qadimgi turkiy tilda qo’shma gaplar

DOC 93.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1405746210_56441.doc qadimgi turkiy tilda qoâshma gaplar reja: 1. qadimgi turkiy tilda qoâshma gaplar. paratonik va gipotonik konstrukiiyalar. 2. bogâlovchili va bogâlovchisiz gipotonik konstruksiyalar. 3. qadimgi turkiy tilda ergash gapli koâshma gaplarning tiplari. maqsad ergash gapli konstruksiya. payt ergash gapli konstruksiya. sabab ergash gapli konstruksiyalar. shart ergash gapli konstruksiyalar. toâldiruvchi ergash gapli konstruksiyalar 4. bir necha ergash gapli konstruksiyalar. tayanch tushunchalar. paratonik konstruksiyalarni tashkil etgan qismlar (gaplar) logik jihatdan bir-biriga bogâlangan boâlsa-da, mazmunan mustakil boâladi. ularning tarkibiy qismlar oâzaro, grammatik vositasiz bogâlanadi, hozirgidek teng bogâlovchilar qoâllanilmaydi. gipotonik konstruksiyalarni tashkil etgan gaplar oâzaro maxsus intonatsiya bilan bogâlanadi yoki bu xil bogâlovchilar yoki bogâlovchi vazifasidagi vositalar qoâllanadi. qadimgi turkiy yodnomalar tilida qoâllangan gaplarning chegarasi kesimlarning oârniga va gaplarning mazmuniga koâra belgilanadi, gaplarni biriktiruvchi bogâlovchilar deyarli qoâllanilmaydi, bogâlovchi vazifasidagi vositalar ham qoâllanadi, gaplar orasida tinish belgilari ishlatilmaydi. yodnomalar tilida sodda gaplar oâzaro zich logik munosabatda boâlib, biri ikkinchisiga bogâliq holda kelib chiqadi. shuning uchun …

struksiyalar 2. gipotaksis konstruksiyalar . parataksis konstruksiyalar. parataksis konstruksiyalar qadimgi yodnomalar tilining asosini tashkil etadi. bu xil konstruksiyalarni tashkil etgan sodda gaplar tuzilishiga koâra oddiy boâlib, ular umumiy bir fikrni ifodalash uchun xizmat qiladi, mazmunan va shaklan bir-birita tobe boâlmaydi, ammo umumiy bir fikrni ifodalash uchun xizmat qiladi. bu xil sodda gaplar asosan sanash ohangi bilan talaffuz etiladi. parataksis konstruksiyalar bir paytda yoki ketma-ket ruy bergan yoki mavjud boâlgan vokea-hodisa, belgi-xususiyatlarni ifoda etadi. a) bir paytda roây bergan voqea-hodisa, belgi-xususiyatni ifodalovchi konstruksiyalarni tashkil etgan sodda gaplarning kesimlari ot-kesim yoki feâl kesim boâlib, odatda, ular bir xil zamonni ifodalaydi. uder segun kzltñ; tabgâach qagâanta isyi likeng kelti, bir tumen agâñ, altun, kumush kergeksiz kelurti - udar sangun keldi; tabgâach hoqondan keldi; tabgâach hoqondan isyi likang keldi, bir tuman ipak oltin, kumushni haddan ortiq keltirdi. b) ketma-ket roây beradigan voqea-hodisalar, belgi-xususiyatlarni ifodalovchi konstruksiyalarni tashkil etgan sodda gaplarning kesimlari shaklan bir xil zamonga …

2) bogâlovchili gipotaksis konstruksiyalar. bogâlovchili gipotaksis konstruksiyalar gipotaksis konstruksiyalarni tashkil etgan qismlar oâzaro grammatik bogâlovchilarsiz âintonatsiya vositasida birikadi. ammo qismlarni bir-biriga bogâlash uchun baâzi leksik elementlar ham xizmat qiladi. i sabab-natija. ozi yangñlti, qagâanñ oltñ, bodunñ kung qul boltñ (kt,20) - oâzi adashdi, hoqoni oâldi, xalqi choâri, qul boâldi. .' sabab. . . angofkor u biling, turk amtñ bodun begler, . . . begler . . . yangñl-tachñsñz(tun, 11) ~ unga qarab bilinglar, turk xalqi beklari, beklar yengilishga moyilsizlar-ku. *. payt. bars bag erti, qagâan at bunta biz bertimiz (kt,20) â bars bek edi, oâshanda xoqon deb biz nom berdik. â¢1. izohlash biror boâlakning mazmunini izohlaydi, aniqlaydi yoki toâldiradi: sabugâ qana keltiolurung teyin temis (tun. 33-34) - soâzini yana keltirdi - oâtiringlar debdi. bogâlovchili gipotaksis konstruksiyalar gipotaksis konstruksiyalarning birinchi qismi ikkinchisiga bogâlovchi yoki bogâlovchi vazifasidagi vositalar-sifatdosh,ravishdosh . shart feâli, kelishik formalari,nisbiy olmoshlar orqali bogâlanishi mumkin. shuning uchun bu xil konstruksiyalar …

chiqish kelishigi formasi orqali bogâlanadi. kun togâuru sung usdim (moyun chur, 13) - kun chiqishi bilan jangga kirdim. 3. sabab ergash gapli konstruksiya. sabab ergash gapni tashkil etgan gap bosh gapdan anglashilgan harakat-holatning ruy berish sababini ifodalaydi, ergash gapni bosh gapga bogâlashda uchun koâmakchisi xizmat qiladi. bu holatda ergash gap kesimi sifatdosh yoki ot, sifat va bor soâzi orqali ifodalanadi. 4- shart ergash gapli konstruksiya, shart ergash gap bosh gapdan anglapshlgan mazmun qanday shart-sharoitlarda roây berishini koârsatadi va kesimi shart feâli yoki ot bilai ifodalanadi. kul tagin yok erser, kop oltechi artigiz (qt,50(10) â qul tegin boâlmasa, butunlay oâlar edingiz. 5. aniqlovchi ergash gapli konstruksiya.yodnomalarda aniqlovchi ergash gapning maxsus turi uchraydi va bevosita oâzi aniqlab kelayotgan otning oldida qoâllanadi.bu xil ergash gaplar bosh gap tarkibiga kiradi, tashqi intonatsiya tomonidan bir gap sifatida .oâqiladi: tinsi ogâlu yatñgâma bengigek tagâñgâ . . . (tun,44) - tinsi oâgâli yashaydigan bangligak togâini . . …

agan boâlsa, turk xalqi davlatingni, hukumatingni kim buzdi? elteris qagâan qazgâanmasar, yoq erti erser, (matingni kim buzdi) elteris qagan ben ozum, bilgâa tonyoâquq qazgâanmasar, ben yoq ertim erser qapagâan qaqahan turk sir bodun yerinte bodun yeme kishi yeme, idi yeme yuq ertechi erti â eltaris hoqon qozonmasa yuq boâlgan boâlsam qapagâan hoqon, turk sir xalqi yeri kam, xalq kam, kishilar kam, xukmdorlar kam yoâq boâlgan boâlardi. tengri yarlñqaduqñn uchun, ozim qutñm bor uchun qagâan olurtñm - tangri yorlaqagani uchun, oâzimning baxtim bor uchun, xoqon boâlib oâtirdim. b) tengri yarlñqaduk uchun, okush tayun biz qorqmadñmñz, sungushdumiz - tangri yorlaqagani uchun, koâp deb biz qoârqmadik , urushdik murakkab tarkibli konstruksiyalar tarkibi ham gipotaksis,ham parataksis tipli konstruksiyalardan tuzilgan murakkab sostavli qoâshma gaplar uchraydi: tangri kuch .bertuk uchun qangâñm qagâan susi bori tag armis, yagñsñ qony tag armis - tangri kuch bergani uchun, otam xoqonning lashkari boâriday ekan, dushmani quyday ekan. yuyqa qalñn bolsar …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "qadimgi turkiy tilda qo’shma gaplar"

1405746210_56441.doc qadimgi turkiy tilda qoâshma gaplar reja: 1. qadimgi turkiy tilda qoâshma gaplar. paratonik va gipotonik konstrukiiyalar. 2. bogâlovchili va bogâlovchisiz gipotonik konstruksiyalar. 3. qadimgi turkiy tilda ergash gapli koâshma gaplarning tiplari. maqsad ergash gapli konstruksiya. payt ergash gapli konstruksiya. sabab ergash gapli konstruksiyalar. shart ergash gapli konstruksiyalar. toâldiruvchi ergash gapli konstruksiyalar 4. bir necha ergash gapli konstruksiyalar. tayanch tushunchalar. paratonik konstruksiyalarni tashkil etgan qismlar (gaplar) logik jihatdan bir-biriga bogâlangan boâlsa-da, mazmunan mustakil boâladi. ularning tarkibiy qismlar oâzaro, grammatik vositasiz bogâlanadi, hozirgidek teng bogâlovchilar qoâllanilmaydi. gipotonik konst...

DOC format, 93.0 KB. To download "qadimgi turkiy tilda qo’shma gaplar", click the Telegram button on the left.

Tags: qadimgi turkiy tilda qo’shma ga… DOC Free download Telegram