jigar

DOCX 241,1 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1538897110_72668.docx jigar reja: 1. jigar 2. jigarning tuzilishi 3. jigarda regeneratciya jigar (hepar) hazm sistemasining eng yirik bezi bo’lib, organizm uchun muhim qator vazifalarni bajaradi. jigarda modda almashinuvining ko’p mahsulotlari zararsizlantiriladi; gormonlar, biologik aminlar hamda dori moddalar kuchsizlan-tiriladi. jigar himoya vazifasini ham bajaradi, uning yulduzsimon retikuloendoteliotcitlari (kupfer hujayralari) mikroorganizmlar va yot (zararli) moddalarni ushlab qolish hamda emirish xususiyatiga ega. jigarda glikogen hosil bo’ladi va to’planadi, u qondagi glyukoza miqdorini muntazam boshqarib turadi. jigarda qon plazmasining al’bumin, globulin (80%), fibrinogen, protrombin kabi muhim oqsillari sintezlanadi. jigarda o’t hosil bo’lib, u ichakda yog’lar so’rilishida muhim ahamiyatga ega. u hujayra membranalarining zarur tarkibiy qismi bo’lgan xolesterin almashinuvida muhim rol’ o’ynaydi. jigarda organizm uchun zarur bo’lgan a, d, e, k. kabi yog’da eruvchi vitaminlar to’planadi. bulardan tashqari, embrional davrda jigar qon yaratuvchi a’zo hisoblanadi. bunday ko’p qirrali va o’ta muhim faoliyati uchun jigar organizmning bioximiyaviy laboratoriyasi deb ataladi. taraqqiyoti. jigarning takomillashuvi embriogenezning 3-haftasidan - …

inuslaridan iboratdir. jigar kap-sulasi 1-2 qator joylashgan yassi mezenxima hujayralaridan yuzaga keladi. taraqqiyotining ikkinchi yarmidan boshlab jigar-ning biriktiruvchi to’qimasi kengayib, tomirlari bilan birga parenxima ichiga o’sib kiradi va uni bo’lakchalarga bo’ladi. bo’-lakchalarning hosil bo’lishi va umuman, jigar to’qimasining to’la shakllanishi 8-10 yoshlargacha davom etadi. jigarning tuzilishi jigar tashqaridan zich biriktiruvchi to’qimadan iborat fib-roz parda (glisson kapsulasi) bilan qoplangan bo’lib, u qorin pardaning vistceral varag’i bilan mahkam yopishib ketgan. fib-roz parda qon tomirlari bilan jigar ichiga kiradi va uni juda ko’p bo’lakchalarga bo’ladi (lobuli hepatis). jigar bo’lakchalari jigarning struktura- funktcional birligi hi-eoblanadi. klassik jigar bo’lakchalari kengligi 1,5 - 2 mm dan osh-maydigan ko’p burchakli prizma shaklidagi tuzilmalar bo’lib, bir- bi-ridan bo’lakchalararo biriktiruvchi to’qima bilan ajralib turadi. biriktiru’chi to’qimada bo’lakchalararo arteriya, vena va o’t yo’llari («jigar triadalari») joylashgan. biroq bo’lakchalararo biriktiruvchi to’qima hamma jopzotlarda ham bir xil rivojlangan bo’lmaydi. cho’ch- 222- rasm. jngar bo’lagi. gematoksnlnn-eoznn bilan bo’yalgap. ob. 20, ok. 10 1 …

inusoideum) tashkil topgan. jigar plastinkalari jigar hujayrala-ri - gepatotcitlardan iborat (223- rasm). xar bir bo’lakchaning o’rtasi-da markaziy vena (vena centralis) joylashgan, jigar plastinkalari va sinusoid kapillyarlar esa unga qarab radial yo’nalgan bo’ladi (223-rasmga qarang). sinusoid kapillyarlar devori endoteliy hujayralary bilan qoplangan bo’lib, ikki xil endoteliy hujayrasi tafovut qili-nadi. birinchisi organellalari kam bo’lgan yassi endoteliy hujayralarn bo’lsa, ikkinchisi - yulduzsimon retikulo - endoteliotcitlar (reticulo-endotheliocytus stellatus) yoki kupfer hujayralaridir. kupfer hujay-ralari monotcitlardan kelib chiqqan fagotcitlarga xog tuzilgan bo’lib, o’simtalarga ega, tcitoplazmasida ko’pgina lizosomalar va fagosomalar tutadi (223, 224-rasmlar). yot (zzrarli) moddalarni fagotcitoz qilish vaqtida yulduzsimon retikulozndsteliotcitlar sinusoid d;veridan aj- 2^3- rasm. jigar plastinkalarining tuzilishi (s.xema) (e. f. kotovskiydan): 1 - jigar plastinkasi; 2 - gepatotcit; 3 - qon kapillyari; 4 - perisinusoidal (disse bo’shliq: 5 - perisinusoidal lipotcit; 6 - o’g kanalchasi; 7a - bo’lakcha agrofidagi (septal) vena; 76 - bo’lakcha atrofidagn arteriya; 7 v - oo’lakcha atrofidagi vt naychasi; 8 - …

n. disse bo’shlig’ida qon plazmasidan tashqari gepatotcitlarning mikrovorsinkalari, ba’zan kupfer hujayralarining o’simtalari, jigar plastikkalarini o’rab turuvchi argirofil tolalar 224- rasm. jigarning ul’tramikroskspik tuzilishi (sxema) (e. f. kotovskiydan). 1 - bo’lakchalar ichi sinusoidal tomir; 2 - endoteliy hujayrasi; 3 - ilma-teshik joy_ lar; 4 - yulduzsimon makrofag (kupfer hujayrasi); 5 - perisinusoidal (disse) so’sh liq; 6 - retikulyar tolalar; 7 - gepatotcitlarning ^ikrovorsikkalari; 8 - gepatotckt* lpr; 9 - o’t kanalchasi; 10 - perisinusoidal lipoiitlar; 11 - tp kiritmalari; 12 - gemokapillyardagi eritroiitlar hamda perisinusoidal lnpotcit hujayralarining o’simtalari bo’ladi-perisinusoidal lipotcitlar (lipocytus perisinusoideus) kattaligi 5 - 10 mkm atrofidagi nslo’g’ri shaklga ega hujayralar bo’lib, gepatotcit-lar orasida joylashadi (223, 224-rasmlar). ularning oz miqdordz kalta o’simtalari bo’lib, tcitoplazmasida doimo yog’ tomchilari tutadi. lipotcitlar yog’da eruvchi vitaminlarni (vitamin a ni) to’plashda va fibroblastlarga o’xshab tolalar ishlab chiqarishda qatnashadi, degai taxminlar bor. ba’zan disse bo’shlig’itca yana bir hujayra - pit hu-jayralari (pit cells) ham uchraydi. pit …

rining devori gepatotcitlarning tcitoplazmatik membranasidan iborat. o’t kanalchalari juda ham kichik bo’lgani uchun (diametri 0,5 - 1,5 mkm) oddiy mikroskopda ko’rish qiyin. ammo maxsus usullar bilan bo’yalganda ular aniq ko’rinadi. elektron mikroskopda tekshirilganda-o’t kanalchalari bo’shlig’ida jigar hujayralarining juda ko’p mikrovor-sinkalari chiqib turganligini ko’rish mumkin (225-rasm). o’t kanalchalari hech kachon hujryralararo bo’shliq bilan aloqa qilmaydi. chun-ki o’t kanalchalari hosil bo’lishida gepatotcitlar bir- biri bilan desmosoma va zich birikish hosil qiladi. bu esa o’t tarkibidagi moddalarning hujayralararo bo’shliq orqali qonga o’tishiga yo’l qo’ymaydi. jigar hujayralari - gepatotcitlar ko’p burchak (poligonal) shaklidagi yirik hujayralar (20-25 mkm) bo’lib (223, 224-rasmlarga q.). jigar hujayra elementlarining 60% ini tashkil qi-ladi va a’zoning ko’pchilik asosiy vazifalarini bajaradi. ge-patotcitlar sinusoid tomirlar va o’t kanalchalari bilan aloqada bo’lgani uchun ularda ikki qutb ajratiladi. har bir hujayrada qon kapillyarlariga qaragan 1-2 sinusoidal (tomirli yoki vas-kulyar) va o’t kanalchalariga qaragan 1-2 biliar qutblar hamda yon yuzalari tafovut qilinadi. gepatotcitlarning sinusoidal yuzasi …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "jigar"

1538897110_72668.docx jigar reja: 1. jigar 2. jigarning tuzilishi 3. jigarda regeneratciya jigar (hepar) hazm sistemasining eng yirik bezi bo’lib, organizm uchun muhim qator vazifalarni bajaradi. jigarda modda almashinuvining ko’p mahsulotlari zararsizlantiriladi; gormonlar, biologik aminlar hamda dori moddalar kuchsizlan-tiriladi. jigar himoya vazifasini ham bajaradi, uning yulduzsimon retikuloendoteliotcitlari (kupfer hujayralari) mikroorganizmlar va yot (zararli) moddalarni ushlab qolish hamda emirish xususiyatiga ega. jigarda glikogen hosil bo’ladi va to’planadi, u qondagi glyukoza miqdorini muntazam boshqarib turadi. jigarda qon plazmasining al’bumin, globulin (80%), fibrinogen, protrombin kabi muhim oqsillari sintezlanadi. jigarda o’t hosil bo’lib, u ichakda yog’lar so’rilishida muhi...

Формат DOCX, 241,1 КБ. Чтобы скачать "jigar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: jigar DOCX Бесплатная загрузка Telegram