otlarning yasalishi. otlarda modal shakl yasalishi. otlarning tuzilish jihatdan turlari

DOC 48,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1405690035_56348.doc otlarning yasalishi. otlarda modal shakl yasalishi. otlarning tuzilish jihatdan turlari reja: 1. otlarda so'z yasalish: 1) morfologik usulda ot yasash; 2) sintaktik usul bilan ot yasash; 3) abbreviasiya usuli bilan ot yasash; 2. otlarda modal shakl yasalishi: 1) morfologik usul bilan modal shakl yasash; 2) takrorlash usuli bilan modal shakl yasash 3. otlarning tuzilish jihatdan turlari 1. otlarda so'z yasalishi. ot mustaqil so'z turkumlaridan biri sifatida so'z yasalish xususiyatiga ega. ot yangi so'zlar hisobiga boyib boradigan so'z turkumidir. ot so'z turkumiga oid so'zlar asosan, morfologik, sintaktik va abbreviasiya usullari bilan yasaladi. 1) morfologik usul bilan ot yasash bu usulga ko'ra so'zning leksik ma'no ifoda etuvchi qismiga maxsus ot yasovchi qo'shimchalarni qo'shish bilan yangi ot yasaladi. morfologik usul bilan yasalgan otlar ma'no xususiyatlariga ko'ra quyidagi guruhlarga bo'linadi: a) shaxs va kasb-hunar otlarini yasovchi qo'shimchalar. bu qo'shimchalarga quyidagilar kiradi: -chi, -dosh, -kash, -bon, -boz, -paz, -dor, -shunos, -xon, -soz, -do'z, -gar, …

an yoki yashaydigan o'rin- joy otini yasaydi: gulzor, o'q o'zbekiston, botqoq kabi. g) mavhum ot yasovchi qo'shimchalar. bu qo'shimchalarga quyidagilar kiradi: -lik (-liq), -chilik (garchilik), -gilik (-kilik), -ch(inch). bu qo'shimchalar ot, sifat, son, olmosh, fe'l, ravish, modal so'zlarga qo'shilib yangi mavhum ma'nodagi otlarni yasaydi: go'zallik, borliq, paxtachilik, xafagarchilik, ko'rgilik, ichkilik, ishonch, qo'rqinch kabi. 2) sintaktik usul bilan ot yasash. bu usulga ko'ra birdan ortiq so'zni ma'lum bir yo'sinda va biriktirish orqali yangi ot yasaladi. o'zbek tilida qo'shma va juft otlar shu usul bilan yasaladi. a) qo'shma ot ikki yoki undan ortiq so'zning ma'no va grammatik jihatdan o'zaro tobelanish yo'li bilan birikib, keyinchalik bu sintaktik munosabatning yo'qolishi natijasida hosil bo'lgan va bir predmetni anglatadigan, bir bosh urg'u bilan aytiladigan yangi so'zdir. bunday otlarga: belbog', bedapoya, oshqazon, gultojixo'roz, sirdaryo, so'z boshi kabilar kiradi. b) juft otlar. so'zlarning o'zaro teng bog'lanish yo'li birikib, bir predmetni ifoda etadigan yangi so'z. 3)abbreviasiya usuliga ko'ra, bir …

kiradi. otlarda modal shakl ikki usul bilan yasaladi: 1) morfologik usul; 2) takrorlash usuli 1.morfologik usul bilan modal shakl hosil qilish. bu usulga ko'ra otlarga modal ma'no ifodalovchi maxsus qo'shimchalarni qo'shish bilan modal shakl yasaladi. bu qo'shimchalarga quyidagilar kiradi: -cha, -chak, -choq, -loq, -aloq, -gina (-kina, -qina), -xon, -oy, -jon. bu qo'shimchalar otlarga qo'shilib, erkalash, kichraytirish, hurmat, kesatiq, kabi ma'nolarni ifodalaydi: kitobcha, kelinchak, qo'zichoq, toychoq, qizaloq, bolagina, ahmadjon, saidaxon, o'g'iloy kabi. masalan: o'yinchi yosh qiz kabi tarovatli kelinchak kabi ko'rkam, yor kabi dildor edi. (m.ismoiliy). qizaloq qo'g'irchoqni mashinaga o'tqazdi. (e.usmonov). oppoq kapalakchalar yeru-ko'kni to'ldirib to'zib ketgan, kumush qanotchalarini ohista silkitib charx urishadi. (e.usmonov). 2) takrorlash usuli bilan modal shakl hosil qilish. bu usulga ko'ra modal ma'no otni maxsus takrorlash yo'li bilan yasalali. otni takrorlash yo'li bilan umumlashtirish, jamlik, ko'plik, gumon, kamsitish kuchaytirish kabi qo'shimcha ma'nolarni ifodalaydi: un-pun, ish-pish, imi-jimi, ombor-ombor, irim-sirim kabi. masalan: kozxozida ombor-ombor qallasi (habibiy). o'g'it g'o'zaning tomir-tomirlariga …

og'-tosh kabi. 4) abbreviasiya usuli bilan yasalgan otlar tuzilishiga ko'ra qisqartma ot deyiladi: btm (birlashgan millatlar tashkiloti), samdu (samarqand davlat universiteti) kabi. adabiyotlar ro'yxati 1. i.a.karimov. barkamol avlod-o'zbekiston taraqqiyotining poydevori. toshkent, 1997 yil 2. u.tursunov, n.muxtorov, sh.rahmatullayev. «hozirgi o'zbek adabiy tili» 1992 yil 3. a.abduazizov. «o'zbek tili fonologiyasi va morfologiyasi» toshkent, 1992 yil 4. s.rahimov, b.umurqulov, «hozirgi o'zbek-adabiy tili» toshkent, 2001 y 5. s.rahimov, b.umurqulov, «hozirgi o'zbek adabiy tili» toshkent, 2003 y 6. sh. shoabdurahmonov, m.asqarova, a.hojiyev. «hozirgi o'zbek adabiy tili» ii qism. toshkent, «o'qituvchi» nashriyoti, 1980 yil 7. a.g'ulomov, a.n. tixonov, r. kungurov. «o'zbek tilimorfem lug'ati» toshkent, 1977 yil 8. www.ziyonet.uz

otlarning yasalishi. otlarda modal shakl yasalishi. otlarning tuzilish jihatdan turlari - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "otlarning yasalishi. otlarda modal shakl yasalishi. otlarning tuzilish jihatdan turlari"

1405690035_56348.doc otlarning yasalishi. otlarda modal shakl yasalishi. otlarning tuzilish jihatdan turlari reja: 1. otlarda so'z yasalish: 1) morfologik usulda ot yasash; 2) sintaktik usul bilan ot yasash; 3) abbreviasiya usuli bilan ot yasash; 2. otlarda modal shakl yasalishi: 1) morfologik usul bilan modal shakl yasash; 2) takrorlash usuli bilan modal shakl yasash 3. otlarning tuzilish jihatdan turlari 1. otlarda so'z yasalishi. ot mustaqil so'z turkumlaridan biri sifatida so'z yasalish xususiyatiga ega. ot yangi so'zlar hisobiga boyib boradigan so'z turkumidir. ot so'z turkumiga oid so'zlar asosan, morfologik, sintaktik va abbreviasiya usullari bilan yasaladi. 1) morfologik usul bilan ot yasash bu usulga ko'ra so'zning leksik ma'no ifoda etuvchi qismiga maxsus ot yasovchi qo'shimchala...

Формат DOC, 48,0 КБ. Чтобы скачать "otlarning yasalishi. otlarda modal shakl yasalishi. otlarning tuzilish jihatdan turlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: otlarning yasalishi. otlarda mo… DOC Бесплатная загрузка Telegram