tilning taraqqiyoti

PPTX 12 pages 3.6 MB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.6 MB

File type PPTX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

prezentatsiya powerpoint dunyo uzra jaranglayotgan til, inson taraqqiyotining tayanchi 21-oktabr – o‘zbek tiliga davlat tili maqomi berilgan kun! tilning tafakkur, ijtimoiy ong bilan aloqasi nihoyatda uzviy, chambarchasdir. til belgilari — soʻzlar, soʻz birikmalari va gaplar — moddiy shakllar boʻlib, ularda ongning ideal mahsullari - aniq tasavvurlardan tortib eng mavhum va umumlashtiruvchi tushunchalar yoki hukmlargacha obyektiv tarzda oʻz aksini topadi. shunday qilib, til nafaqat fikrni ifodalash yoki fikr almashish vositasi, balki ijtimoiy ongda fikrlarni shakllantirish va mustahkamlash vositasi ham hisoblanadi. til — jamiyat boyligi, u jamiyat aʼzolarining oʻzaro aloqasini amalga oshiradi, insonning moddiy va maʼnaviy turmushida roʻy beradigan barcha voqea-hodisalar haqidagi bilimlarni jamlaydi va ulardan xabardor qiladi. o‘zbek adabiy tili tarixi miloddan oldingi davrlardan to x asrlargacha boʻlgan davrni o‘z ichiga oladi. bu davrdagi til fanda qadimgi turkiy til deb yuritiladi. qadimgi xalq ogʻzaki ijodi namunalari, oʻrxun-enasoy yodgorliklari (vi—vii asrlar) shu tilda yaratilgan. xi—xiv asrlarda amalda boʻlgan til “eski turkiy til” …

2 / 12

r hozirgi o‘zbek adabiy tilining namunalari hisoblanadi. o‘zbek tili xi asrdan boshlab mustaqil til sifatida shakllana boshladi va xiii asrda eski o‘zbek adabiy tili shakllanib bo‘ldi. eski o‘zbek tilining rivoji buyuk alisher navoiyning nomi bilan bog‘liqdir. u eski o‘zbek tilining keng imkoniyatlaridan foydalangan holda ajoyib asarlar yaratibgina qolmasdan, bu tilni ilmiy jihatdan chuqur tadqiq qiluvchi „muhokamat-ul-lug‘atayn“ nomli yirik ilmiy asar ham yozdi va unda o‘zbek tilining boshqa tillardan hech kam emasligini ishonarli misollar bilan isbotlab berdi. alisher navoiydan keyin yaratilgan prozaik asarlar va ba’zi dostonlarda eski o‘zbek tilining an’anaviy nomlaridan uzoqlashish, xalq tiliga yaqinlashish tendensiyasini ko‘ramiz. zaxiriddin muhammad boburning “boburnoma” asari, muhammad solihning “shayboniynoma”, gulxaniyning “zarbulmasal” asari, fazliyning “majmuatush shuaro” tazkirasi shunday xususiyatiga egadir. til har bir millatning koʻzgusi, uning haqiqiy sarchashmasidir. til bor ekan, millat barhayotdir. tilni onaga qiyoslanishi bejiz emas, inson oʻz onasini koʻrmasdan, uning sof muhabbatini, mehrini tuymasdan yashay olishi mumkin emas. bu fikrimizning isboti sifatida oʻzbekiston …

3 / 12

da oʻzbek tili maqomi huquqiy jihatdan mustahkamlandi. oʻzbek tili haqidagi qonun qabul qilinganidan soʻng barcha davlat hujjatlari oʻzbek tilida yuritila boshlandi, gazeta va jurnallarning oʻzbek tilida chop etilishi yoʻlga qoʻyildi. 1993-yil 2-sentabrda “lotin tiliga asoslangan oʻzbek alifbosini tuzish toʻgʻrisida”gi qonun qabul qilingandan soʻng, mamlakatimiz har tomonlama rivojlandi va jahon kommunikatsiya tizimidan munosib oʻrin egallashiga yoʻl ochdi. shu oʻrinda statistik maʼlumotlarga eʼtibor qaratsak: dunyoda 5600 dan ortiq tillar mavjud boʻlib, bundan 200 tasigina davlat tili sifatida qabul qilingan. ularning orasida oʻzbek tilining borligi uning naqadar sof, mukammal, purmaʼno va jozibadorligining yorqin dalilidir. oʻzbek tili turkiy tillar oilasiga mansub eng yirik tillardan biri hisoblanadi. til – millatning maʼnaviy boyligidir. til nafaqat muomala vositasi – balki xalqning madaniyati, urf-odati, uning turmush tarzi, tarixidir. tilni asrash, rivojlantirish – millatning yuksalishi demak. bosh qonunimizda ham davlat tilining maqomi huquqiy jihatdan mustahkamlab qoʻyilgan. hozirgi vaqtda yer yuzida oʻzbek tilida soʻzlashuvchilar soni qariyb 50 million kishini tashkil …

4 / 12

a olib boriladigan taʼlim muassasalari soni oshib borayotir. aytish mumkinki, har qaysi xalq yoki millatning maʼnaviyatini uning tarixi, oʻziga xos urf-odat va anʼanalari, tili, madaniyati va qadriyatlaridan ayri holda tasavvur etib boʻlmaydi. xalqning vatani, davlati kabi yana bir buyuk, ehtimolki, birlamchi boyligi bor. bu – uning tili. aynan til odamlar guruhini bir millat sifatida biriktiradi, yaʼni xalqni – xalq, millatni – millat qiladi. buyuk mutafakkir shoirimiz alisher navoiy bobomiz aytganlaridek, «koʻngil qulfi maxraning qulfi til va gulfin kalitin soʻz bil». yaʼni, inson qalbining xazinasi til, bu qalb xazinasining kaliti soʻzdir. oʻzbek tilining soʻzlari shu qadar maʼnoli, boyki, bitta maʼnoga ega boʻlgan tushunchani, bir necha soʻzlar orqali ifodalash mumkin. masalan, birgina koʻz soʻzining bir necha maʼnolari bor. bilamizki bir tushunchaga tegishli soʻz, bir necha soʻzlar bilan ifodalansa, yaʼni sinonim soʻzlari qanchalik koʻp boʻlsa, ayni shu til boy til hisoblanadi. “mamlakatimizda oʻzbek tilini yanada rivojlantirish va til siyosatini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi farmoni …

5 / 12

biyoti universiteti huzuridagi davlat tilida ish yuritish asoslarini oʻqitish va malaka oshirish markazida oʻzbek adabiy tili meʼyorlari va davlat tilida ish yuritish boʻyicha qisqa muddatli oʻquv kurslari tashkil etildi. yomon so’z va achchiq til haqida maqollar achchiq savol berib, shirin javob kutma. achchiq til — zahri ilon, chuchuk tilga — jon qurbon. bemorga shirin so’z kerak, aqlsizga — ko’z. gapi to’mtoqning o’zi to’mtoq. gapi to’ngning o’zi to’ng. yomon so’z egasiga qaytar. yomon so’zlab sovutma, jon og’ritib ovutma. ochiq til osh yedirar, achchiq til — tosh. yomon gapning oyog’i olti. zahar til suyakni yorar. aytilgan so’z — otilgan o’q. anjom uy ziynati, so’z inson ziynati. ariqni suv bezar, odamni — so’z. aytar so’zni ayt, aytmas so’zdan qayt. adabiyot – til bilan uyg‘oq ona tilim abdulla oripov ming yillarkim bulbul kalomi o‘zgarmaydi, yaxlit hamisha. ammo sho‘rlik to‘tining holi o‘zgalarga taqlid hamisha. ona tilim, sen borsan, shaksiz, bulbul kuyin she’rga solaman. sen yo‘qolgan …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tilning taraqqiyoti"

prezentatsiya powerpoint dunyo uzra jaranglayotgan til, inson taraqqiyotining tayanchi 21-oktabr – o‘zbek tiliga davlat tili maqomi berilgan kun! tilning tafakkur, ijtimoiy ong bilan aloqasi nihoyatda uzviy, chambarchasdir. til belgilari — soʻzlar, soʻz birikmalari va gaplar — moddiy shakllar boʻlib, ularda ongning ideal mahsullari - aniq tasavvurlardan tortib eng mavhum va umumlashtiruvchi tushunchalar yoki hukmlargacha obyektiv tarzda oʻz aksini topadi. shunday qilib, til nafaqat fikrni ifodalash yoki fikr almashish vositasi, balki ijtimoiy ongda fikrlarni shakllantirish va mustahkamlash vositasi ham hisoblanadi. til — jamiyat boyligi, u jamiyat aʼzolarining oʻzaro aloqasini amalga oshiradi, insonning moddiy va maʼnaviy turmushida roʻy beradigan barcha voqea-hodisalar haqidagi bilimlarni...

This file contains 12 pages in PPTX format (3.6 MB). To download "tilning taraqqiyoti", click the Telegram button on the left.

Tags: tilning taraqqiyoti PPTX 12 pages Free download Telegram