бир бош булакли гаплар

DOC 48,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1405916912_56950.doc бир бош булакли гаплар режа: 1. бир бош булакли гаплар, унинг турлари. 1) эгасиз бир бош булакли гаплар; 2) кесимсиз бир бош булакли гаплар. 2. эгасиз бир бош булакли гаплар, унинг турлари: 1) эгаси топиладиган бир бош булакли гаплар; 2) эгаси топилмайдиган бир бош булакли гаплар. 3. кесимсиз бир бош булакли гап: номинатив гап. 1. бир бош булакли гаплар, унинг турлари. гапнинг грамматик асосини бош булаклар эга ва кесим ташкил этади. содда гаплар грамматик асоснинг таркибига кура иккига булинади: икки бош булакли гаплар ва бир бош булакли гаплар. икки бош булакли гапларда гапнинг грамматик асоси эга щам, кесим щам мавжуд булади. масалан: мен сизни уз кизимдан аъло курардим. (о.). бир бош булакли гапларда гапнинг грамматик асоси бир бош булак таркибидан, яъни ё эга ва унга оид сузлардан; ё кесим ва унга оид сузлардан тузилади. масалан: отамнинг щам узимнинг іандай фикр ва маслак кишиси эканлигимизни айтиб утмоічи буламан.(а.кодирий.)тонг.звено далага чиіди.(о.) …
2
ёки топиб булмайди. шунга кура эгасиз бир бош булакли гаплар икки хил: эгаси топиладиган гап ва эгаси топилмайдиган гап. эгаси топиладиган гапларда эга іатнашмаса щам, лекин уни гапнинг кесимидан англаб олиш мумкин. бундай гапларда асосий диііат бажарувчи шахсга эмас, балки щаракатга іаратилган булади. гапнинг кесими, асосан, феъл билан ифодаланади. эгаси топиладиган гапларнинг шундай турлари бор: а) шахси аниі гап; б) шахси ноаниі гап; в) шахси умумлашган гап. а) шахси аниі гап. кесими асосан, феъл билан ифодаланиб, щаракатни бажарувчи шахсни аниі курсатиб турадиган бир бош булакли гапга шахси аниі гап дейилади. шахси аниі гапнинг кесими вазифасида келган суз таркибидаги тусловчи іушимчалар эганинг іайси шахсда эканлигини аниі курсатиб туради. бу іушимчалар эганинг i ва ii шахсга оидлигини билдиради. масалан: болалигимнинг бегубор беташвиш йилларини іумсадим. (а.кодирий.) шахси аниі гапнинг кесими купинча ижро майлидаги щамда буйруі-истак, шарт-истак майлидаги феъллар билан ифодаланади: кушиі деб ёздим юрак унларини. уйлаб іарасам, мулощаза іилиб курсам, сизнинг узингиз іушиі …
3
бир бош булакли гапга шахси умумлашган гап дейилади. шахси умумлашган гаплардан англашилган иш-щаракат грамматик жищатдан маълум бир шахсга оид булса щам, мазмун жищатидан щаммага умумга іарашли булади. масалан: яхши булсанг, узарсан. ёмон булсанг тузарсан. (маіол.) бугунги ишни эртага іуйма. (маіол.) тинчлик учун курашайлик. шахси умумлашган гапнинг кесими купинча феълнинг iii шахс буйруі-истак майлидаги шакл билан іулланади,i ва ii шахсдаги феъллар билан кам ифодаланади. шахси умумлашган гапнинг кесими ижро майли ва шарт-истак майлидаги феъллар билан щам ифодаланиши мумкин. масалан: билмаганни билдим дема, килмаганни іилдим дема. (маіол.) олим булсанг, олам сеники. (маіол.) маіоллар купроі шахси умумлашган гап шаклида булади. эгаси топилмайдиган гапларда кесими оріали щаракатни бажарувчи шахсни – эгани топиб булмайди, эга умуман іатнашмайди. эгаси топилмайдиган бундай гап шахссиз гап деб юритилади. шахссиз гапнинг кесими учинчи шахс шаклидаги феъл билан ифодаланиб, купинча составли тарзда келади. шахссиз гапнинг кесими іуйидагича ифодаланади: а) феълнинг равишдош шакли булади, булмайди сузлари билан: илмни мещнатсиз эгаллаб булмайди. …
4
ва суз бирикмаларига ухшайди, аммо махсус гап интонациясининг булиши билан ва маълум бир фикр тугаллигининг ифодаланиши билан улардан фаріланиб туради. оддий суз интонация оріали гапга айланади. номинатив гапдан кейин унинг мазмунини тулдириб келувчи гап келиши талаб іилинади. номинатив гап йигиі ва ёйиі булиши мумкин. номинатив гап бир бош булакли узидангина иборат булса, йигиі булади: тун. хамма ширин уйіуда ётибди. (о.х.) номинатив гап бош булакдан ташіари, унинг аниіловчиси щам булса, ёйиі булади: янги шащар кучалари. илк бащор шамоллари ёіимли эсади. адабиётлар руйхати: 1. у.турсунов, н.мухторов, ш.ращматуллаев. хозирги узбек адабий тили. 1992 йил. 2. ш.шоабдуращмонов, м.аскарова, а.хожиев. хозирги узбек адабий тили. i кисм. ii кисм. тошкент. «укитувчи» нашриёти. 1980 йил. 3. а./уломов, м.аскарова. хозирги узбек адабиёти. синтаксис. тошкент. укитувчи нашриёти. 1987 йил. 4. узбек тилининг имло лугати. тошкент. укитувчи. 1995 йил.
5
бир бош булакли гаплар - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "бир бош булакли гаплар"

1405916912_56950.doc бир бош булакли гаплар режа: 1. бир бош булакли гаплар, унинг турлари. 1) эгасиз бир бош булакли гаплар; 2) кесимсиз бир бош булакли гаплар. 2. эгасиз бир бош булакли гаплар, унинг турлари: 1) эгаси топиладиган бир бош булакли гаплар; 2) эгаси топилмайдиган бир бош булакли гаплар. 3. кесимсиз бир бош булакли гап: номинатив гап. 1. бир бош булакли гаплар, унинг турлари. гапнинг грамматик асосини бош булаклар эга ва кесим ташкил этади. содда гаплар грамматик асоснинг таркибига кура иккига булинади: икки бош булакли гаплар ва бир бош булакли гаплар. икки бош булакли гапларда гапнинг грамматик асоси эга щам, кесим щам мавжуд булади. масалан: мен сизни уз кизимдан аъло курардим. (о.). бир бош булакли гапларда гапнинг грамматик асоси бир бош булак …

Формат DOC, 48,5 КБ. Чтобы скачать "бир бош булакли гаплар", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: бир бош булакли гаплар DOC Бесплатная загрузка Telegram