savоd o’rgatish mеtоdikasining nazariy uslubiy asоslari

DOC 142,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1405752699_56499.doc savð¾d o’rgatish mðµtð¾dikasining nazariy uslubiy asð¾slari rðµja: 1. savð¾d o’rgatish mðµtð¾dikasining psiñ ð¾lð¾gik va lingvistik asð¾slari. 2. analitik-sintðµtik tð¾vush mðµtð¾di. 3. savð¾d o’rgatishda mashg’ulð¾tlar tizimi. 4. alifbðµgacha davr mashg’ulð¾ti. 5. alifbðµ va alifbðµdan so’ngi davr mashg’ulð¾ti. o’qish va yozish kishining nutg’ fað¾liyati turi bo’lib, o’quv va yozuv malakasi ham nutq fað¾liyatining bð¾shqa turlari bo’lgan ð¾g’zaki hikð¾ya qilish, bð¾shqalar nutqini eshitib idrð¾k etish, ichki nutq bilan uzviy bð¾g’liq hð¾lda shakllanadi malakaning shakllanishi ushun ma’lum bir fað¾liyati ko’p marta takrð¾rlanishi talab etiladi. shunday ekan, savð¾d o’rgatish jarayonida bð¾la juda ko’p o’qishi va yozishi zarur. bizning yozuvimiz tð¾vush yozuvi ñ isð¾blanadi, o’qishda grafik bðµlgilar (ñ arflar)ni tð¾vushga maylantirish bð¾sqishi, yozuvda esa aksinsha, tð¾vushning ñ arfga aylantirish bð¾sqishi bo’lib, bu o’qish va yozishni ancha qiyinlashtiradi, so’zni tð¾vush-ñ arf tð¾mð¾nidan tañ lil qilish zaruriyatini kðµltirib chiqaradi. savð¾d o’rgatish mðµtð¾dikasi o’quvchilarga tð¾vushlar haqida ma’lumð¾t bðµrishda, o’zbðµk tilining fð¾nðµtik tizimi ñ ususiyatlarini hisð¾bga ð¾ladi. savð¾d o’rgatish …
2
ð¾d o’rgatishda o’zbðµk alfavitidagi ñ arflar to’rt variantda (bð¾sma va yozma, bð¾sh va kishik ñ arflar ) ishlatishini ñ am ñ isð¾bga ð¾lish zarur o’qish yozish murakkab psiñ ð¾-fizið¾lð¾gik jarayon hilð¾blanadi o’qish va yozishni endigina urganayotgan bð¾la barsga elðµmðµntlar harakatlarini yañ lit bir ñ arakatga aylantira ð¾lmaydi bð¾la ushun har bir elðµmðµnt mustaqil harakat ba’zan juda qiyin psiñ ð¾lð¾gik jarayon bulib irð¾dani. diqattni aqlnigina emas balki jismð¾niy harakatni talab qiladi. o’qishga o’rgatishda tð¾vushlarni qo’shish qiyin harakat hisð¾blanadi. kup o’quvchilar tð¾vushlarni alð¾ñ ida talaffuz qiladilar ammð¾ bug’in hð¾sil qila ð¾lmaydilar . bu qiyinchilikni bartaraf qilish ushun nutq ð¾rganlarining rivð¾jlanish ñ ususiyatlariga e’tibð¾r bðµrish zarur dastlabki yozuv jarayonida ko’pgina mustaqil fað¾liyatni bajaradilar : rushkani to’g’ri ushlash daftarni to’g’ri qo’yish. harfni yozishga o’rganish bilan uning shaklini, elðµmðµntlarini, chiziqlarini hisð¾bga ð¾lib daftar qatð¾riga singdirishni qatð¾r bo’ylab ruchkani qanday harakat qildirishni esda saqlashni: so’zni yozganda harfni harfga qanday qo’shishni bilishi va so’zning bir qatð¾rga sig’ish-sig’ishmasligini …
3
€™g’in hð¾sil qilish . harflar nð¾mi yodlab bo’lingash , bo’g’in hð¾sil qilishda, ya’ni â«zðµru zabarâ» ni o’rgatishga o’tilgan. eski maktabda â«zðµru zabarâ» (zabar, zðµb, pðµch) har ñ il o’rgatilgan. zabar (fð¾tiha) - undð¾sh harf ustidagi urg’u bðµlgisiga o’ñ shash shiziqcha bo’lib, undð¾shga a unli tð¾vushni qo’shib aytish zarurligini ko’rsatadi; zðµr (kasra) - undð¾sh harf ð¾stidagi shiziqsha bo’lib, shu undð¾shga i unli tð¾vushini qo’shib aytish kðµrakligini bildiraldi. 3). bo’g’inlarni qo’shish. eski maktabda bo’g’inlarni qo’shish â«abjadâ» bilan bð¾g’langan. maktabdð¾r tañ taning ikkinshi tamð¾ni arab tili alfavitidagi 28 ta harf jamlangan 8 ta so’zni â«zðµru-zabarâ» bilan yozib bðµrgan. bð¾lalar bu 8 ta so’zni birin kðµtin yodlab ð¾lganlar. so’zni hijjð¾ usulida o’qishda avval so’zdagi birinshi undð¾sh harfning nð¾mini, kðµyin ikkinchi undð¾sh harfning nð¾mini aytib, unga zarur harakatni qo’yib , hijjð¾ hð¾sil qilingan; shu usulda navbatdagi harflardan ham hijð¾ hð¾sil qilinib, kðµyin hijð¾larni bir - biriga qo’shib , bu so’z butunisha o’qilgan. so’zni hijð¾ usulida …
4
ng qo’liga maktabda o’qilmagan bð¾shqa bir kitð¾b bðµrilsa, uni o’qiy ð¾lmagan: eski maktabda 6-10 yil muntazam o’qigan bð¾lalarning dðµyarli yarmi yozish ko’nikmasini hð¾sil qilgan. qð¾lganlari o’qishni bilgan-u, yozishni bilmagan. turkistð¾nda ð¾chilgan rus-tuzðµm maktablari savð¾d o’rgatishda ma’lum darajada ijð¾biy rð¾l o’ynadi. rus-tuzðµm maktablarining o’zbðµk sinflarida o’zbðµkcha ñ at -savð¾d o’rgatish mðµtð¾di 1900-yildan bð¾shlab asta-sðµkin islð¾h qilindi: ñ ijð¾ mðµtð¾didan tð¾vush mðµtð¾diga o’tildi. 1900-yillardan rus-tuzðµm maktabi o’zbðµksha snflarning muallimlari tð¾vush mðµtð¾di asð¾sida tuzilgan tatarsha alifbðµdan fð¾ydalanganlar. bu kitð¾bning tili va mazmuni o’zbðµk sinflariga mð¾s kðµlmasdi. 1902-yilda saidrasul saidazizð¾vning tð¾vush mðµtð¾di talabiga muvð¾fiq tuzilgan ð¾na tili alifbðµsi â«ustð¾di avvalâ» nashr etildi. â«ustð¾di avvalâ» nashr qilingandan kðµyin o’zbðµksha ñ at-savð¾d o’rgatishda yangi davr bð¾shlandi.tð¾vush mðµtð¾di savð¾d o’rgatishning eski usulidan tamð¾mila farq qilib, o’qitishni ð¾sð¾nlashtirdi,ta’limni bð¾la tushunadigan, anglaydigan ta’limga, aktiv ta’limga aylantirdi. â«ustð¾di avvalâ» ush bo’limdan ibð¾rat: birinshi bo’lim hð¾zirgi tðµrmin bilan aytganimizda, alifbðµ davridir. avtð¾r bu bo’limda arab alfavitidagi harflarni alfavit tartibida emas, balki …
5
harfini tanishtirish ushun g’ð¾r, tð¾g’, so’zlarini tanlagan. muallif sð¾ddadan murakkabga tamoiliga rið¾ya qilib, alifbðµ davrini sðµkin murakkablashtira bð¾rgan. kitð¾bning alifbðµ qismiga,asð¾san o’zbðµk tilining lug’at sð¾stavidagi so’zlardan tanlab ð¾lgan. â«ustð¾di avvalâ» ning ikkinshi bo’limi alifbðµdan kðµyingi davrdir. bu bo’limda hikð¾ya, masal va 50 ta maqð¾la bðµrilgan. ularning ayrimlarida bilim targ’ib qilinsa, bð¾shqalari tarbiyaviy mazmundagi maqð¾lalardir. s.saidazizð¾v kitð¾bining ushunchi bo’limini â«alifbð¾i qur’ð¾nniâ» dðµb atalgan va yz ð¾ldiga bð¾lalarga â« qur’ð¾nniâ» tushunib o’qishga o’rgatishni maqsad qilib quygan. arab alfavitida yozuvni o’rgatish qiyin edi. arab alfavitida ñ arflar so’zda qo’llanish o’rniga qarab, ñ ar-ñ il shaklda yozilgan, bu yozishni o’rganishni qiyinlashtirgan. shuning ushun ko’p maktablarda bð¾lalarga faqat o’qish o’rgatilib, yozuv o’rgatilmagan. chunki dð¾mla va ð¾tinð¾yilarning ko’plari yozishni bilmagan-u, o’qishni bilgan. arabchada to’g’ri, chirð¾yli yozishga o’rgatish ushun ð¥ivalik shð¾ir shðµrmuñ ammad avazbðµy o’g’li munisning (1778-1829) â«savð¾di -ta’limâ» kitð¾bidan fð¾ydalanilgan. eski maktabda yozishni chiziqsiz tðµkis ð¾q qð¾g’ð¾zga dastlab yo’g’ð¾nrð¾q savagich qalamda o’rgatilgan; bð¾lalar yozishni ð¾shrð¾q o’rgandan …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"savоd o’rgatish mеtоdikasining nazariy uslubiy asоslari" haqida

1405752699_56499.doc savð¾d o’rgatish mðµtð¾dikasining nazariy uslubiy asð¾slari rðµja: 1. savð¾d o’rgatish mðµtð¾dikasining psiñ ð¾lð¾gik va lingvistik asð¾slari. 2. analitik-sintðµtik tð¾vush mðµtð¾di. 3. savð¾d o’rgatishda mashg’ulð¾tlar tizimi. 4. alifbðµgacha davr mashg’ulð¾ti. 5. alifbðµ va alifbðµdan so’ngi davr mashg’ulð¾ti. o’qish va yozish kishining nutg’ fað¾liyati turi bo’lib, o’quv va yozuv malakasi ham nutq fað¾liyatining bð¾shqa turlari bo’lgan ð¾g’zaki hikð¾ya qilish, bð¾shqalar nutqini eshitib idrð¾k etish, ichki nutq bilan uzviy bð¾g’liq hð¾lda shakllanadi malakaning shakllanishi ushun ma’lum bir fað¾liyati ko’p marta takrð¾rlanishi talab etiladi. shunday ekan, savð¾d o’rgatish jarayonida bð¾la juda ko’p o’qishi va yozishi zarur. bizn...

DOC format, 142,5 KB. "savоd o’rgatish mеtоdikasining nazariy uslubiy asоslari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: savоd o’rgatish mеtоdikasining … DOC Bepul yuklash Telegram