to‘plam haqida tushuncha. to‘plam elementlari

DOCX 9 pages 78.4 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 78.4 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

o’zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti to‘plam haqida tushuncha. to‘plam elementlari. reja: 1) to‘plamlar va ularning berilish usullari. misollar 2) to‘plamlar ustida amallar va ularning xossalari. isbotlari bilan. eyler- venn diagrammalari 3) to'plamlar quvvati. to‘plamlar yig'indisi uchun quvvatni aniqlash formulasi 4) cheksiz to'plamlami quvvatiga ko'ra taqqoslash muammolari 5) chekli to'plamlarda munosabatlar va ulaming berilish usullari 6) munosabatlami xossalariga ko'ra turlanishi. misollar bilan to‘plam tushunchasi matematikaning ta’riflanmaydigan asosiy tushunchalaridan biri bo‘lib, u biror ob’yektlar guruhlarini yagona butun deb qarash natijasida yuzaga keladi. masalan, 1 dan 10 gacha bo‘lgan sonlar, uchburchaklar, kvadratlar, x+2>4 tengsizlikning yechimlar to‘plami va boshqalar to‘plamlarga misol bo‘ladi. hayotda to‘plam so‘zi o‘rnida “nabor”, “yig‘ilish”, “kolleksiya”, “suruv”, “yilqi” va boshqa terminlar ham ishlatiladi va ular to‘plam so‘zining matematik ma’nosidan farq qiladi. har xil tabiatga ega bo‘lib (odamlar, uylar, kitoblar, eometric figuralar, sonlar, hayvonlar) to‘plamni tashkil etuvchi ob’yektlar uning elementlarideyiladi. to‘plamlar lotin …

2 / 9

entlarni saqlashi mumkin. masalan, lotin alifbosidagi harflar to‘plami chekli, to‘g‘ri chiziq ustidagi nuqtalar to‘plami cheksiz. simvol bilan belgilanadi. masalan, quyoshdagi odamlar to‘plami, son o‘qida 1 dan chap tomonda joylashgan natural sonlar to‘plami, tenglamaning natural yechimlari to‘plami bo‘sh to‘plamlarga misol bo‘ladi. to‘plamlarning elementlari to‘plamalardan iborat bo‘lishi ham mumkin. masalan, fakultetdagi kurslar to‘plamini qarasak, kurslar fakultetning elementlari to‘plami bo‘ladi.to‘plam bittagina elementga ega bo‘lishi mumkin. masalan, tenglama yechimi to‘plami bitta elementga ega. matematikada bitta ham elementga ega bo‘lmagan to‘plam ham qaraladi. bunday to‘plam bo‘sh to‘plam deyiladi va to‘plamlarning berilish usullari.agar biror ob’yektning to‘plamga tegishli yoki tegishli emasligi haqida gapirish mumkin bo‘lsa to‘plam berilgan deb hisoblanadi. 1. to‘plamni uning elementlarini sanab ko‘rsatish orqali berish mumkin. masalan, a to‘plamning elementlari a,b,c,d ob’yektlardan tashkil topgan bo‘lsa, uni a={a,b,c,d}ko‘rinishda yoziladi.bu usul to‘plam elementlari soni chekli bo‘lgan yoki uncha ko‘p bo‘lmagan hollarda qo‘llaniladi. 2. to‘plam elementlarining xarakteristik xossalarini ko‘rsatish orqali ham to‘plamni berish mumkin. masalan, 100 dan kichik …

3 / 9

ng har bir elementi a to‘plamning ham elementi bo‘lsa, b to‘plam a to‘plamning qism to‘plami deyiladi va bu holat simvol bilan yoziladi. har qandaybo‘sh to‘plam har qanday to‘plamning qism to‘plami bo‘ladi: a to‘plam o‘z-o‘zining qism to‘plami bo‘ladi: a to‘plamning o‘zi a to‘plamlarva a ning xosmas qism to‘plamlari deyiladi, qolgan qism to‘plamlari (agar ular bor bo‘lsa) a ning xos qism to‘plamlari deyiladi. masalan, a={m,n,p} to‘plam 6 ta xos qism to‘plamlarga, ya’ni {m}, {n}, {p}, {m,n}, {m,p}, {n,p, {} va 2 ta m,n,p} xosmas qism to‘plamlarga ega. ta’rif. agar va bo‘lsa, a va b to‘plamlar teng deyiladi va a=b deb yoziladi. masalan, a={a,b,c,d}, b={b,d,a,c} lar o‘zaro teng, chunki ular kesishadi va a ning har bir elementi b ning ham elementi va aksincha. xuddi shuningdek, a={12, 22, 32, 42} va b={} to‘plamlar ham o‘zaro teng. oxirgi ta’rifdan to‘plamlar tengligini isbotlashning usullaridan biri kelib chiqadi. 1-rasm eyler-venn diagrammalari deb ataluvchi doiralar, ovallar yoki biror …

4 / 9

1) pedagogika bilim yurtida o‘rganiladigan fanlar to‘plami; 2) o‘zbek alfavitidagi jarangli undosh tovushlar to‘plami; 3)b natural sonlar to‘plami. 2. ushbu to‘plamlarni turlicha usullar bilan o‘qing: 1) ; 2) 3. quyidagi fikrlarni o‘qing va ular orasidan rostlarini ko‘rsating: 4.d – butun manfiy sonlar to‘plami. shu to‘plamga tegishli bo‘lgan beshta son ayting. ekani to‘g‘rimi? 5. 3, 25; 0; –17; –3,8; 7 sonlari berilgan. bu sonlardan qaysilari: 1) natural sonlar to‘plamiga; 2) butun sonlar to‘plamiga; 3) ratsional; 4) haqiqiy sonlar to‘plamiga tegishli bo‘lishini aniqlang. 6.a={a, b, c, d}, b={k, l, m} bo‘lsa, ab ni toping va uni jadval ko‘rinishida tasvirlang. 7.a to‘plamda 8 ta element bor. agar ab da: 1) 56 ta; 2) 8 ta; 3) 0 ta; 4) 24 ta element bo‘lsa, b to‘plamda nechta element bor? 8. natural sonlar to‘plamini qanday sinflarga ajratish mumkin? misollar keltiring. 9. universitet kutubxonasidagi kitoblar to‘plamini qanday sinflarga ajratish mumkin? to‘plamlar kesishmasi amali va uning xossalari. …

5 / 9

nmasi‖ yoki ―elementlar majmuasi‖ so‗z birikmalaridan foydalaniladi. to‗plamlar nazariyasi hozirgi zamon matematikasida, jumladan, kombinatorika va graflar nazariyasida, juda muhim o‗ringa ega. biz uning ayrim xossalarini o‗rganish bilan cheklanamiz. to‗plamlar odatda, lotin alifbosining bosh harflari a b, ,... bilan ularning elementlarini esa kichik -a b, ,... harflar bilan belgilanadi. 1.1-ta’rif. berilgan to’plamlardan yangi to'plamlarni shakllantirish usullariga to'plamlar ustida amallar deyiladi. to‘plam tuchunchasida ishlatiladigan belgilarning ma'nolariga to‗xtalamiz. a a belgisi ― a element to‘plamga tegishli‖ ekanligini bildiradi. bu tasdiqning inkori a a shaklda yoziladi va ― a element to‘plamga tegishli emas‖ deb o‗qiladi. a b belgi ― a to‘plamning barcha elementlari b to‘plamga ham tegishli” ekanligini bildiradi. bu holda a to‗plam b to‗plamning qismi deyiladi. agar a va b to‗plamlar bir xil elementlardan tashkil topgan bo‗lsa, u holda ular teng to‘plamlar deyiladi va a b shaklda yoziladi. ko‗pincha, to‗plamlarning tengligini isbotlashda a b va b a munosabatlarning bajarilishi ko‗rsatiladi. 1.2-ta’rif. har qanday …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "to‘plam haqida tushuncha. to‘plam elementlari"

o’zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti to‘plam haqida tushuncha. to‘plam elementlari. reja: 1) to‘plamlar va ularning berilish usullari. misollar 2) to‘plamlar ustida amallar va ularning xossalari. isbotlari bilan. eyler- venn diagrammalari 3) to'plamlar quvvati. to‘plamlar yig'indisi uchun quvvatni aniqlash formulasi 4) cheksiz to'plamlami quvvatiga ko'ra taqqoslash muammolari 5) chekli to'plamlarda munosabatlar va ulaming berilish usullari 6) munosabatlami xossalariga ko'ra turlanishi. misollar bilan to‘plam tushunchasi matematikaning ta’riflanmaydigan asosiy tushunchalaridan biri bo‘lib, u biror ob’yektlar guruhlarini yagona butun deb qarash natijasida y...

This file contains 9 pages in DOCX format (78.4 KB). To download "to‘plam haqida tushuncha. to‘plam elementlari", click the Telegram button on the left.

Tags: to‘plam haqida tushuncha. to‘pl… DOCX 9 pages Free download Telegram