olmosh so‘z turkumi

DOC 180,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1405688722_56318.doc olmosh soâz turkumi reja: 1. kishilik olmoshlari 2. koârsatish olmoshi. 3. soâroq olmoshlari. 4. oâzlik olmoshi 5. belgilash olmoshlari 6. boâlishsizlik olmoshi. 7. boâlishsizlik olmoshi. 8. boshqa turkumlarga oid soâzlarning olmoshga koâchishi (pronominalizatsiya). olmoshlar mustaqil soâz singari shaxs, narsa, belgi yoki qiymat tushunchasini bildirmay, ular oârnida almashib keladigan, ularning mavjudligiga ishora qiladigan soâzlardir. masalan: men-shaxsga, nima-narsaga, shu, bu, oâsha-belgiga, qancha, shuncha olmoshlari esa miqdor-ga ishora qilishi bilan oâzaro farqlanadi. olmoshlar aniq maâno bilan mavhum maânoning almashinib qoâllanishini taâminlaydigan soâzlardir. ularning qanday maânoda qoâllangani matnda ishtirok etuvchi til birlik-larining munosabatiga qarab oydinlashadi. masalan: shunday oâlka doim bor boâlsin, gapidagi shunday olmoshi narsa belgisini boshqasiga taqqoslab koârsatish uchun xizmat qilgan. biroq, baâzi olmoshlar, xususan, kim, men, sen, qanday olmoshlarini ot yoki sifat bilan almashtirib boâlmaydi. qayd etilganlardan maâlum boâladiki, olmoshlar mustaqil soâzlarning doimiy muqobili sifatida nutqning ixchamligi, qisqaligini taâminlashda muhim ahamiyatga ega boâladi. olmoshlar quyidagi oâziga xosliklarga egaligi bilan xarakterlanadi: 1. …

ilan qoâllanishda ayrim xususiyatlar mavjud: 1) ot tipidagi soâroq, boâlishsizlik, belgilash, oâzlik olmoshlari egalik qoâshimchalari bilan qoâllanadi: kimi, nimasi, hech kimim, hech nimam, oâzim, oâzing, oâzi, hammasi, barchasi kabi; 2) paytga nisbatan soâroq ishlatiladigan va sabab - maqsadni aniqlash uchun ishlatiladigan soâroq olmoshlari, i, ii shaxs kelishik olmoshlari egalik affiksini olmaydi, yaâni qachon+im, nega+m, men+im deb ishlatilmaydi; 3) u koârsatish olmoshi va qaysi, necha kabi soâroq olmoshlari egalik affiksini, asosan, otlashganda qabul qiladi: qaysisi, unisi, kabi. 5. koâplik qoâshimchasi i shaxs birlikdagi kishilik olmoshiga qoâshilmaydi (men+lar tarzida ishlatilmaydi). ii shaxs birlikdagi kishilik olmoshiga -lar qoâshimachasi qoâshilsa koâplik emas, hurmatsizlik, mensimaslik maânosi hosil boâladi: senlar. i-ii shaxs koâpligi esa, bir soâzlovchi va boshqalar, bir tinglovchi va boshqalar kabi maânoga ega boâlib, guruh ifodalash uchun xizmat qiladi: bizlar, sizlar (biz va boshqalar) kabi. soâroq olmoshiga -lar affiksi qoâshilsa quyidagicha maânolar hosil boâladi: a) taxmin ifodalaydi: soat nechalar boâldi?; b) maâno kuchaytiriladi: qanchalar …

qandaydir, baâzi kabi olmoshlar belgiga ishora qilib, gapda sifatlar singari ot oldida keladi va sifatlovchi aniqlovchi, hol, kesim vazifasini bajaradi: kecha savollarni boâlib olgan baâzi bolalar oâqituvchini quvonib kutib oldi; 3) necha, nechanchi, qancha, har qancha, bir necha kabi olmoshlar sonlar kabi miqdor ifodalaydi va gapda ot oldida kelib, sifatlovchi aniqlovchi vazifasini bajaradi. biroq, olmoshlar hech qachon oâzidan avval aniqlovchi olmaydi:roâyxatga nechanchi oârinda yozildingiz? ; 4) nega, qalay, qani kabilar harakat belgisini ifodalaydi va gapda hol vazifasini bajaradi: nega oâqimaysan, nega javob bermaysan? gapir! 7. olmoshlar ergashgan qoâshma gap tarkibida nisbiy soâz sifatida ham ishtirok etadi: kim koâp mehnat qilsa, u yaxshi yashaydi. shuni unutmaslik kerakki, umidsizlik kishining hayotga boâlgan qiziqishini soândiradi. 8.olmoshlar maâno xususiyatlariga koâra 1) kishilik, 2) koârsatish, 3) soâroq, 4) oâzlik, 5) belgilash, 6) boâlishsizlik,7) gumon kabi turlarga boâlinadi. 2-â§. kishilik olmoshlari nutq soâzlanayotgan paytda ishtirok etgan yoki tilga olingan shaxs va narsaga ishora qiluvchi soâzlardir. kishilik …

nosida men oârnida biz olmoshi ishlatiladi: biz oâz tadqiqotimizda sohaga doir yirik olimlarning fikrlariga tayandik. baâzan xuddi shunday shaklda manmanlik maânosi ham yuzaga kelishi mumkin: biz oâz ishimizni bilib qilamiz, maslahatingizga zor emasmiz! ichki monologik nutqda sen olmoshi men oârnida ishlatilishi mumkin. bunda soâzlovchining oâz-oâzini tergashi anglashiladi:sen oâz odobing, gâamxoârliging bilan odamlar koângliga yoâl topa olishing kerak; 2) i shaxs koâplikdagi kishilik olmoshi biz ii shaxs koâplik-dagi siz olmoshi oârnida qoâllanishi mumkin. bunday qoâllanishda koâpincha boshqa shaxslarni maâlum bir ishni bajarishga tashviq qilish, undash maânosi anglashilib turadi: qani, endi biz ham ishga tushaylik. 3) i shaxs koâplikdagi biz olmoshi ii shaxs birlikdagi sen olmoshi oârnida qoâllanganda shaxs va son maânosi birlikda koââchadi: xush, biz endi buyogâiga nima deymiz? 4) kishilik olmoshlaridan men koâplik affiksi bilan qoâllanmaydi. sen olmoshi -lar affiksi bilan birga qoâllanganda tinglovchi va boshqa shaxslarga munosabatni yoki tinglovchiga nisbatan mensimaslik maânosi ifodalanadi: senlar hech qachon yaxshilikni bilmaysanlar! 2. …

hda haqqoniy boâlishimiz kerak. (o.yo) hayotni qancha sevsang, u senga shuncha goâzal koârinadi. (o.) hammaning eâtibori bizda. 3-â§. koârsatish olmoshi. koârsatish olmoshi shaxs, narsa yoki belgini koârsatish, taâkidlash uchun ishlatiladi.olmoshning bu turiga: u, bu, shu, usha, mana shu, ushbu kabi soâzlar kiradi. koârsatish olmoshlari tuzilishiga koâra ikki xil boâladi: 1) sodda koârsatish olmoshlari: u, bu, shu, oâsha; 2) qoâshma koârsatish olmoshlari: mana shu, ana shu, mana bu, anavi (ana u). koârsatish olmoshlarini ular ishora qiladigan narsaning makon va zamonga munosabati nuqtai nazardan aniq va noaniq maânoli ekanligi bilan farqlanadi: aniq maânoni ifodalovchi koârsatish olmoshlari makon va zamonning yaqin-uzoqligini ifodalashiga koâra ikki xil boâlishi mumkin. masalan: a) shu olmoshi soâzlovchiga masofa va vaqt jihatdan yaqin boâlgan voqea yoki narsani bildiradi: shu instiutda oâqiyman (soâzlovchi koârsatib gapirayotgan institut yoki soâzlovchi oldin shu haqda gapirgan, hozir eslayotgan institut); b) oâsha olmoshi soâzlovchidan nariroqdagi narsani yoki avvalroq boâlgan voqeani bildiradi: oâsha (oâsha kishini chaqiring). …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"olmosh so‘z turkumi" haqida

1405688722_56318.doc olmosh soâz turkumi reja: 1. kishilik olmoshlari 2. koârsatish olmoshi. 3. soâroq olmoshlari. 4. oâzlik olmoshi 5. belgilash olmoshlari 6. boâlishsizlik olmoshi. 7. boâlishsizlik olmoshi. 8. boshqa turkumlarga oid soâzlarning olmoshga koâchishi (pronominalizatsiya). olmoshlar mustaqil soâz singari shaxs, narsa, belgi yoki qiymat tushunchasini bildirmay, ular oârnida almashib keladigan, ularning mavjudligiga ishora qiladigan soâzlardir. masalan: men-shaxsga, nima-narsaga, shu, bu, oâsha-belgiga, qancha, shuncha olmoshlari esa miqdor-ga ishora qilishi bilan oâzaro farqlanadi. olmoshlar aniq maâno bilan mavhum maânoning almashinib qoâllanishini taâminlaydigan soâzlardir. ularning qanday maânoda qoâllangani matnda ishtirok etuvchi ti...

DOC format, 180,5 KB. "olmosh so‘z turkumi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: olmosh so‘z turkumi DOC Bepul yuklash Telegram