matnning amaliy faoliyatiga pragmatik yondashuv tayyorladi

PPTX 20 стр. 733,9 КБ Бесплатная загрузка

20 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 733,9 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 20

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 20

,,ulug` xalq qudrati jo`sh urgan zamon..’’ shiori ostida tarbiyaviy soat taqdimoti mаtnning аmаliy fаoliyatigа prаgmаtik yondаshuv tayyorladi: filologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (phd) m.s.madaminova reja: 1 2 3 pragmatik lingvistikaning shakllanishi va matnning lingvopragmatik tadqiqi. diskurs va madaniy kompetentsiya. internet diskursi tilining sintaktik o‘ziga xosligi. “… mayli, yoshlar o‘z davrining talablari bilan uyg‘un bo‘lsin. lekin ayni paytda o‘zligini ham unutmasin. biz kimmiz, qanday ulug‘ zotlarning avlodimiz, degan daʼvat ularning qalbida doimo aks-sado berib, o‘zligiga sodiq qolishga undab tursin. bunga nimaning hisobidan erishamiz? tarbiya, tarbiya va faqat tarbiya hisobidan”. shavkat mirziyoyev so‘nggi o‘n yilliklarda olib borilgan tadqiqotlarning umumiy tendentsiyasi – til nafaqat olam lisoniy tasvirini aks ettirish vositasi, balki o‘zining funksional, kommunikativ jihatlari bilan muhimligiga eʼtibor qaratila boshlanganligi bilan xarakterlidir. shu tariqa, antropotsentrik tamoyillar negizida tilning inson hayotidagi o‘rni va til taraqqiyotida inson omili dixotomiyasi lingvistik pragmatikaning shakllanishiga zamin yaratdi. agar ilgari tadqiqot predmeti sifatida so‘z va jumlalarning formal tabiatiga, immanent …

2 / 20

eal muloqot jarayonlarida belgilarning xatti-harakatlarini o‘rganadi. pragmatika – bu til tashuvchisi va til o‘rtasidagi munosabatni o‘rganadigan fan. insonlar o‘zaro muloqot jarayonida axborot uzatuvchi (adresant) va uni qabul qiluvchi (adresat) munosabatiga kirishadilar. har qanday nutqiy bayon (og‘zaki yoki yozma) kommunikativlik xususiyatiga ega bo‘lib, so‘zlovchi uzatadigan xabardan qabul qiluvchi tushunishi kerak bo‘lgan ma’lumotlarni o‘z ichiga oladi. qabul qilingan ma’lumotning reseptor tomonidan idrok qilinishi pragmatik munosabatlarni yuzaga keltiradi. bunday munosabatlar turlicha xarakterga ega bo‘lishi mumkin, chunki matn reseptor uchun faqat o‘ziga tegishli bo‘lmagan va u uchun uncha katta qiziqish uyg‘otmagan ba’zi faktlar va hodisalar haqidagi ma’lumot manbai bo‘lishi ham mumkin yoki aksincha, olingan ma’lumotlar reseptorning hissiyotlariga ta’sir qilishi, ma’lum bir hissiy reaksiyaga sabab bo‘lishi va uni biron bir harakatga undashi mumkin. matnning bunday kommunikativ effekt hosil qilishi, adresantning adresatga nisbatan pragmatik munosabatda bo‘lishi, boshqacha aytganda, ma’lumot oluvchiga pragmatik ta’sir ko‘rsatishi pragmatik aspekt yoki pragmatik salohiyati deb nomlanadi. muloqot jarayonida so‘zlovchi tomonidan uzatilayotgan ma’lumotning …

3 / 20

ilan birga ongdagi umumiy bilimlar zahirasi ham harakatga keladi. n.d.arutyunovaning fikricha, ayrim hollarda nutqiy vaziyat taqozosi bilan pragmatik mazmunni «o‘rab», «yashirib» ifodalash talab etiladi. yashirin ma’no va gapning ifodasi o‘rtasida har doim ham bog‘liqlik bo‘lishi shart emas. shunday qilib, so‘zlovchining maqtanishi, adresatning g‘ururiga putur yetkazadigan yoki unga xushomad qiladigan nutqiy ifodalarga ham tegishli. boshqalarning sirlarini surishtirish va oshkor qilish, shubhasiz, cheklovlarga bo‘ysunadi, lekin bu haqiqatni aytish talabiga javob beradi. boshqa tomondan, yashirib aytilgan ifodalar har doim ham kommunikativ tartibdan chetga chiqmaydi. tilga antropotsentrik yondashuv asosida o‘zaro muloqot jarayonida inson omili bilan bog‘liq jihatlarni o‘rganish psixolingvistika, lingvokulturologiya, kognitiv tilshunoslik, pragmalingvistika, sud lingvistikasi, tijorat lingvistikasi kabi sohalarning takomillashuvini tezlashtirar ekan, ular mustaqil paradigmalar sifatida tobora mustahkamlanib bormoqda. matn yaratishdan maqsad fikrni uzviy ifodalash orqali shaxslararo munosabatni ta’minlashdir. aynan muloqot jarayoni, ya’ni shaxslararo lisoniy munosabat mahsuli bo‘lgan diskursning pragmalingvistik talqini masalasi turli nuqtai nazardan tadqiq etishni taqozo etmoqda. pragmatik munosabatlar zanjiri adresant-matn-adresat tizimi …

4 / 20

qorishib, birikib, muloqotning samaraliligini ta’minlovchi omilga aylanadilar. kommunikativ va informativ mazmunlar uyg‘unligi muloqot tizimi yaxlitligini ta’minlaydi. hozirgi paytda bunday yaxlitlik xususiyatiga faqatgina diskurs ega ekanligi e’tirof etilmoqda. diskurs antropotsentrik tamoyillar asosida yuzaga kelgan til falsafasi, sotsiolingvistika, psixolingvistika, kognitiv lingvistika, pragmalingvistika kabi yangi yo‘nalishdagi tadqiqotlarda yetakchi tushunchalardan biri sifatida maydonga keldi. diskurs borasida ko‘plab ta’riflar yuzaga keldiki, ularning har birida bu murakkab jarayonning muayyan qirralari aks etgan deyish mumkin. diskurs xususidagi fikrlarimizni asoslash uchun ayrim xarakterli tavsiflarni keltirib o‘tamiz. muayyan turdagi ijtimoiy mansublikni amalga oshirish uchun zarur bo‘lgan harakatlar, o‘zaro munosabatlar, fikrlash usullari, e’tiqod, baholash kabi omillarning tildagi integratsiyasi natijasidir diskurs lingvistik va ekstralingvistik omillar asosidagi nutqiy faoliyat jarayoni va natijalar majmui sifatida tushuniladi tilshunoslik nuqtai nazaridan, me’yorlashtirilgan yozma nutqdan ko‘plab chetlanishlar bilan kechadigan jarayon, shuning uchun odamlar bilan suhbatning o‘z-o‘zidan paydo bo‘lishi, tugallanganligi, tematik muvofiqligi va tushunarliligi bilan tavsiflanadigan jonli og‘zaki muloqot diskurs atamasiga arutyunovaning ta’rifi ko‘pchilik tomonidan eng ma’qul …

5 / 20

virtual jamoatchilikning shakllanishi, shaxsning qaytarzda o‘zligini namoyon qilishi, nutqiy ta’sir kabi qator masalalarni keltirib chiqardiki, psixolingvistik, sotsiolingvistik, pragmalingvistik yo‘nalishlar uchun tadqiqotlar ob’yektiga aylandi. so‘nggi yillarda tilshunoslik sohasida internet tarmog‘idagi muloqot muammosini o‘rganishga qiziqish ortib bormoqda. internet muloqotini batafsil tadqiq qilishga intilishning sabablaridan biri bu an’anaviy muloqot me’yorlaridan farq qiladigan tamoyillar shakllanayotgan ijtimoiy tarmoqlar, forumlar, blogerlarning faol ommalashishidir. tadqiqotchilarning fikricha, bugungi jamiyat hayoti internetning asosiy maqsadi bo‘lgan ma’lumot olish vazifasi keyingi planga o‘tib, muloqot maydoni sifatidagi ahamiyati ortib borayotganligini ko‘rsatadi. shu nuqtai nazardan, internet diskursi kommunikantlarning birgalikdagi tezkor va samarali faoliyatini ta’minlovchi nostandart muloqot shakli deb hisoblash mumkin. 3. internet diskursi tilining sintaktik o‘ziga xosligi. internet tarmog‘i, ya’ni cheksiz muloqot doirasi shakllanishi natijasida qandaydir ma’noda yozma (vizual) va qaysidir ma’noda og‘zaki bo‘lgan ma’lum bir oraliq muloqot turi paydo bo‘ldi. qabul qilish usuli nuqtai nazaridan, albatta, nutq vizual, ya’ni ko‘zlar orqali qabul qilinadi. shu bilan birga, suhbat davomida uzoq vaqt tanaffus qilish …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 20 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "matnning amaliy faoliyatiga pragmatik yondashuv tayyorladi"

,,ulug` xalq qudrati jo`sh urgan zamon..’’ shiori ostida tarbiyaviy soat taqdimoti mаtnning аmаliy fаoliyatigа prаgmаtik yondаshuv tayyorladi: filologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (phd) m.s.madaminova reja: 1 2 3 pragmatik lingvistikaning shakllanishi va matnning lingvopragmatik tadqiqi. diskurs va madaniy kompetentsiya. internet diskursi tilining sintaktik o‘ziga xosligi. “… mayli, yoshlar o‘z davrining talablari bilan uyg‘un bo‘lsin. lekin ayni paytda o‘zligini ham unutmasin. biz kimmiz, qanday ulug‘ zotlarning avlodimiz, degan daʼvat ularning qalbida doimo aks-sado berib, o‘zligiga sodiq qolishga undab tursin. bunga nimaning hisobidan erishamiz? tarbiya, tarbiya va faqat tarbiya hisobidan”. shavkat mirziyoyev so‘nggi o‘n yilliklarda olib borilgan tadqiqotlarning umumiy tendentsiy...

Этот файл содержит 20 стр. в формате PPTX (733,9 КБ). Чтобы скачать "matnning amaliy faoliyatiga pragmatik yondashuv tayyorladi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: matnning amaliy faoliyatiga pra… PPTX 20 стр. Бесплатная загрузка Telegram