tut ipak qurtining nafas olish tizimi. tut ipak qurtining muskullari

DOCX 1,6 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1669409260.docx [bookmark: _goback]tut ipak qurtining nafas olish tizimi. tut ipak qurtining muskullari tut ipak qurti ham boshqa hashoratlar singari traxeya tizimi bilan nafas oladi. bu nafas organi traxeya deb ataluvchi tarmoqlangan naychalardan iborat. havodagi kislorod hamma organlarga va chuqurroqda joylashgan toâqimalarga juda koâp sondagi traxeyalar orqali kiradi. shuning uchun ham traxeya bilan nafas oluvchilar- kenja tipiga kiradi. traxeya organi qurtning teri ostidagi muskullar orasida zich holda tarmoqlangan va ichki organlarni oârab olgan naychasimon tolalardan iborat boâlib, nafas teshigi orqali qabul qilingan kislorodni organ va toâqimalarga hamda ayrim hujayralarga mikroskopik juda ingichka traxeyalar orqali etkazib beradi. traxeya naychalarining bir uchi qurt tanasida tashqi muhitga ochilgan boâladi. traxeyaning asosiy nayi qurt tanasiga parallel holda yon tomonlarida joylashgan boâlib, uning tashqariga ochiluvchi teshikchalari mavjud. bu teshikchalarni nafas olish teshigi deb aytiladi. bular koâkrakning birinchi va qorin qismining hamma (1-8) boâgâimlarida joylashgan. ikkinchi, uchunchi koâkrak va toâqizinchi qorin boâgâimlarida nafas teshigi rivojlanmagan boâladi. nafas …

ida bukilgan va ichkariga kiruvchi dastacha dastagini hosil qiladi. oldingi koâkrak boâgâimlaridagi nafas teshigining dastagi oldingi, qolgan sakkizta qorin boâlimlaridagi esa orqaga yoânalgan boâladi. dastakning burchagidan dastlabki bekituvchi yoyning pastki uchiga qarab bekituvchi nay ketadi. bu tikanga oâxshash dastakning uncha katta boâlmagan oâsigâiga birikadi. dastlabki va ikkilamchi bekituvchi yoy nafas teshigining ichki chekkasi bilan tiniq parda orqali birlashgan boâlib, ikkilamchi parda birlamchi pardaga qaraganda birmuncha uzunroq, chunki ikkilamchi yoy dastlabki yoyga qaraganda chuqurroqda joylashgandir. bu pardalar oâzining oldingi uchlari bilan nafas teshigini ifloslanishdan himoya qiluvchi qillarga oâtadi. ikkilamchi parda oâzining oârta qismi bilan bekituvchi dastachaga birlashib, shu yerda burma hosil qiladi. dastacha dastagining oxiriga ikkita muskul birlashadi; bittasi kalta bekituvchi, uzunligi 0,6 mm boâlib ikkilamchi yoyning pastki qismiga, ikkinchisi ancha uzun (ochuvchi 1,8 mm ) boâlib, qurt teri qoplamining ichki yuzasiga boradi. ikkala muskulning eni bir xil va 0,006 mm ga teng. bekituvchi muskullardan qarama-qarshi tomoniga uzunligi 2,0 - 4,0 …

i ni ( traxeyasini ) tashqaridan koârinishi 65 .3-4.-rasm. ipak qurti nafas olish organi (traxeyasini) ichkaridan koârinishi traxeyalarning joylanishi va tuzilishi. asosiy traxeya nayi oâqi qurt tanasida uzunasiga parallel holda ikki tomonida koândalang joylashgan qorin traxeyalari bilan birlashgan boâlib, birinchi koâkrak va oxirgi qorin boâgâimlarida ham bogâlovchi koândalang traxeyalar bor. traxeyalar oâz navbatida orqa muskullariga boruvchi traxeyaning orqa qismiga, ichakka va bel naychasigi boruvchi ichak traxeyasiga, nerv zanjiri va qorin tomonidagi muskullarga boruvchi qorin traxeyalar boâlinadi. [image: ]66- rasm. nafas olish organining bekituvchi apparati. 1-ochuvchi muskul. 2-bekituvchi dastachaning biriktiruvchi elkasi. 3-bekituvchi dastacha 4-dastlabki bekituvchi yoy. 5-bekituvchi muskullar. traxeya nayining ichki devori kutikulin qavatdan iborat. bu qavat katta yadroli va tashqi pardalidir. yirik traxeyalarning ichki qavatida xitin ham boâladi. kutikulin ham, xitin ham traxeyaning hujayrali qavati tomonidan ishlab chiqiladi. bu qavat katta yadroli va tashqi spiral holda joylashgan qalinlashmalar bor. bu traxeyalarning mustahkamligini oshiradi va gemolimfa bosimi oâzgarganda ularning egilishi va …

a traxeyaning hajmi goh kengayadi, goh kichrayadi. traxeya spiral burmalarning boâlishi sababli uzadi va hajmini 20-30 % ga kengaytiradi. agar ipak qurti tanasi qisqarganda nafas teshigi ochiq boâlsa, havo traxeyadan tashqariga chiqib ketadi, agar nafas teshigi berk boâlsa, bunda havo traxeya tizimining ichkarisiga kirib boradi. qurt harakati bilan bogâliq boâlgan muskullarning qisqarishi, traxeyalarga havoning kirib turishi ham qorin, bel naychasi, qanotsimon muskul, ichakning qisqarishiga hamda qoniing tanada aylanishiga sabab boâladi; traxeyalarda havo almashinishi ham nafas teshigi va traxeya ogâizchasi muskullarining harakatlanishi natijasida sodir boâladi. qurt tanasining qorin nerv zanjirida nafas markazlari bor; bu markazlar oâzi joylashgan boâgâimlardagi nafas teshiklari faoliyatini boshqaradi. koâkrakdagi nerv tugunlarida hamma segmentlardagi nafas organlari faoliyatini muvofiqlashtiruvchi markaz joylashgan. ipak qurti kislorod kam boâlganda ham yashay oladi, yaâni imkoniyat boâlganda traxeya tizimida ortiqcha kislorod toâplaydi va bundan kislorod yetishmaganda hamda aerob nafas olganda foydalanadi. kislorod qurtning organ va toâqimalariga traxeya tizimlaridan tashqari, gemolimfa orqali ham boradi. kislorodning …

urugâdonlarda spermalarning rivojlanishiga, tuxumdonlarda esa ovotsit va yetilgan tuxumlarning kamayishiga sabab boâlgan. bu kislorodning gemolimfa orqali organizmning hamma tomoniga baravar yetkazib berilmaganligini koârsatadi. nafas olish natijasida qurt tanasida hosil boâlgan karbonat angidrid molekulalari gemolimfa orqali teri qoplamiga yetkaziladi. gemolimfaning so 2 ni erkin molekulali eritma koârinishida saqlash qobiliyati ularning qurt terisi orqali chiqib ketishini taâminlaydi. organizmga tushgan moddalar (oziq moddalar) umumiy oksidlanish jarayonida ishtirok etadi. bu jarayon havodagi kislorod yordamida amalga oshib, suv va karbonat angidridga ajraladi. ajralib chiquvchi moddalar bu jarayoning mahsuli hisoblanadi. oksidlanish jarayoni bogâlangan reaksiya hisoblanadi, bunda bitta modda ikkinchi moddaning qaytarilishi hisobiga oksidlanadi. oksidlanish deganda, kislorodning toâgâridan-toâgâri birikishi va vodorodning ajralib chiqishi tushuniladi. oksidlovchi fermentlar nafas olishda kislorodni faollashtirib beradi. gaz almashinuvi qurt bir bosqichdan ikkinchi bosqichga oâtish vaqtida moddalar almashinuvining oâzgarishiga taâsir etadi. qurtlik bosqichi oâtgan sari qurtning tirik vazni ortib boradi, nafas olish intensivligi va energiya esa yosh ortgan sari kamayib boradi. poâst tashlash …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"tut ipak qurtining nafas olish tizimi. tut ipak qurtining muskullari" haqida

1669409260.docx [bookmark: _goback]tut ipak qurtining nafas olish tizimi. tut ipak qurtining muskullari tut ipak qurti ham boshqa hashoratlar singari traxeya tizimi bilan nafas oladi. bu nafas organi traxeya deb ataluvchi tarmoqlangan naychalardan iborat. havodagi kislorod hamma organlarga va chuqurroqda joylashgan toâqimalarga juda koâp sondagi traxeyalar orqali kiradi. shuning uchun ham traxeya bilan nafas oluvchilar- kenja tipiga kiradi. traxeya organi qurtning teri ostidagi muskullar orasida zich holda tarmoqlangan va ichki organlarni oârab olgan naychasimon tolalardan iborat boâlib, nafas teshigi orqali qabul qilingan kislorodni organ va toâqimalarga hamda ayrim hujayralarga mikroskopik juda ingichka traxeyalar orqali etkazib beradi. traxeya naychalarining bir uchi qurt tana...

DOCX format, 1,6 MB. "tut ipak qurtining nafas olish tizimi. tut ipak qurtining muskullari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: tut ipak qurtining nafas olish … DOCX Bepul yuklash Telegram