substantsiya va forma

DOC 31.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1405762640_56595.doc substantsiya va forma reja: 1. substantsiya tushunchasi. 2. forma tushunchasi dialektik kategoriyalar ob‘ektiv voqelikka – tabiat va jamiyatga tegishli bo’lgan predmet, narsa, hodisa va jarayonlarni, ular harakatining umumiy qonuniyatlarini, o’zaro aloqadorligi, tuzilishi, rivojlanishi, belgi, xususiyatlari kabilarni aks ettiradi. demak, substantsiya va forma dialektik falsafaning eng faol kategoriyalaridan biri sifatida namoyon bo’ladi. substantsiya, ya‘ni mohiyat keng ma‘nodagi predmetlarni – predmetlarning eng muhim ichki jihatlarini, xususiyatlarini, ularda sodir bo’layotgan jarayonlarni qayd etadi. substantsiyaning ajralmas zid jufti bo’lgan forma, ya‘ni shakl (yoki hodisa) predmetlarni – predmetlarning ko’rinishini, bevosita ko’zga tashlanib turgan tashqi tomonini aks ettiradi. anig’i, shakl (hodisa) muayyan mohiyatning muayyan qiyofasini, turli ko’rinishlarda ta‘sir qiluvchi, namoyon bo’luvchi va shunga ko’ra ajralib turuvchi jihatini ifodalaydi. mohiyat va shakl (hodisa) o’zaro bog’liq bo’lib, predmetlarning ichki va tashqi tomonini xarakterlaydi. mohiyat – ichki, yashirin, shakl (hodisa) esa tashqi, realdir. u mohiyatning moddiy ko’rinishi, qobig’idir. mohiyat hodisalardagi – bir turdagi predmetlardagi umumiylik bo’lsa (masalan, barcha …

gi va xususiyatlarida kuzatiladi. u predmetning ichki jihatdan qandayligini ifodalaydi. falsafadagi mohiyat va hodisa dialektikasi tilshunoslikda – til va nutqda, til va nutі birliklarida (elementlarida) shakl va mazmun munosabatida kuzatiladi, ifodalanadi. binobarin, falsafadagi mohiyat va hodisa munosabati til faktlarida shakl va mazmun munosabatining falsafiy asosi – metodologik asosi bo’lib, ayni muammo tilshunoslikda xix asrning boshlarida o’rtaga tashlandi. til va nutq muammosidan bizga ma‘lumki, ushbu ijtimoiy-psixik, ijtimoiy - individual hodisalar o’zaro bog’langan, o’zaro munosabatdagi jarayonlardir. til va nutqqa ham shakl va mazmun munosabati bevosita xos bo’lib, ularda shakl va mazmun kategoriyasining bog’liqligi o’ziga xos namoyon bo’ladi, lisoniy hodisalar, birliklar tahlilida faol qo’llanadi. tilshunoslikda – til sistemasida shakl, odatda, lisoniy birliklarning moddiy tomoni, tashqi - ifodalovchi tovush tomoni bilan; mazmun esa til birliklarining ichki tomoni, ma‘nosi, ifodalanuvchi tomoni bilan bog’lanadi. sistem tilshunoslikda leksemaning (til birligining) shakl tomoni (tashqi-moddiy tomoni) nomema, leksemaning mazmun tomoni (ma‘nosi, signifikati, ichki tomoni) esa semema terminlari bilan ataladi. …

shaklning (formaning) ichki tomonini, mohiyatini tashkil qiladi. tayanch tushunchalar: substantsiya va forma. substantsiya (mohiyat) – ichki, forma (shakl) – tashki tomonlar sifatida falsafadagi mohiyat va hodisaning tilda mazmun va shakl sifatida talqin qilinishi. shakl (forma, hodisa)ning mazmun (mohiyat, substantsiya) bilan dialektik bog’liqligi. til va nutqka, uning birliklariga shakl va mazmunning, tovush va ma‘noning xosligi. adabiyotlar: 1. usmonov s. umumiy tilshunoslik. - t., 1972. 2. ne‘matov h, rasulov r. o`zbek tili sistem leksikologiyasi asoslari. - t., 1995. 3. kondakov n.i. logicheskiy slovar. - m., 1971. 4. filosofiyadan qisqacha lug’at. - t., 1973. 5. rasulov r. umumiy tilshunoslik. 2-qism. (tilshunoslik nazariyasi). –t., 2006.

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "substantsiya va forma"

1405762640_56595.doc substantsiya va forma reja: 1. substantsiya tushunchasi. 2. forma tushunchasi dialektik kategoriyalar ob‘ektiv voqelikka – tabiat va jamiyatga tegishli bo’lgan predmet, narsa, hodisa va jarayonlarni, ular harakatining umumiy qonuniyatlarini, o’zaro aloqadorligi, tuzilishi, rivojlanishi, belgi, xususiyatlari kabilarni aks ettiradi. demak, substantsiya va forma dialektik falsafaning eng faol kategoriyalaridan biri sifatida namoyon bo’ladi. substantsiya, ya‘ni mohiyat keng ma‘nodagi predmetlarni – predmetlarning eng muhim ichki jihatlarini, xususiyatlarini, ularda sodir bo’layotgan jarayonlarni qayd etadi. substantsiyaning ajralmas zid jufti bo’lgan forma, ya‘ni shakl (yoki hodisa) predmetlarni – predmetlarning ko’rinishini, bevosita ko’zga tashlanib turgan tashqi tomonin...

DOC format, 31.5 KB. To download "substantsiya va forma", click the Telegram button on the left.

Tags: substantsiya va forma DOC Free download Telegram