badiiy asarlarni janriy xususiyatlariga ko'ra o'rganish

DOC 160,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1522688154_70584.doc badiiy asarlarni janriy xususiyatlariga ko'ra o'rganish reja: 1. adabiy janrlar xaqida ma'lumot. 2. ertakni o'qish metodikasi 3. hikoya o’qish mеtodikasi. 4. masal o’qish metodikasi. 5. she’r o’qish metodikasi. 6. maqolni o’rganish metodikasi. 7. doston o’qish metodikasi. 8. ilmiy-ommabop asarlarni o'qish metodikasi. 9. topishmoq, latifa va tez aytishlarni o'rganish metodikasi. 10. o'qishdan umumlashtiruvchi darslarni tashkil etish. boshlangich sinflarda badiiy asar turlaridan hikoya, shе'r, ertak, masal, maqol va topishmoqlar amaliy ravishda o’rganiladi. ulardan tashqari, ilmiy-ommabop maqolalar xam o’qitiladi. turli janrdagi badiiy asarlar qurilishi, stilistik priyomlari odatidan o’ziga xos xususiyatlarga ega bo’lib, o’quvchilarga ta’siri ham har xil bo’ladi. shunga ko’ra, turli janrdagi badiiy asarlarni o’qishda o’qituvchi unga mos mеtod va priyomlar tanlashi talab etiladi. boshlang'ich sinflarning o'qish darslarida garchi ilmiy jihatdan bo'lmasada, amaliy jihatdan turli janrga mansub asarlar o'qib o'rganiladi. o'qish darsliklariga, asosan, hikoya, she'r, ertak, masal, maqol, doston, rivoyat va topishmoq kabi janrdagi asarlar kiritilgan. bulardan tashqari, ilmiy-ommabop asarlar ham o'qitijadi. …

nidan yaxshi qabul qilinib, qiziqib o'qilishining sabablaridan biri ertak tilining ta'sirchanligi, o'tkirligi, ma'nodorligi va xalq tiliga yaqinligidir. ertaklarning ko'pchiligida real hayot tasviri sarguzasht elementlar bilan qo'shilib ketadi. ertakning o'tkir, maroqli sujeti, voqea rivojidagi favqulodda ajoyib vaziyat bolalarni maftun qiladi, undagi mard, kuchli, topqir, dovyurak, chaqqon qahramonlar, ertakning g'oyaviy yo'nalishi, unda ezgulik kuchining — yaxshilikning doimo g'alaba qilishi bolalarni o'ziga tortadi. ertakda qabul qilingan hikoya qilish shakli bir xil so'z va iboralarning qayta-qayta takrorlanib turishi, ohangdorligi, tilining ta'sirchanligi, ifoda vositalariningjonliligi, bolalar uchunjuda qiziqarliligidir. ertakda qatnashuvchilar ko'pincha rahmdil, saxiy, adolatli hamda ularning aksi bo'lgan yovuz, baxil, ochko'z kishilar timsoli boiadi. ertakning pedagogik qiymati shundan iboratki, o'quvchilar unda to'g'rilik, halollik g'alaba qilganidan, kambag'al kishilar qiyinchilikdan qutilganidan, ya'ni yaxshilik, ezgulik ro'yobga chiqqanidan va yomonlik, yovuzlik mahkumlikka uchraganidan quvonadilar. ular hayotda ham doimo shunday bo'lishini istaydilar. masalan, „halollik" ertagida (3-sinf) asosiy fikr kambag'allarga yordam ko'rsatish, o'z mehnati bilan hayot kechirish bo'lib, bu hatto butun xalq …

(yoki rag'batlantirildi?)", “nima uchun ertakdagi ba'zi qahramonlarga hatto tabiat kuchlari ham yordain beradi? (yoki ba'zilaridan yuz o'giradi?)" kabi savollarga javob topish jarayonida mushohada qiladilar, muhokama qilib, xulosaga keladilar. boshlang'ich sinflarda hayvonlar haqidagi ertaklar ko'proq o'qitiladi. ,,bo`rining tabib bo'lgani haqida ertak" (anvar obidjon), ,,ko'zacha bilan tulki" kabi ertaklar aniq hayotiy hikoyalar tarzida o'qitiiadi va tahlil qilinadi. ertak matni ustida ishlashda tanlab o'qish, savollarga javob berish, o'quvchilarning o'zlari ertak mazmuniga oid savollar tuzib, javob berishlari, reja tuzish, qayta hikoyalash, ijodiy davom ettirish, ertak aytish, qahramonlarni grafik tasvirlash kabi ish turlaridan foydalaniladi. bunday ertaklarda hayvoniarning odatlari tahlil qilinadi, ammo ularni kishilar xarakteriga taqqoslash tavsiya qilinmaydi. maktab tajribasidan ma'lumki, kichik yoshdagi o'quvchilar ertakdagi hayvonlar gapirmasligini, tulki va turna bir-birinikiga mehmonga bormasligini yaxshi biladilar, ammo ertaklar dunyosini hayotiy hikoya kabi qabul qiladilar. ertakni o'qib tahlil qilganda, barcha ishlar uning mazmunini yaxshi idrok etishga, sujet rivojini, qatnashuvchi personajlarning xatti-harakati, o'zaro munosabatlarini to'g'ri tasavvur etishga yo'naltiriladi. bunda …

n joyini topib o'qing", ,,nima uchun aynan shu joyi yoqqanini ayting", ,,hayotingizda ertakdagi voqealarga o'xshash voqealar bo'lganmi?" kabi savol-topshiriqlar yordamida o'quvchilarning ertak xulosasini tushunislilariga erishiladi. boshlang'ich sinf o'quvchilari hayvonlar haqidagi ertaklardan tashqari, ,,davlat", ,,ilm afzal", ,,hiylagamingjazosi", ,,hunarsiz kishi o'limga yaqin"kabi maishiy ertaklarni ham o'qiydilar. bunday ertaklarda xalq o'z hayotini hikoya qiladi, shu sababli o'quvchilar ertakni o'qigach, o'tmishdagi xalq hayotini, o'y-fikrlari va orzu-istaklarini bilib oladilar. bunday ertaklarni tahlil qilish badiiy hikoya tarzida uyushtiriladi. bolalar o'qituvchi rahbarligida ertakda qatnashuvchilarning hulq-atvori, ayrim xatti-harakatlarini baholaydilar, ularning bir-birlariga bo'lgan munosabatlarini aytadilar va shular asosida ayrim obrazlar haqida xulosalar chiqaradilar, ertak rejasini tuzadilar, ertakni rollarga bo'lib o'qiydilar. ,,davlat" ertagi (4-sinf) oddiy turmushga tegishli hodisalarni tasvirlovchi ertakdir. ertakni o'qishga tayyorlash uchun ota-bobolarimiz atrofimizdagi tabiatni, borliqni qanday tasavvur etishlari haqida suhbat o'tkaziladi. bunday suhbat ertakdagi badiiy obrazlarni, ularning o'zaro munosabatlarini, xulq-atvorlari, xarakterlarini to'g'ri tushunishga yordam beradi. „davlat" ertagi matni ustida ishlash jarayonida o'quvchilar ,,dehqonning xonadoni qanday hayot kechirar …

hi ertak mazmunini o'zlashtirib olgandan so'ng, lining tili ustida ishlashga alohida ahamiyat qaratilishi zarur. ertak mazmunini qayta hikoyalashda, qahramonlarga tavsif berishda o'quvchilarning o'z nutqida til vositalaridan o'rinli foydalanish talab qilinadi. til vositalaridan foydalanish uchun talab va vaziyat, ehtiyoj yaratish zarur. ertak tilida shunday so'z va iboralar borki, ular bolaga o'zgacha ta'sir ko'rsatadi. masalan, ,,yo'lbars, tulki va bo'ri" ertagida ,,tog' echkisi siz ulug'imizniki bo'lsin", ,,quyon siz podshohimizning ertalabki nonushtangiz bo'lsin", ,,kiyik kechqurungi taomingiz, qo'y kunduzgi xo'ragingiz bo'lsin" kabi gaplar tarkibidagi ajratib ko'rsatilgan so'zlarga o'quvchilar diqqati qaratilib, ertakni so'zlab berayotganda ulardan nutqda foydalanishlariga erishish zarur. ertaklarda keltirilgan maqol'ar ustida ishlash, ularda ilgari surilayotgan g'oyalarni bolalar ongiga yetkazish, yod oldirish yo'li bilan bog'lanislili nutqni o'stirish, nutqning ta'sirchanligini oshirish lozim. masalan, ,,rostgo'y tola" (1-sinf) ertagida bola o'z rostgo'yligi bilan podshoga ma'qul bo'lganligi hikoya qilingan. ertak g'oyasiga mos xulosa esa ,,boshingga qilich kelsa ham to'g'ri gapir" maqoli bilan ifodalangan. o'quvchilar ushbu maqol mazmunini tushunib olishsa, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "badiiy asarlarni janriy xususiyatlariga ko'ra o'rganish"

1522688154_70584.doc badiiy asarlarni janriy xususiyatlariga ko'ra o'rganish reja: 1. adabiy janrlar xaqida ma'lumot. 2. ertakni o'qish metodikasi 3. hikoya o’qish mеtodikasi. 4. masal o’qish metodikasi. 5. she’r o’qish metodikasi. 6. maqolni o’rganish metodikasi. 7. doston o’qish metodikasi. 8. ilmiy-ommabop asarlarni o'qish metodikasi. 9. topishmoq, latifa va tez aytishlarni o'rganish metodikasi. 10. o'qishdan umumlashtiruvchi darslarni tashkil etish. boshlangich sinflarda badiiy asar turlaridan hikoya, shе'r, ertak, masal, maqol va topishmoqlar amaliy ravishda o’rganiladi. ulardan tashqari, ilmiy-ommabop maqolalar xam o’qitiladi. turli janrdagi badiiy asarlar qurilishi, stilistik priyomlari odatidan o’ziga xos xususiyatlarga ega bo’lib, o’quvchilarga ta’siri ham har xil bo’ladi. shunga ...

Формат DOC, 160,5 КБ. Чтобы скачать "badiiy asarlarni janriy xususiyatlariga ko'ra o'rganish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: badiiy asarlarni janriy xususiy… DOC Бесплатная загрузка Telegram