qo’shma gapni o’qitish usullari

DOC 45,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1405748833_56466.doc qo’shma gapni o’qitish usullari reja: 1. maktab darsliklarida qo’shma gap tasnifining berilishi. 2. bog’langan qo’shma gap va unda teng bog’lovchilarning qo’llanishini o’rgatish yo’llari 3. ergashgan qo’shma gap va uning turlari, bosh va ergash gapni bog’lovchi vositalarni tushuntirish 4. bog’lovchisiz qo’shma gapni bog’langan va ergashgan qo’shma gaplar bilan taqqoslab o’rgatish. 5. ko’chirma gapli qo’shma gapni o’rgatish usullari tayanch tushunchalar qo’shma gap – ikki yoki undan ortiq sodda gapning o’zaro grammatik va mazmuniy munosabatidan tashkil topgan va ohang tugalligiga ega bo’lgan butunlik murakkab qo’shma gap – turli bog’lovchi vositalar yordami bilan o’zaro bog’langan uch va undan ortiq gaplarning bir butunligi nisbiy so’zlar – qo’shma gap tarkibidagi sodda gaplarni bog’lashga xizmat qiluvchi so’roq va ko’rsatish olmoshlari ko’makchili qurilma – ergash gapni bosh gapga bog’lovchi shuning uchun, shu sababli, shu bois kabi birliklar ko’chirma gap – birovning aynan keltirilgan yoki o’zining hech o’zgarishsiz nutqqa olib kirilgan gapi. 9-sinf ona tili darsligida (n.mahmudov, a.nurmonov, …
2
hma gap mavzuini o’tishda badiiy matnlardan teng bog’lovchilar vositasida bog’langan qo’shma gaplarni topish, ularni izohlash, mustaqil ravishda bog’langan qo’shma gaplar tuzish, ularni ma’nodoshi bilan almashtirish singari topshiriqlar bajarilishi mumkin. o’quvchilarda nuqtalar o’rniga teng bog’lovchilardan mosini qo’yib gaplarni ko’chirish, qismlarni goh-goh, dam-dam, ba’zan-ba’zan, yo-yo singari ayiruv bog’lovchilari bilan biriktirib, ma’noda qanday o’zgarish sezilganligini aniqlash kabi mustaqil ishlar tavsiya etiladi. bog’langan qo’shma gap turlaridan biri sifatida qaralayotgan bo’lsa, esa so’zlari yordamida bog’langan qo’shma gapni o’tishda quyidagi misol keltiriladi va unda qisman chog’ishtirish-qiyoslash mazmuni mavjudligi ta’kidlanadi. rejadagi ishni bajara olmayapman, sen bo’lsa faqat dam olaylik deysan. oy tunda kerak, aql esa kunda kerak. bog’langan qo’shma gap quyidagicha tahlil qilinadi: 1.qo’shma gap tarkibidagi sodda gaplar va ularning mazmun jihatidan bog’lanishi. 2.sodda gaplarning bog’lanish yo’li, bog’lovchilarning turi. 3.sodda gaplar orasida qo’llangan tinish belgilari 4.gap bo’laklari namuna: urushdan boylar manfaat topdi, ammo kambag’allar xonavayron bo’ldi. 1) ikki sodda gap (qism) bor: urushdan boylar manfaat topdi, kambag’allar …
3
. mavzuni o’rganishda bog’lovchi vositalarni ma’nodoshi bilan almashtirish, ergashtiruvchi bog’lovchilar vositasida bog’langan qo’shma gaplardagi ma’noviy munosabatni aniqlash, ulardan o’rinli foydalanish kabi ijodiy-amaliy topshiriqlar beriladi. o’quvchilar “ergash gapli qo’shma gap” tushunchasini sharhlay olishlari, ergash gapli qo’shma gaplarda qaysi gap boshqa bir gapni to’ldirib, aniqlab kelishi haqida xulosa chiqarishlari, ergash gapli qo’shma gapni kengaygan birikmali sodda gapga aylantira olishlari lozim. ergash gapni bosh gapga bog’lashda turli grammatik vositalardan foydalanish masalasiga alohida e’tibor qaratiladi. darslikda ergashgan qo’shma gaplarni ularda ishtirok etgan bog’lovchi vositalariga ko’ra quyidagi turlarga bo’lingan. 1.ergashtiruvchi bog’lovchili ergashgan qo’shma gap (chunki, negaki, go’yo, agar, toki) 2.ko’makchili qurilmalar yordamida ergashgan qo’shma gap (shuning uchun, shu sababli, shu tufayli) 3.deb so’zi yordami bilan ergashgan qo’shma gap 4.shart mayli qo’shimchasi yordami bilan ergshgan qo’shma gap (sa) 5.ko’rsatish olmoshi yordamida ergashgan qo’shma gap 6.nisbiy so’zlar vositasida ergashgan qo’shma gap (kim – u, kimning – uning, qayerda – shu yerda) maktabda ergash gapning ega, kesim va …
4
dilar; 2) to’ldiruvchi ergash gap; 3) ergash gap bilan bosh gap vergul bilan ajratilgan; 4) bosh gap ergash gapga –ki bog’lovchisi vositasida bog’langan; 5) gap bo’laklarini aniqlash: (shuni – to’ldiruvchi, bilib qo’yinki – kesim; xodimlar – ega, bir joyda – qotib qolgan – aniqlovchi, rahbarni – to’ldiruvchi, yoqtirmaydilar – kesim). bog’lovchisiz qo’shma gapning sodda gaplari o’zaro bog’lovchilarsiz, ohang yordamidagina birikadi. bunday gaplar orasida yozuvda vergul, ikki nuqta, nuqtali vergul va tirelar qo’yiladi. bog’lovchisiz qo’shma gapning bog’langan va ergashgan qo’shma gaplarga o’xshash tomonlarini o’quvchilarga tushuntirish uchun bog’lovchilarni ishtirok ettirib gap tuzish va ularni bog’lovchisiz qo’shma gaplarga yoki ergashgan qo’shma gaplarga aylantirish mashqlari o’tkaziladi. eshik ochildi va xonaga rassom kirib keldi. eshik ochildi, xonaga rassom kirib keldi. eshik ochildi, chunki xonaga rassom kirib keldi. bog’lovchisiz qo’shma gaplar quyidagicha tahlil qilinadi: 1.qo’shma gap tarkibidagi qismlar va ularning mazmun jihatidan bog’lanishi. 2.qismlarning bog’lanish yo’li. 3.qismlar orasida qo’llangan tinish belgilari. 4.gap bo’laklari. qalandarov smetani o’qimasdan …
5
™stirishda katta yordam beradi. o’quvchilar boshqalarning nutqini aynan berish usullarini, shuningdek, ularni o’zlashtirib aytish kabi stilistik malakalarni egallab oladilar. o’quvchilar o’z yozma ishlarida ko’chirma va o’zlashtirma gaplarning turli shakllaridan foydalana bilishlari, bunda nutqning emotsionalligiga e’tibor qaratishlari lozim. ko’chirma va o’zlashtirma gaplarni o’rgatish adabiiy o’qish darslari hamda o’quvchilarga ijodiy imlo yozdirish bilan uzviy bog’lanishi shart. foydalanilgan adabiyotlar 1.umumiy o’rta ta’limning davlat ta’lim standarti va o’quv dasturi. ona tili. adabiyot. o’zbek tili (ta’lim boshqa tillarda olib boriladigan maktablar uchun) . toshkent. “sharq” nashriyot–matbaa konserni. 1999-yil,1-maxsus son. 2.o’zbekiston pespublikasining “ta’lim to’g’risidagi qonuni”. 1997-y 29-avgust. 3.b.to’xliyev, m.shamsiyeva, t.ziyadova. “o’zbek tili o’qitish metodikasi” toshkent. “yangi asr avlodi” nashriyoti. 2006-y. 4.a.g’ulomov, m.qodirov “ona tili o’qitish metodikasi” toshkent. “universitet” nashriyoti. 2001-y. 5. “o’zbek tilining asosiy imlo qoydalari” toshkent. “o’qituvchi” nashriyoti 1995-y. 6.y.g’ulomov, i.rasulov, h.rustamov, b.mirzaahmedov. “o’zbek tili o’qitish metodikasi” toshkent. “o’qituvchi” nashriyoti 1975-y. 7.o.roziqov, m.mahmudov, b.adizov, a.hamroyev “ona tili didaktikasi” toshkent. “yangi asr avlodi nashriyoti” 2005-y.

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"qo’shma gapni o’qitish usullari" haqida

1405748833_56466.doc qo’shma gapni o’qitish usullari reja: 1. maktab darsliklarida qo’shma gap tasnifining berilishi. 2. bog’langan qo’shma gap va unda teng bog’lovchilarning qo’llanishini o’rgatish yo’llari 3. ergashgan qo’shma gap va uning turlari, bosh va ergash gapni bog’lovchi vositalarni tushuntirish 4. bog’lovchisiz qo’shma gapni bog’langan va ergashgan qo’shma gaplar bilan taqqoslab o’rgatish. 5. ko’chirma gapli qo’shma gapni o’rgatish usullari tayanch tushunchalar qo’shma gap – ikki yoki undan ortiq sodda gapning o’zaro grammatik va mazmuniy munosabatidan tashkil topgan va ohang tugalligiga ega bo’lgan butunlik murakkab qo’shma gap – turli bog’lovchi vositalar yordami bilan o’zaro bog’langan uch va undan ortiq gaplarning bir ...

DOC format, 45,5 KB. "qo’shma gapni o’qitish usullari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: qo’shma gapni o’qitish usullari DOC Bepul yuklash Telegram