sintaktik tipologiya - gap

DOC 60,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1405759603_56547.doc sintaktik tipologiya - gap reja: 1. gap tuzilishi. 2. gapda so‘z tartibi. 3. gap kommunikativ sathda. gapda so‘z tartibi va til tuzilihi o‘rtasida ma’lum bog‘liqlik mavjud (a practical english grammar…1978, c.160-161). ingliz tilida to‘g‘ri va teskari so‘z tartibi qo‘llaniladi. teskari so‘z tartibi so‘roq gaplarda ishlatiladi va fikrning ta’sir kuchini oshiradi (th.vennemann, 1977, c.616-617). ingliz tilida rus tiliga nisbatan to‘g‘ri so‘z tartibi ko‘proq ishlatiladi. taqqoslanayotgan har bir tilda olingan 875 ta gap tahlili (ikkala tilda garlar 1750 tani tashkil qiladi) ingliz tilidan to‘g‘ri so‘z tartibi 80% gaplarida, rus tilida esa to‘g‘ri so‘z tartibi 59% gaplarda uchrashi ma’lum bo‘ldi. rus tilida to‘g‘ri va teskari so‘z tartibi nisbati bu tildagi gaplarda so‘zning qaysi joyda kelishi borasida qat’iy chegara yo‘qligidan dalolat beradi. ingliz tilida esa so‘z tartibining qat’iyligi sababli unda inversiya ishlatilganda gap maxsus sintaktik ma’no kasb etadi. out came the chaise, in went the horse, on sprang the boys, in got the …
2
at! in came the others. out with it! away with them! rus tili gaplarida so‘zlar o‘z o‘rnini erkin o‘zgartirishi mumkin. masalan, ðð½ð´ñ€ðµð¹ ñ‡ð¸ñ‚ð°ðµñ‚ ðºð½ð¸ð³ñƒ gapi uch xil struktura orqali berilishi mumkin. ingliz tilida esa faqat bitta variant orqali beriladi xolos: ega – kesim – to‘ldiruvchi. akademik a.l.buloxovskiy (1933, c.348) rus tili so‘z tartibi haqida shunday yozadi: “fleksiyalarga boy rus tilida so‘z tartibining stilistik ahamiyati sintaktik ahamiyatiga ko‘ra kattaroq. rus tilida so‘z tartibi nisbatan muhim rol o‘ynamaydi”. ingliz tilida gap modelini saqlab qolish uchun bir qator so‘zlardan foydalaniladi. bularni, asosan, kirish so‘zlar (there, it) tashkil etadi: there was just a tungle of reproach in his tone, which stane noticed (th.dreiser). it isn’t that i feel so badly, dearest… it is likely to have a soothing effect on him, i’m sure, as it has on me many times in the past (th.dreiser). it yana gap ma’nosini to‘ldirish uchun ham ishlatilishi mumkin: i …
3
in). almashtiruvchi so‘zlar gap va so‘z birikmalarining sintaktik tugallanganligini ifodalaydi. ular ikki sostavli gaplarda bosh bo‘laklarni, soz‘ birikmalarida esa bosh so‘zni nazarda tutadi. almashtiruvchi so‘zlar turli so‘z turkumlariga tegishli bo‘lishi mumkin: olmosh so‘z turkumiga (it, one, we that, hers), fe’llarga (can, do, need, have), yuklamalarga (to), otlarga (thing) va hokazo. kontekstda almashtiruvchi so‘zlar gapda ishlatilmagan unsurni to‘ldirib kelib, konkret leksik ma’noga ega bo‘lishi ham mumkin: this pen is better than the one you gave me yesterday (one=pen). the main difficulty is that of finding a dictionary (difficulty=that). shunday qilib, taqqoslanayotgan tillar uchun to‘g‘ri va teskari so‘z tartibi xosdir. lekin ingliz tiliga ko‘proq qat’iy so‘z tartibi xos bo‘lgani uchun, gapda so‘z tartibining o‘zgarishi ma’noning o‘zgarishiga olib keladi. ingliz tili gap strukturasi unsurlari bir-birlari bilan aloqadorlik xususiyatiga ega. bu aloqadorlik otli (substantiv), sifatli (ad’yektiv), fe’lli (verbal) va ravishli (adverbal) so‘z birikmalrida kuzatiladi. ingliz tilida otlar boshqa otlar bilan predloglar yordamida bog‘lanadi: a …
4
tlikda joylashadi: birinchi a, all, another, any, both, certain, each, enpugh, every, few, last, many, next, no, some, several; keyin sifatni (valuable, old, attractive), o‘lchamni, shaklni (long, high, triangular), rangni (brown, red, green), materialni (gold, leather, brick) va joyni (london, cape town) bildiruvchi so‘zlar keladi. masalan: a very valuable gold watch, a long brown leather belt, a high red brick wall, quite an attractive green cape-colony stamp. ingliz tili substantiv birikmalariga xos xususiyatlardan biri bu ramkali (qolipli) qurilmalar bo‘lib, unda aniqlovchidan keyin albatta ot keladi: his new red beautiful coat. ingliz va rus tillarida otlar, sifatlar, ravishlar va fe’llar uchun umumiy bo‘lgan ba’zi model va qurilmalar mavjud. quyida mazkur model va qurilmalarni mos belgilar qo‘yib ko‘rib chiqamiz. ð¡ðš –1 – otning aniqlovchi (sifat, sifatdosh, olmosh, son) bilan birikmasi; ð¡ðš – 2 –otning predlogli oborot bilan birikmasi; ð¡ðš – 3- otning ergash gap bilan birikishi; ð¡ðš – 4 –otning infinitiv yoki …
5
initiv bilan (ðŸðš-1), predlogli oborot bilan (ðŸðš-2), ergash gap bilan (ðŸðš-3), ravish bilan (ðŸðš-4) kelgan qurilmalari farqlanadi. rus tili ingliz tili ðŸðš-1 – ñð¿ð¾ñð¾ð±ð½ñ‹ð¹ ñð¾ñ‡ð¸ð½ññ‚ñŒ anxious to go ð³ð¾ñ‚ð¾ð² ñð»ñƒð¶ð¸ñ‚ñŒ ready to serve ñ€ð°ð´ ñð¾ð¾ð±ñ‰ð¸ñ‚ñŒ glad to see ðŸðš-2 – ñð¼ðµð»ñ‹ð¹ ð² ð±ð¾ñŽ proud of having ñð¿ð¾ñð¾ð±ð½ñ‹ð¹ ðº ð¼ñƒð·ñ‹ðºðµ rich in resources ñð²ð¾ð±ð¾ð´ð½ñ‹ð¹ ð¾ñ‚ ð³ð½ðµð²ð° ðŸðš-3 - ð½ðµ ñƒð²ðµñ€ðµð½, ðºñƒð´ð° ñð»ðµð´ñƒðµñ‚ glad that you succeded ð¾ð±ñ€ð°ñ‰ð°ñ‚ñŒññ ñ€ð°ð·, ñ‡ñ‚ð¾ ð²ñ‹ ð¿ñ€ð¸ñˆð»ð¸ sorry i can’t come afraid, i don’t know ðŸðš-4 – ð¾ñ‡ðµð½ñŒ ññ‡ð°ññ‚ð»ð¸ð² very glad ñð¾ð²ñðµð¼ ð³ð¾ñ‚ð¾ð²ñ‹ð¹ very interesting ð¿ð¾ñ‡ñ‚ð¸ ð³ð¾ð»ñƒð±ð¾ð¹ almost softly taqqoslanayotgan tillarda o‘xshash bo‘lmasa-da fe’llar uchun umumiy qurilmalar, ya’ni fe’lning ot bilan (ð“ðš-1), to‘ldiruvchi ergash gap bilan (ð“ðš-2), infinitiv bilan (ð“ðš-3), ergash gaplar bilan (ð“ðš-4) hamda ravishning ravish bilan (ððš-1) va ravishning ot bilan (ððš-2) kelgan qurilmalarini kuzatishimiz mumkin. rus tili ingliz tili ð“ðš-1 ð¿ð¸ñð°ñ‚ñŒ ð¿ð¸ñŒð¼ð° to name their son ð²ð¸ð´ðµñ‚ñŒ ð´ñ€ñƒð³ð° to call a dog ñð¼ð¾ñ‚ñ€ðµñ‚ñŒ ñ„ð¸ð»ñŒð¼ …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"sintaktik tipologiya - gap" haqida

1405759603_56547.doc sintaktik tipologiya - gap reja: 1. gap tuzilishi. 2. gapda so‘z tartibi. 3. gap kommunikativ sathda. gapda so‘z tartibi va til tuzilihi o‘rtasida ma’lum bog‘liqlik mavjud (a practical english grammar…1978, c.160-161). ingliz tilida to‘g‘ri va teskari so‘z tartibi qo‘llaniladi. teskari so‘z tartibi so‘roq gaplarda ishlatiladi va fikrning ta’sir kuchini oshiradi (th.vennemann, 1977, c.616-617). ingliz tilida rus tiliga nisbatan to‘g‘ri so‘z tartibi ko‘proq ishlatiladi. taqqoslanayotgan har bir tilda olingan 875 ta gap tahlili (ikkala tilda garlar 1750 tani tashkil qiladi) ingliz tilidan to‘g‘ri so‘z tartibi 80% gaplarida, rus tilida esa to‘g‘ri so‘z tartibi 59% gaplarda uchrashi ma’lum bo‘ldi. rus tilida to‘g‘ri va t...

DOC format, 60,5 KB. "sintaktik tipologiya - gap"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: sintaktik tipologiya - gap DOC Bepul yuklash Telegram