o’rta asr o’zbek leksikografiyasi

DOCX 15,6 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (4 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1493867260_68219.docx o’rta asr o’zbek leksikografiyasi reja: 1. lug`at maqollarini joylashtirish tamoyillari. 2. mavzuiy lug`atlarning yaratilishi. 3. lug`atlarda grammatik masalalar. o’zbek tilshunosligi leksikografiya sohasida katta tarixga ega. o’rta asr o’zbek leksikografiyasi asosan izohli va tarjima lug`atlarni tashkil qiladi. mahmud koshg`ariyning “devonu lug`atit turk” asari umumturkiy leksikografiyaning ilk namunasi hisoblansa, xiii-xiy asrlardan boshlab o’zbek leksikografiyasi undan oziqqlangang holda mustaqil ravishda rivojlandi. ayniqsa, turkiycha-forscha, turkiycha-arabcha tarjima lug`atlar tuzishga e’tibor kuchaydi. masalan, xiii-xiy asrlarda yaratilgan muallifi noma’lum bo’lgan “тarjumoni turki va ajami va mug`uli va forsi”, “kitobi atg`tuhfa az-zaki-ya fi-l lug`at-it turkiya”, abu hayyonning “kitobi al-idrok li-lisan al-at-rak” lug`atlarini ko’rsatish mumkin. alisher navoiy asarlari asosida tuzilgan bir qator lug`atlar yuzaga keldi. jumladan, тoli imon хiraviyning “badoyi al-lug`at”, mirza mehdixonning “sanloh”, “lug`ati atrakiya”, muhamad rizo хoksorning “muntaxab al-lug`at” asari, muallifi noma’lum eski o’zbekcha “abushqa” lug`atlarini misol qilish mumkin. o’zbek leksikografiyasiga oid bunday lug`atlar avvalo yevropa olimlarining diqqatini tortdi. ular yuqoridagi lug`atlarning ko’pini nashr etdilar. хususan, …

g etmologiyasi. 5.sarlavha so’z va undan hosil qilingan shakllarning semantik tahlili. 6. sarlavha so’z va undan hosil qilingan shakllar sematik tavsifini tasdiqlovchi materiallar. 7. sarlavha so’z va undan hosil qilingan shakllar-ma’nolarining rumiy (turk), arab, fors va boshqa tillarda ifodalanishi. 8. o’zidan oldingi mualliflar fikrlariga munosabat. 9. ilovalar. alisher navoiy asarlariga tuzilgan lug`atlarda ko’proq turkiy, eski o’zbek tilidagi so’zlar sarlavhaga chiqarilgan. shu bilan birga o’sha davr uchun o’zlashib ketgan ayrim arabcha-forscha so’zlar, mo’g`ulcha so’zlar ham uchraydi. “sangloh” lug`atida muallifning o’zi mo’g`ulcha deb belgilagan so’zlar yuztadan oshadi. grammatik nuqtai nazardan sarlavha so’zlar deyarli barcha so’z turkumlarini o’z ichiga oladi. “sangloh” lug`atida fe’l so’z turkumiga oid so’zlar ko’proq sarlavha chiqarilgan. тilshunoslik tarixida ideografik lug`atlar yaratish alohida ahamiyatga ega. borliq elementlari haqidagi ma’lum tushuncha qanday moddiy vositalar yordami bilan ifodalanishini ochib berish ideografik lug`atlarning asosiy maqsadi hisoblanadi. bunday lug`atlarda «borliq+borliqning ongda aks etishi+nom” tamoyiliga bo’ysuniladi. bunday lug`atlar sharqda ancha uzoq tarixga ega. o’zbek tilshunosligi …

3. abu rayxon beruniy. izbrannie proizvedeniya. тom 1, -т., 1974. 4. abul qosim az-zamahshariy. nozik iboralar. –т., “fan”, 1992. 5. abulg`oziy bahodirxon. shajarayi tarokima. –т., “fan”,1992. 6. abulg`oziy bahodirxon. shajaryi turk. – т., cho’lpon, 1992. 7. aliyev a., sodiqov q. o’zbek tili tarixi. тoshkent, o’zbekiston, 1994. 8. baskakov n.a. тyurkskix yazыki. m., 1960.

o’rta asr o’zbek leksikografiyasi - Page 4

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o’rta asr o’zbek leksikografiyasi" haqida

1493867260_68219.docx o’rta asr o’zbek leksikografiyasi reja: 1. lug`at maqollarini joylashtirish tamoyillari. 2. mavzuiy lug`atlarning yaratilishi. 3. lug`atlarda grammatik masalalar. o’zbek tilshunosligi leksikografiya sohasida katta tarixga ega. o’rta asr o’zbek leksikografiyasi asosan izohli va tarjima lug`atlarni tashkil qiladi. mahmud koshg`ariyning “devonu lug`atit turk” asari umumturkiy leksikografiyaning ilk namunasi hisoblansa, xiii-xiy asrlardan boshlab o’zbek leksikografiyasi undan oziqqlangang holda mustaqil ravishda rivojlandi. ayniqsa, turkiycha-forscha, turkiycha-arabcha tarjima lug`atlar tuzishga e’tibor kuchaydi. masalan, xiii-xiy asrlarda yaratilgan muallifi noma’lum bo’lgan “тarjumoni turki va ajami va mug`uli va forsi”, “kitobi atg`tuhfa az-zaki-ya fi-l lug`at-it turki...

DOCX format, 15,6 KB. "o’rta asr o’zbek leksikografiyasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o’rta asr o’zbek leksikografiya… DOCX Bepul yuklash Telegram