tirik organizmlarning o‘ziga xos xususiyatlari. 9 - sinf

PPTX 8.3 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

tirik organizmlarnin.pptx /docprops/thumbnail.jpeg 1- §. tirik organizmlarning o‘ziga xos xususiyatlari 1- §. tirik organizmlarning o‘ziga xos xususiyatlari 9- sinf “biologiya. sitologiya va genetika asoslari” darsligi asosida. 2014 sayyoramizdagi tirik mavjudotlar juda xilma-xildir. bunga ishonch hosil qilish uchun vatanimizning cho‘l, adir, tog‘ va yaylovlari yoki o‘tloqzor, to‘qayzorlari, dala va bog‘larini sayr qilish kifoya. qolaversa, afrika, janubiy amerikadagi tropik o‘rmonlarni ko‘z oldimizga keltiraylik. ular juda xilma-xil o‘lchamga, rangga, hulq-atvorga va boshqa ko‘pgina xususiyatlarga ega. ularning barchasi birgalikda tirik organizmlar deb ataladi. organizm — mustaqil hayot kechiradigan mavjudotdir. nima uchun biz zamburug‘, lola, quyon, baliq va bo‘rilarni tirik orga nizmlar deb qaraymiz, aksincha, qum zarrachasi, kometa, muzlagan suv kabi larni esa jonsiz tabiatning tarkibiy qismlari deb hisoblaymiz? jonsiz tabiat dagi jism tashqi muhit ta’sirida o‘zining sifat ko‘rsatkichlarini asta yo‘qotib boradi .u o‘zgarishlarga uchrab, yangi sifat belgilarni hosil qiladi . masalan, qoya yemiriladi, metall oksidlanishi natijasida zanglaydi. jonsiz jismlarda tashqi muhit bilan o‘zaro ta’sir …

g tana tuzilishi uchun sarflanadi. yoki murakkab moddalar oddiy moddalarga parchalanishi mumkin, bunda organizmning hayot faoliyati uchun zarur bo‘lgan energiya ajralib chiqadi. moddalar almashinuvi organizmdagi hujayralarning tiklanishi, o‘sishi va ishlashini ta’minlaydi. barcha tirik mavjudotlar oziqlanadi. oziqlanish tashqi muhitdan ozuqa moddalarni o‘zlashtirishdir. ozuqa barcha tirik organizmlar uchun zarur, chunki u organizmdagi hujayralarning tiklanishi, o‘sishi va boshqa ko‘pgina jarayonlar omili bo‘lib, moddalar va energiya manbayi hisoblanadi. tirik organizmlar o‘z hayot faoliyatini saqlab turishlari uchun doimiy ravishda energiya kerak bo‘ladi. energiya nafas olish jarayonida ozuqa moddalardan ajralib chiqadi. moddalar almashinuvi natijasida organizmlarda keraksiz moddalar ham to‘planishi mumkin. bunday moddalar odatda zaharli moddalar hisoblanib, ularni organizmdan chiqarib yuborish ajratish jarayoni deb ataladi. tirik organizmlar o‘sadi va rivojlanadi. o‘sish organizmlar tomonidan ozuqa moddalarni o‘zlashtirish hisobiga amalga oshadi. organizmlar tashqi muhitdagi va o‘zida kuzatiladigan barcha o‘zgarish larga ham sezgir bo‘ladi. buning uchun yashil o‘simliklarning quyosh nuri ta’siriga bo‘lgan munosabatini ko‘rsatib o‘tish kifoya. demak, tirik organizmlar qo‘zg‘aluvchanlik …

akatda degan iborani ishlatamiz. haqiqatdan ham shunday. barcha tirik organizmlar, ayniqsa, barcha hayvonlar doimiy harakatda bo‘ladi. hayvonlar o‘ziga ozuqa topish va xavf-xatardan saqlanishi uchun faol harakatda bo‘lishi zarur. harakatla nish — tirik organizmlar uchun xos bo‘lgan muhim xususiyatlardan biridir. o‘simliklar ham harakatlanish xususiyatiga ega, chunki barglar ham quyosh nurlarini «tutishi» kerak. ammo ularning harakati juda sekin ro‘y bergani uchun deyarli bilinmaydi. tirik organizmlarning muhim xususiyatlaridan yana biri ko‘payishdir. ushbu xususiyat tiriklikning eng zaruriy omili hisoblanadi va shuning uchun ham sayyoramizda hayot davom etib kelmoqda. ko‘payish orqali tirik organizmlar o‘zi uchun xos bo‘lgan yana bir muhim xususiyat —irsiyat va o‘zgaruvchanlikni amalga oshiradi. organizmlarning o‘zini o‘zi tiklashi jinsiy va jinssiz ko‘payish jarayonlarida namoyon bo‘ladi. ma’lumki, tirik organizmlar ko‘payganida odatda avlodlar ota-onalarga o‘xshash bo‘ladi. bug‘doy donidan bug‘doy o‘sib chiqadi. itlardan kuchukchalar tug‘iladi. bir hujayrali amyoba hujayrasi bo‘linishidan ona hujayraga to‘liq o‘xshash bo‘lgan ikkita yosh amyoba hosil bo‘ladi. shunday qilib ko‘payish organizmlarning o‘ziga o‘xshashlarni …

.jpeg image15.jpeg image16.png image17.png image18.jpeg image19.jpeg image20.gif image21.jpeg

tirik organizmlarning o‘ziga xos xususiyatlari. 9 - sinf - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "tirik organizmlarning o‘ziga xos xususiyatlari. 9 - sinf"

tirik organizmlarnin.pptx /docprops/thumbnail.jpeg 1- §. tirik organizmlarning o‘ziga xos xususiyatlari 1- §. tirik organizmlarning o‘ziga xos xususiyatlari 9- sinf “biologiya. sitologiya va genetika asoslari” darsligi asosida. 2014 sayyoramizdagi tirik mavjudotlar juda xilma-xildir. bunga ishonch hosil qilish uchun vatanimizning cho‘l, adir, tog‘ va yaylovlari yoki o‘tloqzor, to‘qayzorlari, dala va bog‘larini sayr qilish kifoya. qolaversa, afrika, janubiy amerikadagi tropik o‘rmonlarni ko‘z oldimizga keltiraylik. ular juda xilma-xil o‘lchamga, rangga, hulq-atvorga va boshqa ko‘pgina xususiyatlarga ega. ularning barchasi birgalikda tirik organizmlar deb ataladi. organizm — mustaqil hayot kechiradigan mavjudotdir. nima uchun biz zamburug‘, lola, quyon, baliq va bo‘rilarni tirik orga nizmlar...

PPTX format, 8.3 MB. To download "tirik organizmlarning o‘ziga xos xususiyatlari. 9 - sinf", click the Telegram button on the left.

Tags: tirik organizmlarning o‘ziga xo… PPTX Free download Telegram