sifat va son so’z turkumlari

DOC 103,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1405755719_56526.doc sifat va son soâz turkumlari reja: 1. sifat va son soâz turkumlari 2. son turkumi. sonning maâno turlari oâzbek va rus tillaridagi sifatlar oârtasigi umumiyliklar xususida soâz yuritadigan boâlsak, ular har ikki tilda ham predmetning belgisini bildiruvchi soâzlar turkumi hisoblanadi. oâzbek tilida ham, rus tilida ham sifatlar sintaktik jihatdan otlar bilan birikadi va gapda odatda aniqlovchi yoki kesim vazifasida keladi. sifatlar belgining xususiyatiga koâra asliy (ðºð°ñðµññð²ðµð½ñðµ) va nisbiy (ð¾ñð½ð¾ñð¸ñðµð»ñð½ñðµ)ga ajratiladi. har ikkala tilda asliy sifatlar predmetning turgâun belgisini ifodalaydi. bunday sifatlar ikkala tilda ham darajalanish xususiyatiga ega, nisbiy sifatlarga esa daraja kategoriyasi mansub emas. ammo oâzbekcha sifatlar bilan ruscha sifatlar oârtasida umumiy jihatlardan koâra farqli xususiyatlar koâproq boâlib, ular quyidlagilarda namoyon boâladi: oâzbekcha tub sifatlar maxsus morfologik koârsatkichga ega emas; rus tilidagi sifatlarning esa otlarda boâlgani kabi rod, son va kelishikka ishora qilib turuvchi tugalmalari bor boâlib, bu tugalmalar otâsifatlanmishga tobelanish jarayonida namoyon boâladi: agar ot mujskoy rod boâlsa, …

¼ ð»ðµð½ñð°ð¼ (qizil tasmalarga) ðºñð°ñð½ñð¼ ñð°ññð°ð¼ ð.ð¿. ðºñð°ñð½ñðµ ð»ðµð½ññ (qizil tasmalarni) ðºñð°ñð½ñðµ ñð°ñññ misollardan xulosa chiqarish mumkinki, oâzbek tilida sifatlar oâzi bogâlanib kelgan ot bilan moslashish uchun maâlum grammatik vositalarni olib oâzgarmaydi, ruscha sifatlar esa otâsifatlanmish bilan rod, va sonda moslashib, kelishiklar boâyicha turlanadi. oâzbek tilidagi asliy siffatlarda uch daraja ajratiladi: oddiy daraja; orttirma daraja; ozaytirma daraja. rus tilida esa sifatlarning oddiy, qiyosiy, orttirma daraja shakllari mavjud. oâzbek tilida sifatlarning orttirma daraja shaklini hosil qiluvchi morfologik vositalar yoâq. bunday shakl fonetik (qip-qizil, yam-yashil, dum-dumaloq) yoki leksik usul (eng, juda, gâoyat, rosa, oâta, nihoyat, bagâoyat soâzlari) yordamida yuzaga keladi. rus tilida esa orttirma daraja âðµð¹ñ, -ð°ð¹ñ suffikslari, ð½ð°ð¸- prefiksi yoki ñð°ð¼ñð¹ soâzi vositasida, qiyosiy daraja âe, -ee suffikslari, baâzan esa suppletiv usul bilan (ñ ð¾ñð¾ñð¾-ð»ñññðµ) hosil qilinadi. buni quyidagi tablitsadan koârish mumkin. sifatlarning qiyosiy darajasi rus tilida â«nisbatanâ», â«anchaâ» maânolarini beradigan bolee yoki menee soâzlari bilan ham hosil qilinadi: ððµñð¾ð¼ ð² …

ati shundaki, ularda daraja shakllari hosil qilinganda, soâz oâzagida tovush tushish yoki tovush almashish hodisalari yuz beradi: ð±ð»ð¸ð·ðºð¸ð¹ â ð±ð»ð¸ð¶ðµ, ñðµð´ðºð¸ð¹ â ñðµð¶ðµ, ð²ññð¾ðºð¸ð¹ â ð²ññðµ, ðºñðµð¿ðºð¸ð¹ â ðºñðµð¿ñð°ð¹ñð¸ð¹, ð²ðµð»ð¸ðºð¸ð¹ â ð²ðµð»ð¸ñð°ð¹ñð¸ð¹. har ikkala tilda ham rangâtus bildiruvchi sifatlarning zagiga maxsus grammatik koârsatkichlarni qoâshib, shu rangga oâxshash boâlgan rang turlarini hosil qilish mumkin: koâkimtir â ñð¸ð½ðµð²ð°ññð¹, qizgâish- ðºñð°ñð½ð¾ð²ð°ññð¹ va h.k. rus tilidagi asliy sifatlar qisqartma shaklga ham ega: ðºñð°ñð¸ð²ñð¹-ðºñð°ñð¸ð², ðºñðµð¿ðºð¸ð¹âðºñðµð¿ð¾ðº, ð¿ð¾ð»ðµð·ð½ñð¹-ð¿ð¾ð»ðµð·ðµð½, ð²ðµð»ð¸ðºð¸ð¹-ð²ðµð»ð¸ðº. qisqartma sifatlar ot bilan rod va sonda moslashib, odatda kesim vazifasida keladi: ð¸ð½ñðµñðµñð½ñð¹ ñð¸ð»ñð¼ â ðñð¾ñ ñð¸ð»ñð¼ ð¾ñðµð½ñ ð¸ð½ñðµñðµñðµð½; ð±ð¾ð³ð°ñð°ñ ñññð°ð½ð° â ðð°ñð° ñññð°ð½ð° ð±ð¾ð³ð°ñð° ñññññð¼ ð¸ ð¿ñð¾ð¼ññð»ðµð½ð½ð¾ññññ; ð¿ð¾ð»ðµð·ð½ñðµ ñññðºññ â ð¤ññðºññ ð¿ð¾ð»ðµð·ð½ñ ð´ð»ñ ð·ð´ð¾ñð¾ð²ññ; bunday sifatlar turlanmaydi. oâzbek tilida qisqartma sifatlar mavjud emas. kesimlik kategoriyasi esa oâzbekcha sifatlarda ayrim shollarda bogâlama vositasida hosil boâladi (men kattaman. sen nega xafasan?), koâp hollarda esa sifat egadan keyin kelib, oâzgarmas shaklda kesim vazifasini bajaradi (suv tiniq. bu bino yangi). ruscha …

ib koâring: istiqlol sharofati bilan shahrimizda chiroyli imoratlar qurildi. â ðð»ð°ð³ð¾ð´ð°ññ ððµð·ð°ð²ð¸ñð¸ð¼ð¾ññð¸ ð² ð½ð°ñðµð¼ ð³ð¾ñð¾ð´ðµ ð¿ð¾ñññð¾ðµð½ñ ðºñð°ñð¸ð²ñðµ ð·ð´ð°ð½ð¸ñ. dugonam chiroyli yozadi. â ðð¾ñ ð¿ð¾ð´ññð³ð° ð¿ð¸ñðµñ ðºñð°ñð¸ð²ð¾. oâzbekcha misollarda ikki oârinda kelgan â«chiroyliâ» soâzini farqlovchi morfologik belgilar mavjud emas. demak, ulardan birini sifat, ikkinchisini ravish deyishga hech qanday asos yoâq. bunda bir soâzning oâzi birinchi gapda aniqlovchi, keyingisida hol vazifasida kelgan. rus tilida esa bir oâzakânegizga ega boâlgan sifat va ravishlarni ularning tugalmasi farqlab turadi. nisbiy sifatlar rus tilida ham, oâzbek tilida ham predmetning boshqa predmet bilan aloqadorligini, oârin yoki zamonga munosabatini ifodalaydi: milliy universitet-ð½ð°ñð¸ð¾ð½ð°ð»ñð½ñð¹ ñð½ð¸ð²ðµññð¸ñðµñ, bahorgi imtihonlar-ð²ðµñðµð½ð½ð¸ðµ ñðºð·ð°ð¼ðµð½ñ, moddiy ahvol-ð¼ð°ñðµñð¸ð°ð»ñð½ð¾ðµ ð¿ð¾ð»ð¾ð¶ðµð½ð¸ðµ, ilmiy ish-ð½ð°ññð½ð°ñ ñð°ð±ð¾ñð°. rus tilida predmetning qanday ashyodan ishlanganligini anglatuvchi nisbiy sifatlar ot oâzagiga âð½, -ð°ð½, -ñð½, -ñð½ð½, -ðµð½ð½, -ð¾ð² kabi suffikslarni qshish orqali hosil qilinadi: ð´ðµñðµð²ñð½ð½ñð¹ ññð¾ð», ð¿ð»ð°ññð¸ðºð¾ð²ñðµ ð¾ðºð½ð°, ðºð¾ð¶ð°ð½ð°ñ ðºñññðºð°, ñ ññññð°ð»ñð½ð°ñ ð»ññññð°. bunday sifatlar ham sifatlanmish bilan rod, son va kelishikda moslashadi. masalan: ññ.ñ. ð¶.ñ. ð.ð¿. …

zbek tilida izofali birikma yoki aniqlovchisi ot bilan ifodalangan bitishuvli birikma qoâllanadi. rus tilida nisbiy sifatlarning yana bir turi (ð¿ñð¸ññð¶ð°ñðµð»ñð½ñðµ ð¿ñð¸ð»ð°ð³ð°ñðµð»ñð½ñðµ) mavjud boâlib, ular predmetning maâlum bir shaxsga qarashliligi yoki biror jonzotga oidligi, tegishliligini koârsatadi. bunday sifatlarni o.azizov, a.safaev kabi olimlarimiz â«egalik sifatlariâ», olim sh.rahmatullaev â«nisbatlov sifatlariâ» deb nomlaganlar. sifatning bu turi ham asliy va nisbiy sifatlar kabi sifatlanmish bilan rod, son va kelishikda moslashadi: ð¼ð°ð¼ð¸ð½ð¾ ð¿ð»ð°ññðµ (ññ.ñ.), ð¾ñ ð¾ñð½ð¸ññðµ ññð¶ññ (ññ.ñ.), ð¿ñð¸ñð¸ð¹ ðºð»ñð² (ð¼.ñ.), ð²ðµñð±ð»ñð¶ññ ñðºññð° (ð¶.ñ.), ð»ð¸ññð¸ ñð»ðµð´ñ (koâpl.). rus tilidan oâzbekchaga tarjima qilinganda egalik sifatlari oârnida: a) qaratqich kelishigidagi ot (ð¿ð°ð¿ð¸ð½ ð´ññð³â dadamning doâsti, ð´ñð´ð¸ð½ ð´ð¾ð¼ â togâamning uyi); b) sifat rnida qllangan, izofali birikmani hosil qiladigan bosh kelishikdagi ot (ð¿ñð¸ññðµ ð³ð½ðµð·ð´ð¾- = qush ini, ð¼ðµð´ð²ðµð¶ññ ð±ðµñð»ð¾ð³ð° -ayiq uyasi ) beriladi. son turkumi. sonning maâno turlari predmetning sanogâi, va aniq miqdorini bildiruvchi soâzlar har ikki tilda ham son turkumiga mansub hisoblanadi. oâzbek tilida ham, rus tilida ham …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"sifat va son so’z turkumlari" haqida

1405755719_56526.doc sifat va son soâz turkumlari reja: 1. sifat va son soâz turkumlari 2. son turkumi. sonning maâno turlari oâzbek va rus tillaridagi sifatlar oârtasigi umumiyliklar xususida soâz yuritadigan boâlsak, ular har ikki tilda ham predmetning belgisini bildiruvchi soâzlar turkumi hisoblanadi. oâzbek tilida ham, rus tilida ham sifatlar sintaktik jihatdan otlar bilan birikadi va gapda odatda aniqlovchi yoki kesim vazifasida keladi. sifatlar belgining xususiyatiga koâra asliy (ðºð°ñðµññð²ðµð½ñðµ) va nisbiy (ð¾ñð½ð¾ñð¸ñðµð»ñð½ñðµ)ga ajratiladi. har ikkala tilda asliy sifatlar predmetning turgâun belgisini ifodalaydi. bunday sifatlar ikkala tilda ham darajalanish xususiyatiga ega, nisbiy sifatlarga esa daraja kategoriyasi mansub emas. ammo oâzbekcha ...

DOC format, 103,0 KB. "sifat va son so’z turkumlari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: sifat va son so’z turkumlari DOC Bepul yuklash Telegram