gap va sintaktik aloqa vositalari

DOC 46.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1405656455_56019.doc gap va sintaktik aloqa vositalari reja: 1.sintaksis so’z birikmasi.gap va uning turlari 2.gap bo’laklari,bosh bo’laklar 3.gapning ikkinchi darajali bo’laklari gap orqali tugallangan fikr ifodalanadi.gap hosil qilish uchun so’z vaso’z birikmalarini grammatik jihatdan bog’lash kerak.gap ohang jihatdan tugallangan bo’lishi kerak gap haqida umumiy ma’lumot. til birligi bo’lgan gap grammatik jihatdan shakllangan holda tugallangan ohang orqali nisbiy tugal fikr ifodalaydi:kuz fasli kirib keldi. yig’im-terim ishlari avjiga chiqdi. gap kesimga ega bo’lib,bir mustaqil so’zdan yoki birdan ortiq mustaqil so’zning ko’makchi va kelishik yordamida bog’lanishidan hosil bo’l adi. m: xatni qalam bilan yozdi gapida –ni, bilan, di bog’lovchi vosita hisoblanadi. bu – gap tarkibining grammatik jihatdan shakllanganligi. gap ohang jihatdan tugallangan bo’lishi lozim: kuz. hamma yoqda ish qaynayapti. bu gapdagi kuz so’zi tugallangan ohang bilan aytilgani uchun gap hisoblanadi. demak gap: · muomalaning eng kichik birligi; · nisbiy tugallangan fikrni ifodalaydi; · grammaik jihatdan shakllangan bo’ladi; · tugallangan ohang bilan aytiladi. ko’rinadiki, tugallangan …

bunday gap so’roqqa javob bo’luvchi so’zni talb qiladi), so’roq yuklamasi (-mi, chi, a, ya, ) yoki so’roq ohangi bilan hosi; bo’ladi. bu xil gap ha yoki yo’q degan javobni talab qiladi. quyidagi misolda so’roq ohangi so’roq vositasi sifatida qatnashgan: soat ikki bo’ldi. ikki bo’ldi? so’roq gap ikkiga bo’linadi: 1. sof so’roq gap javob talab qiladi: siz ertaga kelasizmi? 2 ritorik so’roq gap javob talab qilmaydi, javobi o’zida yashiringan va barcha uchun ma’lum bo’ladi: men uning to’satdan kelib qolishini qaydan bilay? ritorik so’roq gap quyidagi ma’nonin ifodalashi mumkin. · “tasdiq”-bu vatanda nimalar yo’q ?! · “inkor”-o’zingdan chiqqan baloga, qayga borasan davoga?! · “taajjub”-bu nimasi?! · “tashvish”-meni tashlab ketmaysanmi?! · “g’azab”maqsad nima,maqsad?! · “gumon”-paxta ham yaxshi ochilmagandir? · “kuchli hayajon ”-tokaygacha ezilamiz,ota?! buyruq gapda suhbatdoshni nimadir qilashga undash maqsad qilib qo’yiladi . bunday gapda iltimos, buyruq, taklif,maslahat, hayratlanish, tashviq, gumon, tashvish, hayajon, gazab, yalinish tarzida bo’lishi mumkin: · “maslahat”-avval o’yla, keyin so’yla. …

ashiga ko’ra turi. gap ohangiga, his-tuyg’ni ifodalashiga ko’ra ikkiga bo’linadi: 1. his-hayajonli gap 2. his-hayajonsiz gap his-hayajonli gap eh,oh, uh, o, uf, obbo kabi undov; qanday,qancha, naqadar, shunday kabi so’z yoki faqat his-hayajon ohangi bilan hosil bo’ladi: eh bahorning gashtiga nima yetsin! paxta terimi boshlandi! darak,so’roq, buyruq gaplar his-hayajon bilan aytilib his-hayajonli gapga aylanadi. his-hayajon gap so’roq gap bo’lsa,tinish belgisi qo’yidagicha qo’yiladi: 1. so’roq mazmunidan ko’ra his-hayajon kuchli bo’lsa,oldin undov,keyin so’roq belgisi qo’yiladi:farzand qanday oqlar ona haqqini!? 2. so’roq mazmuni kuchli bo’lsa,oldin so’roq, keyin undov belgisi qo’yiladi:nega ertaroq kelmading,og’lim?! 3. ayrim holda his-hayajonning o’ta kuchliligini ifodalash uchun uchta undov belgisi ketma-ket qo’yiladi: o’lim yovga!!! biror sabab bilan uzilib qolgan his-hayajon gapning oxirida undov belgisi va undan keyin ketma-ket ikkita nuqta qo’yiladi: men yetim o’sganman, oh, u yetimlik!.. gapning grammatik asos miqdori (tuzilishiga ko’ra turi). ega va kesim birgalikda, bir bosh bo’lakli gapda kesimning o’zi gapning grammatik asosini tashkil etadi. gap …

a ko’ra turi. gapda bosh bo’laklar tarkibi to’liq (ega ham, kesim ham mavjud bo’lishi) yoki to’liq bo’lmasligi mumkin. shunga ko’ra gp ikkiga bo’linadi. 1. bir bosh bo’lakli gap. uning grammatik asosi bir bosh bo’lakdan iborat bo’ladi: ota-onalarga yordam berdik. 2. ikki bosh bo’lakli gap. biz maktabga bordik. gap yoyiq va yig’iqligiga ko’ra ikkiga bo’linadi. 1. yig’iq gap 2. yoyiq gap. yig’iq gap faqat kesimdan iborat bo’ladi. keldim. o’qituvchim ham. atov va so’z gap ham yig’iq gapdir: qish. rahmat. yoyiq gapda boshqa bo’laklar ham qatnashadi. gapning zarur bo’lagi mavjud, mavjud emasligiga ko’ra ikkiga bo’linadi. 1. to’liq gap. 2. to’liqsiz gap. to’liq gapda fikrni ifodalash uchun zarur bo’lgan bo’lakning barchasi qatnashadi. ulardan xat bormi? to’liqsiz gapda nutq vaziyatidan ma’lum bo’lgan ayrim bo’lak tushuniladi: -siz maktabga borasizmi? –boraman (ega (men), hol (maktabga) tushirilgan). to’liqsiz gapning quyidagi turi mavjud: · dialogik nutq tarkibidagi to’liqsiz gap: -kim kelmadi? –ahmad. · ibora shaklidagi to’liqsiz gap: tug’ilgan …

rkin zamondir bu zamon. undalma boshqa gap bilan faqat mazmunan bog’langan bo’aladi. undalma ko’pincha bosh kelishikdagi ot bilan ifodalanganligi uchu egaga o’xshab ketadi, chunki u ishtirok etgan gapda ko’pincha ega tushiriladi. biroq ega kesim bilan shaxs va son (birlik va ko’plik) da bog’langan bo’ladi, undalma esa bog’lanmaydi. karimjon (ega, iii shaxs, birlik) ertaga keladimi (kesim, iii shaxs, birlik)? karimjon (undalma, iii shaxs, birlik), ertaga kelasizmi (ii shaxs, ko’plikda) ? ayrim holda, ayniqsa, she’riy asarda hayvon, qush, josiz narsalarning nomini bildirgan so’z ham undalma bo’ladi. quyosh, nuriy to’kaver mo’l-ko’l. bir so’z bilan ifodalangan undalma, yig’iq undalma, so’z birikmasi bilan ifodalangan undalma yoyiq undalma deyiladi. undashni kuchli ifodalash uchun undalmadan oldin e, ey, hoy, obbo kabi undovlar ham qo’llanadi, ular vergul bilan ajratiladi. ey, usta parfi, keling, bormisiz. undalma ot, olmosh, otlashgan sifat, otlashgan son, so’z bikmasi, ibora bilan ifodalanadi. undalma gapning boshida kelsa, undalmadan so’ng, gap o’rtasida kelsa, ikki tomoniga, gapning …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "gap va sintaktik aloqa vositalari"

1405656455_56019.doc gap va sintaktik aloqa vositalari reja: 1.sintaksis so’z birikmasi.gap va uning turlari 2.gap bo’laklari,bosh bo’laklar 3.gapning ikkinchi darajali bo’laklari gap orqali tugallangan fikr ifodalanadi.gap hosil qilish uchun so’z vaso’z birikmalarini grammatik jihatdan bog’lash kerak.gap ohang jihatdan tugallangan bo’lishi kerak gap haqida umumiy ma’lumot. til birligi bo’lgan gap grammatik jihatdan shakllangan holda tugallangan ohang orqali nisbiy tugal fikr ifodalaydi:kuz fasli kirib keldi. yig’im-terim ishlari avjiga chiqdi. gap kesimga ega bo’lib,bir mustaqil so’zdan yoki birdan ortiq mustaqil so’zning ko’makchi va kelishik yordamida bog’lanishidan hosil bo’l adi. m: xatni qalam bilan yozdi gapida –ni, bilan, di bog’lovchi vosita hisoblanadi. bu – gap tarkibining gramm...

DOC format, 46.0 KB. To download "gap va sintaktik aloqa vositalari", click the Telegram button on the left.

Tags: gap va sintaktik aloqa vositala… DOC Free download Telegram