o’zbek muloqot xulqining ijtimoiy lisoniy xususiyatlari

DOC 42.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1405744478_56402.doc o’zbek muloqot xulqining ijtimoiy lisoniy xususiyatlari reja: 1. muloqot xulqi haqida umumiy tushuncha. 2. muloqotda nolisoniy vositalardan foydalanish. 3. muloqot xulqining ijtimoiy mohiyati. tilshunoslikda tilning ijtimoiy yashashi va ijtimoiy taraqqiyot sharoitini o’rganuvchi soha sifatida yuzaga kelgan sotsiologlar va tilshunoslarning tobora bir-biriga yaqinlashtirayotgan zamonaviy-sotsilolingvistika shu fan sohasidagi o’ta nazariylik, notiqlik va aynan shuning oqibatida yuzaga kelayotgan ayrim nuqsonlarni ko’rsatib bermoqda. bunga muloqot jarayonining o’ta murakkab va serqirra ekanligini va xuddi shuning uchun ham alohida bir fanning o’zi bu muammoni yaxlit tadqiq etishga ojizlik qilganligini sabab qilib ko’rsatish mumkin. natijada, sotsiolingvistika, etnolingvistika, psixolingvistika kabi yangi soha va yo’nalishlar yuzaga keldi, inson nutqini aynan mana shunday tutash nuqtasida tadqiq etish o’ta murakkab jarayon bo’lgan muloqotning asl mohiyatini, uning o’ziga xos qonuniyatlarini atroflicha o’rganish imkonini beradi. umuman, bugungi kunga kelib, muloqotlar jarayonini kompleks, ya‘ni ijtimoiy-lisoniy aspektda tadqiq etishga ehtiyoj paydo bo’ldi. muloqot deganda aloqa, fikr almashinish, so’zlashish jarayonida bevosita va bilvosita qatnashadigan tarkibiy …

ri. bunga muloqotga ta‘sir etuvchi quyidagi tashqi omillar kiradi: i. muloqot vaqti, vaziyat, holat: ijtimoiy muhit. yevropalik qator tilshunos olimlar, xususan amsterdam (gollandiya) universitetining professori, nufuzli lingvist tayn a van deyn mx masalasiga doir keng qamrovli tadqiqotlari bilan muhim ishlar qilgan. uning fikricha, mx zamonaviy lingvistik grammatika, matn tushunchasi va uning paydo bo’lishida, ommaviy axborot tizimida tilning tutgan o’rni kabi masalalarni ijtimoiy-lisoniy nuqtai-nazardan tadqiq etishda katta ahamiyat kasb etadi. muloqot xulqi (mx) muammosini milliy xarakter-millat aholisining o’ziga xos urf-odatlari, qadriyat va an‘analari (tashqi tb) ni hisobga olmasdan turib o’rganish mutlaqo mumkin emas. chunki mx millat xarakterining uzviy bir qismi bo’lib, ular bir-biri bilan chambarchas bog’liqdir. milliy xarakter deganda, ma‘lum ijtimoiy guruh o’rtasida asrlar mobaynida avloddan-avlodga o’tib kelgan o’ziga xosliklar majmui tushuniladi. milliy xarakterga mazkur millat aholisi sig’inadigan din, atrof-muhit va ijtimoiy turmush tarzi jiddiy ta‘sir ko’rsatadi va bu ta‘sir o’z-o’zidan mx da namoyon bo’ladi. nolisoniy vositalarni qo’llashda ham milliy o’ziga …

lar emish ertaga-. -ayam berib yubordi qurut... - kabi. muloqot jarayonida so’zga belgi sifatida munosabatda bo’lish faqat salbiy ma‘no anglatadigan so’zlarga nisbatan bo’lmay, balki har qanday til birligiga nisbatan ham bo’lishi mumkin. masalan, radio va televidenieda militsiya xodimlari ba‘zan o’z nutqlarida ayrim mulohazalarga ko’ra, -hozircha jinoyatchilarning ismi-sharifini aytmaymiz- degan jumlani qo’llab yuborishadi. bundan ma‘lum bo’ladiki, ularning ismi sharifi izofali birikmasining ma‘nosini bilmaydilar. muloqotda hatto sukut (jim turish, gapirmaslik) ham noverbal informatsiya vositasi, uslubiy figura sifatida ishtirok etadi va situativ, sotsial hamda psixologik faktorlarga bog’liq holda o’ziga xos kommunikativ mazmun ifodalaydi. jumladan, sukut- alomati rizo iborasi ruslarning molchanie-znak soglasiya degan gapi bilan aynan mos kelsa, nemislar nutqida qo’llaniladigan keyn antvort izot eysh ayn antvort, ya‘ni javob bermaslikning o’zi ham javobdir. bu esa axmoqqa javob-sukut degan o’zbek xalq maqoli mazmuniga ancha mos keladi. muloqot inson psixologiyasi va fiziologiyasi bilan ancha chambarchas bog’liq hodisadir. chunki har qanday nutq tafakkur bilan, tafakkur esa ruhiyat …

rimov i.a. o’zbekiston buyuk kelajak sari. -t: o’zbekiston, 1998. 2. axmanova o.s. slovar lingvisticheskix terminov. -m: nauka, 1966. 3. jirmunskiy v.m. vopros sotsialnoy lingvistiki. -m. :nauka, 1969.

o’zbek muloqot xulqining ijtimoiy lisoniy xususiyatlari - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "o’zbek muloqot xulqining ijtimoiy lisoniy xususiyatlari"

1405744478_56402.doc o’zbek muloqot xulqining ijtimoiy lisoniy xususiyatlari reja: 1. muloqot xulqi haqida umumiy tushuncha. 2. muloqotda nolisoniy vositalardan foydalanish. 3. muloqot xulqining ijtimoiy mohiyati. tilshunoslikda tilning ijtimoiy yashashi va ijtimoiy taraqqiyot sharoitini o’rganuvchi soha sifatida yuzaga kelgan sotsiologlar va tilshunoslarning tobora bir-biriga yaqinlashtirayotgan zamonaviy-sotsilolingvistika shu fan sohasidagi o’ta nazariylik, notiqlik va aynan shuning oqibatida yuzaga kelayotgan ayrim nuqsonlarni ko’rsatib bermoqda. bunga muloqot jarayonining o’ta murakkab va serqirra ekanligini va xuddi shuning uchun ham alohida bir fanning o’zi bu muammoni yaxlit tadqiq etishga ojizlik qilganligini sabab qilib ko’rsatish mumkin. natijada, sotsiolingvistika, etnolingvist...

DOC format, 42.0 KB. To download "o’zbek muloqot xulqining ijtimoiy lisoniy xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: o’zbek muloqot xulqining ijtimo… DOC Free download Telegram