morfemika

DOC 60,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1405681923_56221.doc mavzu: morfemika morfemika reja: 1. morfemalarni aniqlash. 2. o`zak va affiks morfemalarni ajratish. 3. affiks morfemalarning turlarini aniqlash. 4. affiks morfemalarni tuzilishiga ko`ra turini aniqlash. 5. affiks morfemalar qanday negiz hosil qilishini aniqlash. namuna: kitobxonlardan. bu so`zda to`rtta morfema bor. kitob – o`zak morfema qolganlari affiks morfemalardir. -xon – so`z yasovchi affiks morfema (lug`aviy negiz)? -lar – shakl yasovchi affiks morfema (morfologik negiz)? -dan – so`z o`zgartiruvchi affiks morfema (sintaktik negiz). barcha affiks morfemalar tuzilishiga ko`ra sodda. yog`ingarchilik so`zida uchta morfema mavjud. yog` – o`zak, -in so`z yasovchi affiks morfema (lug`aviy negiz), garchilik – so`z yasovchi affiks morfema (lug`aviy negiz). -in, tuzilishiga ko`ra sodda, garchilik, -gar, -chi, -lik qismlardan tashkil topgan murakkab qo`shimchadir. 1-mashq. mustaqil so`zlarni lug`aviy va grammatik ma`noli qismlarga ajrating. 1.bahor odamlarni uydan etaklab chiqqan, oftob zax uylarning derazasidan mo`ralab qishdan qolgan rutubatni haydamoqda. (s.a.) 2. qiz xayrlashib avtobusga chiqqanida xuddi bir zarur gapi bo`lib, unutganday orqasiga …

$ni aniqlang. 1. o`tirganlarning ayrimlari domlaning yuzi uchun piq-piq kulib qo`yishdi. (o`.u.) 2. devorlari nurab qolgan hovlining kungay tomonidagi ayvonda keksagina bir xotin kamzuliga tugma qadab o`tiribdi. (s.a.) 3. amirzodamning so`zlari qulingizga sari toj bo`lsin! ertagayoq novvoylarga un berib, ochlarga non yoptirib tarqatishni men o`z zimmamga olurman! (p.q.) 4. mehmonxona eshigini ochib gugurtni chaqqan vaqtida mehmonxonaning o`rtasida ikki qulochini keng yozib poshshoxon turardi. (ch.) 5. bilib qo`ying, o`rtoq komilov! haqiqat egiladi, lekin sinmaydi!kelajak va tarix sizning bu hatti-harakatlaringizni kechirmaydi! (o.y.) 6. yigit yalt etib qo`shni dalaga qaradi.u yerda xotin-xalajlar, bola-chaqalar chuvillashib paxta terishayotgan edi. (m.i.) 3-mashq. so`zlarni morfemalarga ajratib affiks morfemalarni qanday negiz hosil qilganini izohlang. namuna: so`zlarini – so`z \lari\ ni – sintaktik negiz, tinglab-tingla \ b – morfologik negiz. 1. murotali uning so`zlarini chidam bilan tinglab, uncha ham ishonmaganday boshlarini chayqardi. (sh.r.) 2. ayvonda bosma gulli bo`z ko`rpa yopilgan pastakkina tanchada qizlar o`tirardi. (o.) 3. to`g`ri, o`tgan kuni …$

negiz, morfologik negiz, sintaktik negiz, tub negiz, yasama negiz, sodda negiz, qo`shma negiz, lug`aviy ma`no, garammatik ma`no, so`z yasovchi, shakl yasovchi qo`shimcha, so`z o`zgartiruvchi, qo`shimcha, sodda qo`shimcha, murakkab qo`shimcha. so`z yasalishi va so`zlarning tuzilishiga ko`ra turlari tahlili 1. so`z yasalishining usullari. 2. yasovchi asosning qaysi turkumga mansubligi. 3. yasovchi affikslar. 4. so`zlarning tuzilishiga ko`ra turlari. namuna: ko`ksaroy: yasalish usuliga ko`ra – sintaktik usul. ikki so`zning qo`shilishi asosida yasalgan. haybatli: yasalish usuliga ko`ra – morfologik usul. haybat so`zi asosida -li qo`shimchasi yordamida o`zakdan anglashilgan ma`noning kuchliligini ifodalovchi sifat yasalgan. ko`ksaroy – qoshma so`z, ko`k va saroy so`zlarining qo`shilishidan hosil bo`lgan. 5-mashq. ko`ksaroyning kungurador devorlari qorong`ida cho`ng qoyaday haybatli tuyuladi.(o.y.) 1.to`riga qo`yma tilladan yasalgan o’ymakor kursi o`rnatilgan salomxona nimqorong`i edi.(o.yo.) 2. u, usta hazratqul bilan xayrlashar ekan, qurilish materiallari olish uchun yordam qilishga va`da berdi. so`ngra, epchillik bilan boychivorga mindi-yu, oltinsoyga qarab yo`l oldi.(sh.r.)3. lekin u otlanib, uyiga qaytayotganda sal hovuridan tushdi-yu, …

radi. (p.q.)5. bu shifobaxsh suvning topilganiga hali bir yil ham bo`lgani yo`q.(o.y.) 6. bolalar yerdan joy topolmay, marvartak tutlarga va suvi andijon zilzilasidan keyin qurib qolgan kattaariq labidagi tollarga chiqib olganlar.(m.i.) 7. biz tavakkalchi qimorboz emasmiz.biz xalq ishonch bildirib saylagan rahbarlarmiz.(sh.r.) 8. osmondan mayin, engil qor uchqunlaydi.qatqaloq ko`chalarda sovuqdan junjigan odamlar tirikchilik tashvishidan shoshilib, biri bozorga borar, biri bozordan qaytar edi.(o.) 7-mashq. quyidagi so`zlardan morfologik usul bilan yangi so`zlar yasang: o`qi, kitob, yaqin, tez, ish, top, yuza, bil, chiroy, tasodif, foyda, dard, o`t, olma, gul, mehnat, bog`, hazil, baland, mehmon, ishon, ko`z, kuz, bahor, yulduz, supur, yashir, top, tut, chiz, suv, daromad, odam, tutat, siyoh, tila, chaqir. 8-mashq. quyidagi jadval asosida so`zlar yozib chiqing. ular yordamida gaplar tuzing. morfologik usuldagi yasamalar sintaktik usuldagi yasamalar. 9-mashq. yasama so`zlarni ishtirok ettirgan holda ixtiyoriy matn tuzing. 10-mashq. qo`shma va juft so`zlarga misollar topib ular yordamida gaplar tuzing. 11-mashq. gaplarni o`qib, so`zlarning tuzilishiga ko`ra …

hiqarib qo`ygan savobtalab karvonboshini tanigan bo`larmidi.(m.do`st.) 3. -anvar qori boyga murojaat etdi, -xalqimiz bid`at, xurofot botqog`iga qolib borur, buning boisi nedur? ilm- urfondan mutlaqo mahrum, nodonlik- gumrohlikka muttasil g`arq bo`lmishlar. (o.) 4. yo`q, yo`q haqligimizga ishonaman, bu olijanob ishda odamlar bizni qo`llab-quvatlaydi. (sh.r.) 5. -mayli endi, azizim besh-olti yil emas, besh -oldi, kun deyapti-ku? kep qolar erta-indin. (o.y.) 6. qo`rchiboshi uch tomoni devorday tik qoyatosh bo`lgan toqqa durustroq qaradi-yu, taxtiravon ishlatish fikridan qaytdi. (p.q.) 7. uning endigi hikoyasi kenja aytgancha, bu kunning muhim mavzui-yer islohati to`g`risida edi.(a.q.) 8. bu xabarni eshitkuchi kumushbibining qora ko`zlari jiq yoshg`a to`lib, kipriklari yosh bilan belandilar. (a.qod.) sodda tub yasama qo`shma so`zlar murakkab so`zlar juft so`zlar so`z yasalishi va so`zlarning tuzilishiga oid tayanch so`z va tushunchalar: so`z yasalishi, morfologik usul, sintaktik usul, ichki yasalish, tashqi yasalish, sodda so`z, tub so`z, yasama so`z, qo`shma so`z, murakkab so`z, juft so`z. page 1

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"morfemika" haqida

1405681923_56221.doc mavzu: morfemika morfemika reja: 1. morfemalarni aniqlash. 2. o`zak va affiks morfemalarni ajratish. 3. affiks morfemalarning turlarini aniqlash. 4. affiks morfemalarni tuzilishiga ko`ra turini aniqlash. 5. affiks morfemalar qanday negiz hosil qilishini aniqlash. namuna: kitobxonlardan. bu so`zda to`rtta morfema bor. kitob – o`zak morfema qolganlari affiks morfemalardir. -xon – so`z yasovchi affiks morfema (lug`aviy negiz)? -lar – shakl yasovchi affiks morfema (morfologik negiz)? -dan – so`z o`zgartiruvchi affiks morfema (sintaktik negiz). barcha affiks morfemalar tuzilishiga ko`ra sodda. yog`ingarchilik so`zida uchta morfema mavjud. yog` – o`zak, -in so`z yasovchi affiks morfema (lug`aviy negiz), garchilik – so`z yasovchi affiks morfema (lug`aviy negiz). -in, tuzilish...

DOC format, 60,0 KB. "morfemika"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: morfemika DOC Bepul yuklash Telegram