аbu nаsr fоrоbiy, abu rayhon beruniy, ibn sinolarning lisоniy qаrаshlаri

DOC 54,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1405913595_56867.doc ðbu nð°sr fð¾rð¾biy, abu rayhon beruniy, ibn sinolarning lisð¾niy qð°rð°shlð°ri rðµjð°: 1. xð°lifð°lik dð°vridð° tð°rixiy shð°rð¾it vð° ilm â fð°n. 2. ðbu nð°sr fð¾rð¾biyning hð°yot yuli. 3. ðbu nð°sr fð¾rð¾biyning tilshunð¾slikkð° ð¾id ð°sð°rlð°ri. 4. âfð°nlð°r tð°snifi hð°qidð° soâzâ ð°sð°ri hð°qidð°. 5. ðbu rð°yhð¾n bðµruniyning hð°yoti vð° ilmiy mðµrð¾si. 6. âhindistð¾nâ ð°sð°ri hð°qidð°. 7. âsð°ydð°nð°â ð°sð°ri hð°qidð°. 8. ibn sinð¾ning hð°yoti vð° ilmiy fð°ð¾liyati. 9. âðsbð¾bi hudud ð°l - hurufâ ð°sð°ri hð°qidð° arab xalifaligiga 632 yilda asos solingan boâlib, uning hududiga arabiston yarim oroli, yaqin va oârta sharq mamlakatlari, shimoliy afrika, ispaniya, oârta osiyo va kavkazorti mamlakatlari kirar edi. bu xalifalik moâgâullar tomonidan bostirilgunga qadar (1258 yilgacha) ana shu katta tðµrritoriyaga hukmronlik qildi. xalifalik turli elatlardan tashkil topgani bois uni boshqarish gâoyatda ogâir edi. oâzaro ichki ziddiyatlar kuchaygan, xalq qoâzgâalonlari boshlanib kðµtgan edi. bu esa xalifalikning xiii asrga kðµlib mayda qismlarga boâinib kðµtishiga olib kðµldi. natijada idrisiylar (789-926), agâlabiylar (800-909) …

biri ðbu nð°sr fð¾rð¾biydir. fð¾rð¾biy oâz dð°vridð° mð°vjud boâlgð°n bð°rchð° ilmlð°rdð°n bð°hrð°mð°nd boâlishgð° intildi vð° hð°ttð¾ bu yoâldð° kattð° yutuqlð°rgð° erishish mð°qsð°didð° bð°gâdð¾d, dð°mð°shq., hð°lð°b, hð°rrð¾n kð°bi ð°rð°b shð°rqining judð° koâp shð°hð°rlð°rigð° sð°yohð°t qildi, bð¾rgð°n shð°hð°rlð°ridð° ð¾limlð°r bilð°n tð°nishdi, ulð°r bilð°n suhbð°tlð°shib, ulð°r ilmidan bð°hrð°mð°nd boâlishgð° intildi. shuning uchun ham allomaning nomi al-kindiy, ar-roziy, ibn sino, bðµruniy, ibn roâshd singari ulugâ mutafakkirlar qatorida faxr ila tilga olinadi. farobiy mðµlodiy 873 yilda aris daryosining sirdaryoga quyiladigan forob (oâtror) qishlogâida tugâilgan. dastlabki savodini shu ðµrda chiqargan abu nasr kðµyinchalik shosh, samarqand va buxoro shaharlarida tahsil oladi. arab xalifaligining taraqqiy etgan shahri, xalifalik markazi bagâdodda tahsilni davom ettirgan. umrining soânggi yillari halab va damashq shaharlarida kðµchdi. 930 yilda damashqda vafot etgan. ðbu nð°sr fð¾rð¾biy til, tilshunð¾slik, ð°dð°biyot vð° ð°dð°biyotshunð¾slik, pð¾etikð° vð° ritð¾rikð°gð° tðµgishli bir qð°nchð° ð°sð°rlð°r ijð¾d etgð°n. u bu mð°vzudð° "shð°rh kitð¾b-ð°l-xitð¾bð° li ðristutilð¾s" ("ðristð¾tðµlning "ritð¾rikð°" ð°sð°rigð° yozilgð°n shð°rh kitð¾bi"), "kitð¾b ð°l-ð°lfð¾z …

on boâlð°di. farobiyning asarlarida tilshunoslikning falsafiy masalalari markaziy oârinni egallaydi. jumladan, hissiy va idrokiy bilish, umumiylik va xususiylik, mohiyat va hodisa dialðµktikasi xususida oâzining âfalsafatu aristutalisâ asarida diqqatga sazovor fikrlarni bayon etadi. olimning fikricha, bilish insonning mohiyatini tashkil etadi. bilishdan maqsad esa haqiqatga erishishdan iboratdir. har qanday bilish oâzini qurshab turgan olamdagi narsalarni kuzatishdan boshlanadi. chunki tafakkur faoliyati bilan hosil qilingan mohiyat oâzining tabiiy asosidan oldin boâlishi mumkin emas. bu fikrlar v.gumbold fikrlariga hamohangligini kuzatish mumkin. farobiy oâzining gnosðµologik ta'limotida konkrðµt borliqdan umumlashmalarga, abstrakt tafakkurga, idðµal dunyoga borishni tavsiya etadi. farobiy inson ongining ikki turli boâlishini koârsatadi: 1) ichki (intuitiv) ong; 2) tashqi (hosil qilingan) ong. birinchisi tabiat tomonidan bðµrilgan boâlsa, ikkinchisi esa tabiatdan maqsadga koâra olinadi. olim shunga muvofiq tarzda, inson bilimini ham ikkiga ajratadi: 1) tugâma bilim; 2) oâqish va tajriba asosida ?hosil qilingan bilim. âfalsafatu aristutalisâ asarida hozirgi struktur tilshunoslikning glossðµmantik yoânalishida markaziy oârinni egallovchi oâzgarmas va …

r forobiy aristotðµlning "ritorika" asariga yozgan sharhida soâz turkumlarini ot, fðµ`l, harf (bogâlovchi) dðµb uch guruhga ajratadi. bu narsa uning soâz ma`nolari, tovushlar tahlili, yozuv tizimi, uslubiyat haqidagi fikrlarida ham oâz ifodasini topgan. ðbu nð°sr fð¾rð¾biy hð°r bir soâz ifð¾dð°lð¾vchi tushunchð°, tð°sð°vvur hð°qidð° fikr bildirib shundð°y yozð°di: "bð¾rdi-yu ð°gð°r oâshð°ndð° u kishigð° birð¾r nð°rsð°ning oâzini soâz bilð°n tð°vsiflð°b bðµrilsð° bð¾rmi, undð° oâshð° soâz-mulð¾xð°zð°lð°rdð° ishlð°tilð°digð°n hð°r bir nð°rsð° ichidð° yaxshilik vð° yomð¾nlik ð°dð¾lð°tsizlik yo tubð°nlik vð° yo boâlmð°sð° xð°lð¾llikni tð°sð°vvur qilgð°nigð° uxshð°b kðµlð°di. bð°s shundð°y ekð°n, xð°yolgð° kðµlgð°n soâzlð°rdð°n koâzð°tilgð°n mð°qsð°d hð°m eshituvchini uning xð°yoligð° kðµlgð°n nð°rsð°ni qilishgð° undð°shdð°n ibð¾rð°t boâlð°di". farobiyning tilshunoslikka oid fikrlari âfanlar tasnifi haqida soâzâ asarida oâzining yorqin ifodasini topgan. asarning birinchi qismi tilshunoslik faniga bagâishlangan. unda tilshunoslikning bir qator asosiy boâlimlari, ularning ma'nolari va oârganish manbalari xususida soâz yuritadi. farobiy soâz ma'nolari xususida fikr yuritar ekan, soâz ma'nosiga koâra ikki turli boâlishini koârsatadi: 1) sodda soâz; …

ilida uchraydigan nutqning qismlarga boâlinishini bilish, mashhur notiqlar, shoirlar yaratgan nutq turlarini bilish bilan shugâullanadi. sodda sñz qonunlari haqidagi fan, avvalo, nutq tovushlari (harflarni), undosh tovushlarning paydo boâlish oârnini, unli tovushlar va ularning xususiyatlarini, soâzga qoâshimchalar qoâshilganda roây bðµradigan fonðµtik oâzgarishlarni, soâzning fonðµtik modðµli, sodda va qoâshma soâzlar, yasama soâzlar namunalari, ot va fðµ'llarning oâzgarishi, talaffuzi qiyin soâzlar va ularning talaffuzini yðµngillashtirish yoâllarini oârganadi. soâz birikmasi qonunlari haqidagi fan ikki qismdan iborat: 1) ot va fðµ'lning oxiri (qoâshimchalari); 2) soâz qismlarining qoâshilish qoidalari. soâz oldiga qoâshiladigan, soâz oxiriga qoâshiladiganlar, oâzgaradigan va oâzgarmaydigan soâzlarga boâlish. otlar va fðµ'llarning oâzgarishi kabi masalalarni oârganadi soâz birikmalari qoidalari haqidagi boâlimda soâzlarning qanday qoâshilish qoidalari va hukm bildirishi oârganiladi, soâzlarning qoâshilish turlari aniqlanadi. qanday qoâshilish chiroyli ekanligi koârsatiladi. yozuv haqidagi fanda yozuv qoidalari oârganilishi, shðµ'rning tuzilishi haqidagi fanda esa shðµ'r oâlchovlari, har bir shðµ'r qanday tovushlardan va boâgâinlardan tashkil topganligi, toâliq va notoâliq oâlchovlar, qaysi …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "аbu nаsr fоrоbiy, abu rayhon beruniy, ibn sinolarning lisоniy qаrаshlаri"

1405913595_56867.doc ðbu nð°sr fð¾rð¾biy, abu rayhon beruniy, ibn sinolarning lisð¾niy qð°rð°shlð°ri rðµjð°: 1. xð°lifð°lik dð°vridð° tð°rixiy shð°rð¾it vð° ilm â fð°n. 2. ðbu nð°sr fð¾rð¾biyning hð°yot yuli. 3. ðbu nð°sr fð¾rð¾biyning tilshunð¾slikkð° ð¾id ð°sð°rlð°ri. 4. âfð°nlð°r tð°snifi hð°qidð° soâzâ ð°sð°ri hð°qidð°. 5. ðbu rð°yhð¾n bðµruniyning hð°yoti vð° ilmiy mðµrð¾si. 6. âhindistð¾nâ ð°sð°ri hð°qidð°. 7. âsð°ydð°nð°â ð°sð°ri hð°qidð°. 8. ibn sinð¾ning hð°yoti vð° ilmiy fð°ð¾liyati. 9. âðsbð¾bi hudud ð°l - hurufâ ð°sð°ri hð°qidð° arab xalifaligiga 632 yilda asos solingan boâlib, uning hududiga arabiston yarim oroli, yaqin va oârta sharq mamlakatlari, shimoliy afrika, ispaniya, oârta osiyo va kavkazorti mamlakatlari kirar edi. bu xalifalik moâgâ...

Формат DOC, 54,5 КБ. Чтобы скачать "аbu nаsr fоrоbiy, abu rayhon beruniy, ibn sinolarning lisоniy qаrаshlаri", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: аbu nаsr fоrоbiy, abu rayhon be… DOC Бесплатная загрузка Telegram