абдукарим барот угли махмур коризий

DOC 81,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1405913814_56876.doc дафтар ичига сигмас абдукарим барот угли махмур коризий xix асрда жиззах вохасида яшаб ижод этган ва адабий харакатида катта роль уйнаган шоирлардан бири абдукарим барот угли махмур коризийдир. махмур коризий 1820 йил кориз (галлаорол туман) кишлогида укимишли оилада тугилади. отаси барот угли уз фарзандлари абдулкарим, абдурахим, абдужалил, абдурасул, угилой ва рахимапошшаларнинг укимишли, хунарманд булиб етишувларига харакат килди. айникса, абдулкарим савод чикаришига, адабиётга кизикишга оилада алохида эътибор берилди. абдулкарим 1836 йилларда 16 ёшида фаргона водийсига укишга боради. у наманган шахрида мутасаввуф шайх мажзуби намангоний кулида тахсил куради. фаргона адабий мухити абдулкаримнинг шеъриятга, адабиётга булган кизикишини янада оширади. шоир узига «махмур» (хурмоли) тахаллусини танлайди. абдулкарим махмур коризий бир шеърида фаргона вохасида 9 йил тахсил олгани ва тахминан 1845 йил самарканд-га кайтганини баён килади. абдулкарим самаркандда хам маълум вакт тахсил кургандан кейин жиззах шахрига кайтади. она кишлоги коризда бирмунча вакт тургун яшайди. у жиззахлик норчабой исмли кишининг кизига уйланади. улар бир неча …
2
к розий устози абдулкаримнинг кичик угли иномхонни 12 ёшидан уз тарбиясига олиб укитади. умуман, абдурозик розий жиззах вохасидаги махмур коризийнинг кавму кариндош, юртдош-ларидан бир канчасига таълим беради. улар орасида мадрасани тугатга олим ва шоирлардан назар адулло вали, юсуф чойдиш, элмурод, малла каби йигитлар бор эди. махмур коризийнинг набираси авлиёхон инъомхонов-нинг айтишича, бобоси вафот этгач, бувиси икки кизи ва икки угли турсунхон, иномхонларни олиб исфарага, кариндошлари ёнига кетади. бу ерда у куконлик мирабдулла деган кишига кайта турмушга чикади. махмур коиризийнинг катта кизи толияхон наманганга абдурозик деган кишига кичик кизи рахимапошша жиззахлик мамасаидхонга тушади. шоирнинг кичик угли инъомхон (1875-1943) кукон, самарканд шахар-ларида тахсил куриб, жиззах кориз кишлогида яшайди. у махжур тахаллусида узбек, форс-тожик тилларида шеърлар битган ва шеърий девон тартиб этган. инъмхон махжур етук хаттот хам булиб, отаси махмур коризий шеърларини туплаган ва 1318 (1900) йили девон холига келтирган. шоир махмур коризий мумтоз адабиётнинг хилма-хил жанрларида баракали ижод килди. унинг девонига газаллар, …
3
ннинг буюк шоири низомий ганжавий, хассос, лирика устаси хисрав дехлавий, форс ва тожик адабиётининг титани абдурахмон жомий ва узбек мумтоз адабиётининг куёши алишер навоийнинг номини хурмат билан тилга олади; устоз ва мураббий ижодкорларга юксак бахо беради. уз навбатида, махмур устозлар изидан бориб, улар кирган тенги йук чамандан гул теражагини айтади: ичиб бир неча сузларни дейин маст, суниб тур косаи зарринни пайваст. ичиб май кирдилар суз гулшанига, тушуб бир неча ишкнинг гухлханига. териб баъзи гули маъни хадсиз, куюб кул булдилар баъзиё жигаррез. махмур газалларида шоир захириддин мухаммад бобур-нинг таъсири айникса яккол сезилиб туради. маълумки, бобур шеърлари содда, равон ва уйноки. бу фазилатлари коризий лирикасига хам латифлик бахш этган. чархнинг мен курмаган жабру жафоси колдиму? хаста кунглим чекмаган дарду балоси колдиму, - дея бобур ватанидан жудоликда эл-юрт согинчини енга олмай, кайгу-хасратда яшаганлиги, гарчанд хукмдор булса-да, хаста кунгли дарду балога дучор булганлигини куйласа, шоир махмур, замонаси носозлиги туфайли бошига тушган кулфат- ларни худди …
4
илма-хил асарлар ёзган”. шоиралар тахмис ва назиралар боглаганларида устоз ижодкор фикрларини янада бойитиб, фикрий теранлигини, бадиий етукликни таминлай олганларидагина мувафаккият козона олганлар. махмур коризий хам худди шундай оригинал ижод килган истеъдодли шоирдир. унинг шеърлари магзи- магзига уз замонасининг рухи ва кайфияти, даврнинг мухим вокеа-ходисалари сингиб кетган. шунинг учун хам махмур илгор анъаналарни муваффакиятли давом эттирган, унинг ривожланишига муносиб хисса куша олган ижодкор сифатида урганишга арзийди. махмур коризий ижодида севги, мухаббат лирикаси катта урин тутади. шоир мухаббатга инсоннинг инсонийлигини белгиловчи олий фазилат деб карайди. шу сабабли шоирнинг ишкий шеърларида лирик кахрамон чин севги эгаси, чинакам ошик, вафоли ёр сифатида гавдаланади. у севгини бахт, севинч, кувноклик манбаларидан бири деб билади. шоир севгилисининг васлига етишмокликни жаннатнинг хар кандай хур-гилмони васлига мушарраф булишдан афзал деб хисоблайди: манго шулдур хавас курсам юзунгни, эй парипайкар, хаммага орзудир жаннатул маъвони бир курмок... келиб сийнамни чок айлаб куринглар дарди догимни, на хожат сизга, эй халк, вомику узрони бир …
5
оир газалларида кахрамоннинг ички дунёси, рухий оламини яхши очиш билан бирга, унинг ташки дунёсини, портретини хам усталик билан чизади. бирок бу, курук ташки куринишдан натуралистик тарзда нусха кучириш эмас, балки образ характерини очишга хизмат килувчи жонли буёк, картиналардир. у ёр тавсифда образли иборалардан, ранг-баранг бадиий йуллардан махорат билан фойдаланади: ул шухи ситамкорим хар лахза итоб айлар, юз ишва билан бокиб, холимни хароб айлар, мужгон укини гезлаб, ишк ахлини улдурди, сайд этмок учун хардам зулфини таноб айлар. бир гамза билан ул шух куп элни килиб бежон, хижрон утига уртаб, багрини кабоб айлар... бу мисралар маъшуканинг дилбар киёфасини, унинг ёкимли ноз-ишва килиб жон олгувчи хислатини жонлантиради. махмур ижодига хаётийлик рухини багишловчи энг мухим фазилат бу, узи яшаган давр карама-каршиликлари, зиддиятларини холисона, объектив ва хакконий курсата олиши хамдир. шоирнинг шеърларида ижтимоий тузумнинг тенгсиз-лик, нохакликлари кораланади, инсофсизлик ва тубанликлар лаънатланади. дарвоке, махмур коризий яшаб ижод этган замона зулм ва тенгсизлик асосида курилган, моддий бойликлар …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "абдукарим барот угли махмур коризий"

1405913814_56876.doc дафтар ичига сигмас абдукарим барот угли махмур коризий xix асрда жиззах вохасида яшаб ижод этган ва адабий харакатида катта роль уйнаган шоирлардан бири абдукарим барот угли махмур коризийдир. махмур коризий 1820 йил кориз (галлаорол туман) кишлогида укимишли оилада тугилади. отаси барот угли уз фарзандлари абдулкарим, абдурахим, абдужалил, абдурасул, угилой ва рахимапошшаларнинг укимишли, хунарманд булиб етишувларига харакат килди. айникса, абдулкарим савод чикаришига, адабиётга кизикишга оилада алохида эътибор берилди. абдулкарим 1836 йилларда 16 ёшида фаргона водийсига укишга боради. у наманган шахрида мутасаввуф шайх мажзуби намангоний кулида тахсил куради. фаргона адабий мухити абдулкаримнинг шеъриятга, адабиётга булган кизикишини янада оширади. шоир узига «махму...

Формат DOC, 81,0 КБ. Чтобы скачать "абдукарим барот угли махмур коризий", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: абдукарим барот угли махмур кор… DOC Бесплатная загрузка Telegram