tipologiya va lingvistik tipologiya

DOC 30.5 KB Free download

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1405766920_56657.doc tipologiya va lingvistik tipologiya reja: 1. tipologiya tushunchasi. 2. tillarning tipologik tasnifi. tipologiya tilshunoslikning muayyan sohasi sifatida tillarni tipologik klassifikatsiya qilish jarayoni bilan shug’ullanadi. shunga ko’ra tipologiya tillarning tipologik tasnifining muhim qonun-qoidalari va metodlarini tekshiradi. shuningdek, tipologiya lisoniy birliklarni biron umumiy belgisi asosida tasnif qilish jarayonini ham bajaradi. ma‘lum bo’ldiki, tipologiya, bir tomondan, tillarni tasnif qilishning umumiy nazariyalari, qonun-qoidalari va usullarini o’z ichiga olsa, ikkinchi tomondan, u til sistemasi birliklarini umumiy belgisi, xususiyati asosida tasnif qilish bilan shug’ullanadi. xix asrda tezlik bilan rivojlanish bosqichiga o’tgan tipologiyaning muhim xususiyati shundaki, u turli tillar-qarindosh va qarindosh bo’lmagan tillar doirasida ish ko’radi. ushbu tillarni o’zaro qiyosiy o’rganadi. shu jarayonda tipologiya qiyoslanayotgan tillarning tuzilishidagi o’xshash va farqli tomonlarni aniqlaydi, izohlaydi. farindosh va qarindosh bo’lmagan tillar o’rtasidagi o’xshash va farqli tomonlarning mavjudligi, ushbu tomonlarning yuzaga kelish sabablarini o’rganishga va tushunishga bo’lgan intilish tilshunoslikda alohida soha, yo’nalish bo’lgan lingvistik tipologiyaning (tipologik lingvistikaning) maydonga kelishiga sabab …

a xos lisoniy hodisalar, birliklar bilan belgilanadi. masalan, so’zlarning bir va ko’p ma‘noliligi, zamon kategoriyasi, omonimlar, so’z turkumlari, unli va undosh tovushlar, terminlar, sinonimlar, urg’u, harakat va holat fe‘llari kabilar. ma‘lum bo’ldiki, qayd etilgan ushbu lisoniy hodisalar universaliyalar sifatida o’nlab, yuzlab tillarga tegishli ekanligi bilan ajralib turadi. ayni vaqtda qiyos ob‘ekti bo’lgan tillarning faqat o’zigagina xos – shaxsiy jihatlari - hodisalari borki, bular ham tillarni tipologik tadqiq qilish jarayonida-lingvistik tipologiyada aniqlanadi. masalan, o’zbek tiliga xos o’, q, g’, h kabi unli va undosh tovushlar, urg’uning tilimizda, asosan, so’zning oxirgi bo’g’iniga tushishi (istiqlol,tadbirkor, ma‘naviyat), rus tilida esa urg’uning so’z boshida, o’rtasida va oxirida ham kelishi. shuningdek, rus tilida urg’uning so’z yasash vazifasiga ham egaligi, ya‘ni urg’u pozitsiyasining o’zgarishi bilan so’z ma‘nosining ham o’zgarishi yuz beradi. masalan, muka (un) – muka (azob), zamok (qulf) – zamok (qala, qo’rg’on). rus tiliga xos , sh, ts kabi undoshlar, shuningdek, o’zbek tilida mavjud bo’lmagan, ammo …

mat qiladi ular haіida qator asosli, ishonchli, haqqoniy ma‘lumotlar beradi. adabiyotlar: 1. axmanova o.s. slovar lingvisticheskix terminov. - m., 1966. 2. rozental d.e. telenkova m.a. slovar - spravochnik lingvisticheskix terminov. - m., 1976. 3. baskakov n.a. sodiqov a.s. abduazizov a.a. umumiy tilshunoslik. - t., 1979. 4. issledovaniya po strukturnoy tipologii. - m., 1963. 5. rasulov r. umumiy tilshunoslik.2-qism.-t., 2006.

tipologiya va lingvistik tipologiya - Page 4

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "tipologiya va lingvistik tipologiya"

1405766920_56657.doc tipologiya va lingvistik tipologiya reja: 1. tipologiya tushunchasi. 2. tillarning tipologik tasnifi. tipologiya tilshunoslikning muayyan sohasi sifatida tillarni tipologik klassifikatsiya qilish jarayoni bilan shug’ullanadi. shunga ko’ra tipologiya tillarning tipologik tasnifining muhim qonun-qoidalari va metodlarini tekshiradi. shuningdek, tipologiya lisoniy birliklarni biron umumiy belgisi asosida tasnif qilish jarayonini ham bajaradi. ma‘lum bo’ldiki, tipologiya, bir tomondan, tillarni tasnif qilishning umumiy nazariyalari, qonun-qoidalari va usullarini o’z ichiga olsa, ikkinchi tomondan, u til sistemasi birliklarini umumiy belgisi, xususiyati asosida tasnif qilish bilan shug’ullanadi. xix asrda tezlik bilan rivojlanish bosqichiga o’tgan tipologiyaning muhim xususi...

DOC format, 30.5 KB. To download "tipologiya va lingvistik tipologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: tipologiya va lingvistik tipolo… DOC Free download Telegram