hisobiga qondiriladi. natijada, yaim asta sekin y2 dan y0 ga qarab o‘sadi va yana ad=as tengligiga erishiladi. bu esa ayni paytda e=y va i=s ayniyatlarga erishilganligini anglatadi. milliy ishlab chiqarishning muvozanat holati (y0), yalpi xarajatlar komponentlarining har birining (iste’mol, investitsiya, davlat xarajatlari yoki sof eksport) o‘zgarishi natijasida tebranishi mumkin. ushbu tarkibdagi birorta omilning miqdorining o‘sishi rejalashtirilgan xarajatlar egri chizig‘ini yuqoriga suradi va aksincha kamayishi pastga surilishga olib keladi. 7.4. avtonom xarajatlar multiplikatori avtonom xarajatlarning har qanday o‘sishi, ya’ni δa=δ(a+i+g+xn) mul’tiplikator samarasi hisobiga yalpi daromadlarning ko‘proq miqdorga (δy) oshishiga olib keladi. avtonom xarajatlar mul’tiplikatori muvozanatli yaim o‘zgarishining avtonom xarajatlarning har qanday komponenti o‘zgarishiga nisbatini ko‘rsatadi: 𝐦 = 𝚫𝐘/𝚫𝐀 bu yerda: m - avtonom xarajatlar mul’tiplikatori; 44 n. gregory mankiw. macroeconomics. 8 th edition. …

3 / 21

vaziyatdan ko‘rinib turibdiki, yalpi daromadlar (y), avtonom iste’molning dastlabki o‘zgarishi δca↑ ga nisbatan bir necha marta ko‘p o‘zgaradi. bu shuni bildiradiki, c, i, g yoki xn miqdorlardagi oddiy o‘zgarishlar ham ishlab chiqarish hajmi va bandlik darajalarida katta o‘zgarishlarga olib kelishi mumkin. shunday qilib, multiplikator iqtisodiy beqarorlik omili hisoblanadi. shuning uchun ham davlatning budjet-soliq siyosatidagi asosiy vazifalardan biri bo‘lib, o‘rnatilgan barqarorlashtirgichlar tizimini yaratish hisoblanadi. bu tizim iste’molga chegaralangan moyillikni kamaytirish orqali multiplikatsiya samarasini pasaytiradi. multiplikator samarasi mohiyatini quyidagi misolda ko‘rib chiqamiz. aytaylik, dastlab iqtisodiyotga investitsiyalar miqdori 5 mlrd. so‘mga ko‘paysin. bu, o‘z navbatida ish haqi, renta, foyda ko‘rinishda uy xo‘jaliklari daromadiga aylanadi. agar iste’molga chegaralangan moyillikni 0,75 ga yoki 75 %ga teng deb olsak. uy xo‘jaliklari bu daromadning 75 foizini, ya’ni 3,75 mlrd. so‘mni iste’mol xarajatlariga sarflaydi, qolgan 1,25 mlrd. so‘mni jamg‘aradi. sarflangan 3,75 mlrd. so‘m boshqalar uchun daromad hisoblanadi. o‘z navbatida ular ham 3,75 mlrd. so‘mning 75 foizini iste’mol uchun …

4 / 21

atori miqdorining katta yoki kichikligi budjet soliq siyosati samaradorligiga ta’sir ko‘rsatadi. davlat o‘z xarajatlarini oshirayotganda, yoki investitsiya xarajatlarini oshirish choralarini ko‘rayotganda, bu xarajatlar yalpi talabni qancha miqdorga oshirib yuborishi mumkinligini hisobga olishi zarur. 7.5. retsession va inflatsion uzilish. agarda ishlab chiqarishning haqiqiy hajmi (y0) potensial (y*) hajmidan kam bo‘lsa, yalpi talab samarasiz hisoblanadi. ya’ni, ad=as tenglikka erishilgan bo‘lsada, yalpi xarajatlar miqdori resurslarining to‘liq bandligi darajasini ta’minlamaydi. yalpi talabning etishmasligi iqtisodiyotga depressiv ta’sir ko‘rsatadi. 45 n. gregory mankiw. macroeconomics. 8 th edition. harvard university. (ny.: worth publishers, 2013): 310 87 7.3-rasm. ishlab chiqarishning haqiqiy va potensial hajmi o‘rtasidagi retseession uzilish. yamm (yaim)ni to‘liq bandlilikning noinflatsion darajasiga qadar o‘stirish uchun yalpi talab (jami xarajatlar) ko‘paytirilishi zarur bo‘lgan miqdor retsession uzilish deyiladi (7.3-rasm). ishlab chiqarishda to‘liq bandlikka erishish va retsession uzilishni yo‘qotish uchun yalpi talabni rag‘batlantirish va muvozanatni «a» nuqtadan «v» nuqtagacha surish lozim. bu yerda muvozanatli yalpi daromadning o‘sishi δu quyidagiga teng …

5 / 21

(7.4-rasm). bu uzilishni bartaraf qilish uchun jami xarajatlarni kamaytirish, boshqacha qilib aytganda yalpi talabni cheklash zarur. grafikda bu jarayon muvozanatni a nuqtadan b nuqtagacha surishni anglatadi. bu yerda jami muvozanatili yalpi daromad hajmidagi (δy) qisqarish quyidagicha bo‘ladi: 𝜟𝒀 = inflatsion uzilish miqdori 𝒙 avtonom xarajatlar multiplikatori miqdori keynsning makroiqtisodiy muvozanat modeli yalpi talab- yalpi taklif modelini qisqa muddatli makroiqtisodiy siyosat maqsadlarida aniqlashtirgan bo‘lib, uning xususiy holi hisoblanadi. yalpi talab va yalpi taklif modelidan farqli o‘laroq bu modelda baholar darajasi va ish haqi o‘zgarmas miqdorlar hisoblanadi. ayni shu sababga ko‘ra tovar moddiy zahiralarining o‘sishi qisqa muddatda makroiqtisodiy muvozanatga erishishni belgilovchi omil bo‘ladi. qisqacha xulosalar klassik iqtisodchilar makroiqtisodiy muvozanat faqat to‘liq bandlik sharoitida ro‘y beradi, qisqa mmuddatlt buzilishlar esa bozor mexanizlari tomonidan, ya’ni tbaho, ish haqi kabi dastaklarning ishga tushishi bilan bartarafs etiladi deb hisoblashishadi. klassik iqtisodchilar nazariyasidan farqli o‘laroq ingliz iqtisodchisi j. keyns o‘zining to‘liq bandlik mavjud bo‘lmagan sharoitda ham makroiqtisodiy …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 21 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "keynsning tovarlar va xizmatlar bozoridagi makroiqtisodiy muvozanat modeli"

microsoft word - makroiqtisodiyot_ma'ruza matni_f_f_haqqulov_qarmii 79 7-mavzu. keynsning tovarlar va xizmatlar bozoridagi makroiqtisodiy muvozanat modeli reja: 7.1. keynsning makroiqtisodiy muvozanat nazariyasi asoslari. 7.2. haqiqiy va rejalashtirilgan xarajatlar. 7.3. «keyns xochi». ishlab chiqarish hajmining muvozanat darajasiga erishish mexanizmi. 7.4. avtonom xarajatlar multiplikatori. 7.5. retsession va inflatsion uzilish tayanch tushunchalar: klassik makroiqtisodiy muvozanat nazariyasi tanqidi. keynsning makroiqtisodiy muvozanat nazariyasi. bozor mexanizmi tomonidan yalpi talab va yalpi taklif muvozanati ta’minlanishining doimiy emasligi. "investitsiya- jamg‘arish" modeli. investitsiyalash va jamg‘arish rejalarining turlicha ekanligi. "daromadlar - xarajatlar" modeli - keyns xochi....

Этот файл содержит 21 стр. в формате PDF (1,5 МБ). Чтобы скачать "keynsning tovarlar va xizmatlar bozoridagi makroiqtisodiy muvozanat modeli", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: keynsning tovarlar va xizmatlar… PDF 21 стр. Бесплатная загрузка Telegram