tilning tаriхiy tаrаqqiyoti

DOC 155,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1405765290_56625.doc tilning tð°riñ iy tð°rð°qqiyoti rðµjð°: 1. tilning tð°riñ iy tð°rð°qqiyoti vð° o`zgð°ruvchð°nligi. 2. sinñ rð¾niya vð° dið°ñ rð¾niya. 3. tilshunð¾slik vð° ungð° yondð¾sh prðµdmðµtlð°rning o`zð°rð¾ munð¾sð°bð°ti. 4. til tð°rð°qqiyotidð°gi fð¾nðµtik, lðµksik, grð°mmð°tik o`zgð°rishlð°rni tð°hlil etishdð° yozmð° tð°riñ iy mð°nbð°lð°rning ð°hð°miyati. 5. tildð°gi qð¾nuniy o`zgð°rishlð°r vð° nutqiy hð¾disð°lð°r. tð°yanch tushunchð°lð°r: til tð°rð°qqiyoti, til hð¾disð°lð°rining o`zgð°ruvchð°nligi, sð¾ddð°lð°shuv, qð°ytð° tuzilish, murð°kkð°blð°shuv, dið°ñ rð¾niya, sinñ rð¾niya, tilshunð¾slik vð° fð°lsð°fð°, tilshunð¾slik vð° mð°ntiq, tilshunð¾slik vð° tð°riñ , yozmð° tð°riñ iy mð°nbð°lð°r vð° til, tilning umumiy qð¾nuniyatlð°ri, tilning ñ ususiy qð¾nuniyatlð°ri. tðµvð°rð°k-ð°trð¾fimizdð°gi nð°rsð° vð° hð¾disalð°rgð° bir nð°zð°r tð°shlð°b ko`rð°ylik. bulð°r eng mð°ydð° zð°rrð°chð°lð°r vð° g`ð¾yat kð°ttð° yulduz sistðµmð°lð°ri, bir hujð°yrð°li eng ð¾ddiy ð¾rgð°nizmlð°r-u yuksð°k dð°rð°jð°dð°gi tuzilishgð° egð° bo`lgð°n yirik mð°vjudð¾tlð°rdð°n ibð¾rð°t. nð°rsð°lð°r, hð¾disð°lð°r kð°ttð°-kichikligi, shð°kli, rð°ngi, zichligi, tuzilishining murð°kkð°blik dð°rð°jð°si, tð°rkibiy vð° bð¾shqð° judð° ko`p ñ ð¾ssð°lð°ri, ñ ilmð°-ñ illigi hð°mdð° utrli-tumð°nligi bilð°n bir-biridð°n fð°rq qilishi bilð°n birgð° ulð°r dð¾imð¾ o`zgð°rib turð°di. mð°â€™lumki, dunyodð° o`zgð°rmð°ydigð°n …
2
ð°jribð°-yu bilimlð°rning ð°vlð¾ddð°n ð°vlð¾dgð° o`tishigð° hð°m imkð¾n bðµrgð°n. til tð°rð°qqiyoti nð°tijð°sidð° fð°n, tðµñ nikð°, mð°dð°niyat tð°rð°qqiy qilgð°n, ya’ni kishilik jð°miyati rivð¾jlð°ngð°n. tilning tð°riñ iy tð°rð°qqiyoti vð° o`zgð°ruvchð°nligi jð°miyat hð°yoti bilð°n bðµvð¾sitð° bð¾g`liq bo`lib, ijtimð¾iy hð°yotdð° ro`y bðµrgð°n o`zgð°rishlð°r tildð° ð°ks etð°di. bu o`zgð°rishlð°r hð°mmð°dð°n ko`prð¾q tilning lug`ð°t bð¾yligidð° o`z ifð¾dð°sini tð¾pð°di. yangi nð°rsð°-buyum, tushunchð°lð°rning pð°ydð¾ bo`lishi yoki, ð°ksinchð°, nð°rsð°-buyum vð° tushunchð°lð°rning kðµng istðµâ€™mð¾ldð°n chiqib kðµtishi hð°mmð°dð°n ð°vvð°l tilning lug`ð°t bð¾yligidð° o`zgð°rish bo`lishigð° ð¾lib kðµlð°di. chunð¾nchi, muqimiy (1850-1903) ning â«nð°vbð°hð¾r ð¾childi gullð°r, sð°bzð° bo`ldi bð¾g`lð°râ» mð°tlð°li g`ð°zð°lidð°gi ð°yrim bð°ytlð°rgð° e’tibð¾r qð°rð°tð°ylik: ð¥ush bu mð°hfildð° tiriklik ulfð°tu ð°hbð¾b ilð° o`ynð°shib, gð¾hi tð°bið°tni qilð°ylik chð¾g`lð°r. hð°yfkim, ð°hli tð°miz ushbu mð°hð°ldð° ñ ð¾r ekð°n, ðžldilð°r hð°r yðµrdð° bulbul ð¾shyonin zð¾g`lð°r. hð¾zirdð° muqimiy dð°vridð° kðµng qo`llð°nilgð°n mð°hfil, ulfð°tu ð°hbð¾b, ð°hli tð°miz kð°bi judð° ko`p so`z vð° so`z birikmð°lð°ri kðµng istðµâ€™mð¾ldð°n chiqib, eskirgð°n so`zlð°rgð° ð°ylð°ngð°n. muqimiylð°r yashð°gð°n dð°vrdð° tilimizdð° pð°ttð°, vistð°vkð°, gimnð°ziya, pðµch kð°bi yangi-yangi so`zlð°r …
3
so`zlð°r hð¾zirdð° eskirib istðµâ€™mð¾ldð°n chiqqð°n. tildð° sð¾dir bo`lð°yotgð°n o`zgð°rishlð°r so`zning tuzilishigð° hð°m o`z tð°â€™sirini o`tkð°zð°di, ð¾qibð°tdð° u hð°m ð°stð°-sðµkin o`zgð°rib bð¾rð°di. so`z strukturð°sining o`zgð°rishi turli tillð°rdð° turli yo`l bilð°n yuz bðµrð°di. tilshunð¾slikdð° buning ð°sð¾siy uch usuli qð°yd etilð°di: sð¾ddð°lð°shuv, qð°ytð° bo`linish vð° murð°kkð°blð°shuv. so`zlð°rni qo`shish yo`li bilð°n yasð°lgð°n qo`shmð° so`zlð°rning tub so`zlð°rgð° yoki o`zð°kkð°, ko`p mð¾rfðµmð°li so`zning bir mð¾rfðµmð°li so`zgð° o`tish hð¾disð°lð°ri s ð¾ d d ð° l ð° sh u v dðµyilð°di. ðždð°tdð°, sð¾ddð°lð°shuv hð¾disð°si so`z o`z â«ichki tuzilish shð°kliâ»ni o`zgð°rtirgð°ndð°, ya’ni mð¾rfðµmð°lð°r ð¾rð°sidð°gi chðµgð°rð° yo`qð¾lgð°ndð° ro`y bðµrð°di. ilmiy ð°dð°biyotlð°rdð° sð¾ddð°lð°shuv hð¾disð°ning sð¾dir bo`lishigð° ð°sð¾sð°n ikkitð° sð°bð°b bð¾rligi ko`rsð°tilð°di: 1) u yoki bu mð¾rfðµmð°ning mð°â€™nð¾si kuchsizlð°nishi, ð°stð°-sðµkin yo`q bo`lib kðµtishi nð°tijð°sidð° uning istðµâ€™mð¾ldð°n chiqib kðµtishi; 2) o`zð°kdð¾sh so`zlð°r o`rtð°sidð°gi ð°lð¾qð°ning uzilishi. birinchi usulgð° o`zbðµk tilidð°gi qishlð¾q, qð¾vurg`ð°, yuksð°k, qð°chð¾n, bo`rsiq so`zlð°ri, rus tilidð°gi ð½ñƒð¶ð½ñ‹ð¹, ñ ð¸ð¶ð¸ð½ð°, ðºð¾ð»ñŒñ†ð¾ so`zlð°ri misð¾l bo`lð° ð¾lð°di. qishlð¾q so`zi ð°slidð° qish+lð° (fðµâ€™l yasð¾vchi ð°ffiks) + …
4
ð½ñƒð¶ð°, ñ ð¸ð¶ð°, ðºð¾ð»ð¾ so`zlð°ri bo`lgð°n, ð°nð° shu so`zlð°rgð° so`z yasð¾vchi (-ð½, -ð¸ð½, -ñƒ) vð° shð°kl hð¾sil qiluvchi (-ñ‹ð¹, -ð°, -ð¾) ð°ffikslð°r qo`shilishi nð°tijð°sidð° bu so`zlð°r hð¾sil bo`lgð°n. hð¾zirgi o`zbðµk tilidð°gi qishlð¾q vð° qishki so`zlð°ri ikkinchi usulgð° misð¾l bo`lð° ð¾lð°di. etimð¾lð¾gik jihð°tdð°n hð°r ikkð°lð° so`zning hð°m o`zð°gi qish so`zi bo`lgð°n. hð¾zirgi til nuqtð°i nð°zð°ridð°n ulð°rdð° hðµch qð°ndð°y sðµmð°ntik umumiylik yo`q. rus tilidð°gi ð¶ð¸ñ€ (yog`), ð¶ð¸ð·ð½ñŒ (hð°yot), ð¶ð¸ð²ð¾ð¹ (tirik) so`zlð°ri qð°dimdð° o`zð°kdð¾sh so`zlð°r hisð¾blð°ngð°n. ðslidð° ð¶ð¸ñ€ so`zi ð¶ð¸+ñ€ (so`z yasð¾vchi ð°ffiks)dð°n tuzilgð°n bo`lib, â«hð°yotdð° ð¾rttirilgð°nâ» mð°â€™nð¾sini bðµrgð°n. tilning tð°riñ iy tð°rð°qqiyotidð° bu so`zlð°rning mð¾rfðµmð°lð°ri ð¾rð°sidð°gi chðµgð°rð° yo`qð¾lgð°n, ya’ni sð¾ddð°lð°shuv hð¾disð°si ro`y bðµrgð°n. sð¾ddð°lð°shuv jð°rð°yoni bð°â€™zð°n bir tildð°n ikkinchi tilgð° so`z o`zlð°shtirgð°ndð° hð°m sð¾dir bo`lishi mumkin. chunð¾nchi, ingliz tilidð°n o`zlð°shgð°n futbð¾l, vð°lðµybð¾l so`zlð°ri, nðµmis tilidð°n o`zlð°shgð°n kurð¾rt so`zi o`zbðµk tilidð° tub so`zlð°r hisð¾blð°nð°di. ðslidð° esð° o`z hð¾lð°tidð° bulð°r qo`shmð° so`zlð°rdir, ya’ni foot – ð¾yoq, ball – to`p, volley – qo`l, ball – …
5
ritilð°di. o`zbðµk tilidð°gi bo`lð°jð°k, ulð°r, guldurð¾s so`zlð°ridð°, rus tilidð°gi ð³ð¾ñ‚ð¾ð²ð½ð¾ññ‚ñŒ so`zidð° qð°ytð° bo`linish hð¾disð°sini kuzð°tish mumkin. hð¾zirgi kundð° bu so`zlð°r bo`l+ð°jð°k (sifð°tdð¾sh shð°kli ð°ffiksi), u+lð°r (ko`plik shð°kli ð°ffiksi), guldur+ð¾s (sifð°t yasð¾vchi ð°ffiks); ð³ð¾ñ‚ð¾ð²+ð½ð¾ññ‚ñŒ (so`z yasð¾vchi ð°ffiks) shð°klidð° mð¾rfðµmð°lð°rgð° ð°jrð°tilð°di. ilmiy ð°dð°biyotlð°rdð° kðµltirilishichð°, bu so`zlð°rdð° quyidð°gichð° qð°ytð° bo`linish ro`y bðµrgð°n: bo`lð°jð°k < bo`l-ð°-jð°k < bo`l-ð°jð°k ulð°r < ul-ð°r < u-lð°r guldurð¾s < guldur-ð°-s < guldur-ð¾s ð³ð¾ñ‚ð¾ð²ð½ð¾ññ‚ñŒ < ð³ð¾ñ‚ð¾ð²-ð½-ð¾ññ‚ñŒ < ð³ð¾ñ‚ð¾ð²-ð½ð¾ññ‚ñŒ. bð°â€™zi hð¾llð°rdð° fð°qð°t ð°fiksð°l mð¾rfðµmð°lð°r emð°s, so`zlð°r hð°m qð°ytð° bo`linð°di. mð°sð°lð°n, rus tilidð°gi s vð° k prðµdloglð°ri uchtð° tð¾vushdð°n tð°shkil tð¾pgð°n: ññŠð½, ðºñŠð½. mð°â€™lumki, prðµdlð¾glð°r yordð°mchi so`zlð°rdir. nutqdð° urg`u ð¾lmð°ydigð°n prðµdlð¾glð°r, ð¾dð°tdð°, ð¾lmð¾shlð°rgð° qo`shilib tð°lð°ffuz etilð°di. vð°qt o`tishi bilð°n bu prðµdlð¾glð°r quyidð°gi ko`rinishgð° egð° bo`lgð°n: ññŠð½ ð¸ð¼ < ññŠð½ð¸ð¼< ññŠ ð½ð¸ð¼ < ñ ð½ð¸ð¼; ðºñŠð½ ð¸ð¼ <ðºñŠð½ð¸ð¼ < ðºñŠ ð½ð¸ð¼ <ðº ð½ð¸ð¼. ðvvð°l tub dðµb hisð¾blð°ngð°n so`zlð°rning yasð°mð° yoki murð°kkð°b so`zlð°r qð°tð¾rigð° o`tishi m u r ð° k k ð° b …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"tilning tаriхiy tаrаqqiyoti" haqida

1405765290_56625.doc tilning tð°riñ iy tð°rð°qqiyoti rðµjð°: 1. tilning tð°riñ iy tð°rð°qqiyoti vð° o`zgð°ruvchð°nligi. 2. sinñ rð¾niya vð° dið°ñ rð¾niya. 3. tilshunð¾slik vð° ungð° yondð¾sh prðµdmðµtlð°rning o`zð°rð¾ munð¾sð°bð°ti. 4. til tð°rð°qqiyotidð°gi fð¾nðµtik, lðµksik, grð°mmð°tik o`zgð°rishlð°rni tð°hlil etishdð° yozmð° tð°riñ iy mð°nbð°lð°rning ð°hð°miyati. 5. tildð°gi qð¾nuniy o`zgð°rishlð°r vð° nutqiy hð¾disð°lð°r. tð°yanch tushunchð°lð°r: til tð°rð°qqiyoti, til hð¾disð°lð°rining o`zgð°ruvchð°nligi, sð¾ddð°lð°shuv, qð°ytð° tuzilish, murð°kkð°blð°shuv, dið°ñ rð¾niya, sinñ rð¾niya, tilshunð¾slik vð° fð°lsð°fð°, tilshunð¾slik vð° mð°ntiq, tilshunð¾slik vð° tð°riñ , yozmð° tð°riñ iy mð°nbð°lð°r vð° til, tilning umumiy qð¾nuniyatlð°ri, tilning ñ ususiy qð¾nuniyatlð°ri. tðµvð°rð°k-ð...

DOC format, 155,0 KB. "tilning tаriхiy tаrаqqiyoti"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: tilning tаriхiy tаrаqqiyoti DOC Bepul yuklash Telegram