sabzavotchilik fanining ahamiyati va istiqbollari

PPTX 27 pages 4.4 MB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.4 MB

File type PPTX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

name of presentation 1-mavzu: sabzavotchilik fanining ahamiyati va istiqbollari reja o‘zbekiston va jahon sabzavotchiligi oldidagi vazifalar 4 sabzavotchilik ahamiyati, kelib chiqishi va xususiyatlari 1 sabzavotlarning biokimyoviy tarkibi va oziq-ovqatlik qiymati 2 sabzavotchilik ilmiy asosining rivojlanishi va kelajagi 3 sabzavotchilikning ahamiyati, kelib chiqishi va xususiyatlari sersuv mevasi va etli qismi oziq - ovqatga ishlatiladigan bir yillik, ikki yillik va ko‘p yillik o‘tchil o‘simliklar sabzavotlar deb ataladi. ilgarilari sabzavot ekinlari asosan tomorqalarda - sabzazorlarda o‘stirilgan. qovun, tarvuz, qovoqlar esa maxsus uchastkalarda - polizlarda yetishtirilgan. sabzavot yoki poliz ekinlari degan nom ana shundan kelib chiqqan bo‘lib, sabzavotchilik yoki polizchilik deyiladi. sabzavotchilik dunyo dehqonchiligida eng qadimiy asosiy va yetakchi tarmoqlardan hisoblanadi. sabzi, sholg‘om, sarimsoq, lavlagi 2 ming, karam, bodring, piyoz kabilar 4 ming yildan beri ekiladi. markaziy osiyoda, yaʼni bizda qovun eramizdan ilgari ham yetishtirilgan. hozirgi paytda sabzavot ekinlari dunyoning barcha mamlakatlarida o‘stiriladi. sabzavotchilik o‘simlikshunoslikning boshqa tarmoqlaridan quyidagi xususiyatlari bilan farqlanadi birinchidan: sabzavotchilik ikkita: …

2 / 27

myoviy tarkibi va oziq-ovqatlik qiymati. sabzavotlar biokimyoviy tarkibining xususiyati shundan iboratki, ular tarkibida suv ko‘p (65 - 96%), oziq moddalar (oqsil, moy, uglevodlar) esa kam. bundan tashqari ularning kaloriyasi ham yuqori emas. lekin, odam organizmi uchun zarur bo‘lgan biologik aktiv moddalar, vitaminlar, fermentlar, mineral tuzlar kabilarga g‘oyat boy (2 va 3 - jadval). baʼzi sabzavotlar (boshpiyoz, sarimsoq, shivit, petrushka, xren, turp) tarkibida fitonsidlar saqlaydi. shu tufayli fungitsid va bakteritsid xususiyatiga ega bo‘lib, inson organizmini infeksiyalardan tozalaydi. ko‘pchilik sabzavotlar limon, olma, vino kislota, efir moylar, aromatik (xushbo‘y) moddalar saqlab ishtahani ochadi, ovqat hazm bo‘lishiga yaxshi yordam beradi. sabzavot va kartoshkaning biokimyoviy tarkibi va kaloriyasi (ho‘l holiga nisbatan % hisobida) ekinlar namlik quruq modda oqsil uglevodlar moy kletchatka kul 1 kg mahsulot kaloriyasi tarvuz 93,4 6,5 0,7 5,6 0,1 0,1 0,1 274 boyimjon 93,1 8,6 0,9 5,5 0,2 1,4 0,5 281 gorox 79,9 24,1 5,2 11,8 0,4 1,7 0,8 723 no‘xat 12,5 …

3 / 27

0,5 2,7 2,2 476 xren 83,7 16,3 2,4 9,6 0,2 3,1 1,0 498 sarimsoq 64,4 35,3 6,8 26,3 0,1 4,8 1,5 1327 ismaloq 93,3 6,7 2,3 1,7 0,3 0,5 1,9 185 shovul 90,4 9,6 2,9 2,8 0,2 1,8 1,5 245 7 sabzavot mahsulotlari quruq moddasining asosiy qismini uglevodlar - kraxmal, shakar, kletchatka hamda pektinli moddalar tashkil etadi. kraxmal zapas oziq modda xizmatini o‘taydi va kartoshka tuganaklarida anchagina miqdorda (25 % ga qadar) to‘planadi, shuningdek, dukkakli sabzavotlarda, sabzida, qishki qovun navlarida ham bo‘ladi. kraxmal suvda erimaydi va odam organizmi uni amilaza (diastaza) fermenti taʼsirida parchalanib shakarga (maltoza va undan keyin glyukoza) aylantirib o‘zlashtiradi. 8 vitaminlar. sabzavot mahsulotlarining qiymati va inson ovqatlanishidagi bebaho ahamiyati ularning tarkibida odam organizmining normal rivojlanishi va harakat qilishi uchun zarur bo‘lgan vitaminlar, fermentlar va mineral tuzlar ko‘p miqdorda mavjud ekanligidadir. kimyoviy tarkibi turlicha bo‘lgan organik birikmalar bo‘lmish vitaminlar, ayniqsa, katta ahamiyatga ega. ular organizmida katalizatorlar xizmatini o‘taydi …

4 / 27

r 200 4,6 0,06 0,01 25 45 petrushka 140 10,0 0,01 0,05 50 40 pasternak 40 7,2 0,11 0,06 125 - turp 15 yuqi 0,1 - 330 - sholg‘om 14 0,04 - - 360 10000 rediska 30 yuqi 0,1 - 165 - rovoch 12 0,12 - - - 330 salat 10 0,9 0,08 0,06 500 400 selderey 16 0,08 0,06 0,03 830 - sarsabil 25 1,2 0,19 0,06 200 330 lavlagi 8 - yuqi - 625 - pomidor 30 1,4 0,1 0,04 165 300 qovoq 4 5,0 - 0,06 1250 10 shivit 135 6,5 0,14 0,04 37 62 xren 100 - - - 50 - ismaloq 28 4,0 0,08 0,22 180 125 shovul 26 2,5 0,19 - 200 200 sarimsoq 10 - 0,19 - 500 - 10 sabzavot ekinlarining turi, navi, yoshi hamda o‘stirish sharoitiga qarab, ular tarkibidagi vitaminlar miqdori keskin darajada o‘zgarib turadi. masalan, qizil sabzi navlarida va to‘q …

5 / 27

sinasida qadimdan kam qonlikka, yurak va jigar kasalliklariga qarshi dorivor sifatida ishlatiladi. sabzavot ekinlari dehqonchilik qilinadigan shimoliy mintaqadan tropik mintaqagacha bo‘lgan hamma territoriyada ekib o‘stiriladi. ularning bunday keng tarqalganligi nihoyatda lazzatli oziq-ovqat va vitaminlar manbai ekanligi bilan belgilanadi. bu haqda xv-xvi asrlardagi o‘rta osiyo xo‘jaligi tarixi to‘g‘risida “ziroatnoma” (fann-i kishtu ziroat) da batafsil maʼlumotlar keltirilgan. unda o‘tmishda yashagan bobo-dehqonlarning ming yillar davomida orttirgan tajribalari aks ettirilgan. ular qimmatbaho ahamiyatli mevali daraxtlar, poliz va sabzavot ekinlarining navlarini yaxshilash, yaratish, zararkunanda-kasalliklariga qarshi kurashish, muttasil, mo‘l va uzoq tashish hamda saqlashga yaroqli hosil olish usullarini ishlab chiqqanlar. sabzavotchilik ilmiy asosining rivojlanishi va kelajagi сабзавотчиликда иккита йўналиш: бири ташқи муҳитни ўсимликлар талабларига мувофиқлаштириш, иккинчиси - ўсимликларни шу мавжуд муҳит шароитига мослаштиришга доим ҳаракат қилинган. биринчи йўналиш - ишлаб чиқаришни минтақалаштириш, экиш муддатларини, етиштириш усулларини аниқлаш ва ташқи муҳит шароитларини бошқаришга оид чора – тадбирлар мажмуини қўллаш. иккинчи йўналиш - ўсимликларни ташқи муҳит шароитларига мослаштиришга …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sabzavotchilik fanining ahamiyati va istiqbollari"

name of presentation 1-mavzu: sabzavotchilik fanining ahamiyati va istiqbollari reja o‘zbekiston va jahon sabzavotchiligi oldidagi vazifalar 4 sabzavotchilik ahamiyati, kelib chiqishi va xususiyatlari 1 sabzavotlarning biokimyoviy tarkibi va oziq-ovqatlik qiymati 2 sabzavotchilik ilmiy asosining rivojlanishi va kelajagi 3 sabzavotchilikning ahamiyati, kelib chiqishi va xususiyatlari sersuv mevasi va etli qismi oziq - ovqatga ishlatiladigan bir yillik, ikki yillik va ko‘p yillik o‘tchil o‘simliklar sabzavotlar deb ataladi. ilgarilari sabzavot ekinlari asosan tomorqalarda - sabzazorlarda o‘stirilgan. qovun, tarvuz, qovoqlar esa maxsus uchastkalarda - polizlarda yetishtirilgan. sabzavot yoki poliz ekinlari degan nom ana shundan kelib chiqqan bo‘lib, sabzavotchilik yoki polizchilik deyiladi. s...

This file contains 27 pages in PPTX format (4.4 MB). To download "sabzavotchilik fanining ahamiyati va istiqbollari", click the Telegram button on the left.

Tags: sabzavotchilik fanining ahamiya… PPTX 27 pages Free download Telegram