fe’llarning yasalishi

DOC 36.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

$1405603191_55963.doc fe’llarning yasalishi reja: 1. affiksatsiya usuli. 2. kompozitsiya usuli. fe’llar, asosan, affiksatsiya va kompozitsiya usuli bilan yasaladi. 1-§. affiksatsiya usuli. bu usul bilan fe’l bo‘lmagan so‘zlarga maxsus yasovchi qo‘shimchalar qo‘shib fe’llar yasaladi. fe’l yasovchi affikslar cheklangan bo‘lishiga qaramay, ular vositasida yasalgan fe’llar anchagina miqdorni tashkil etadi: -la. bu affiks quyidagi so‘zlardan fe’l yasaydi:1) otdan: qatiqla, gulla, metrla; 2) sifatdan: oqla, yaxshila, tozala;3) olmoshlardan: senla, sizla; 4) ravishdan: tezla, sekinla; 5) taqlid so‘zdan: taqqilla, gursilla; 6) undovlardan: ohla, dodla. - a. ot, sifat va taqlid so‘zlardan: sana, osha, ata (ot+a), yasha (yosh+a), qiyna, shildira, yaltira. -y\-ay. ot, sifat va ravishdan: kuchay, qoray, toray, sarg‘ay, pasay, susay, ko‘pay, ozay. -r\-ar. faqat sifatlardan fe’l yasaydi: qizar, oqar, ko‘kar, eskir. -ik\- iq. ba’zi ot, sifat, son, ravish va undov so‘zlardangina fe’l yasaydi: yo‘liq, zo‘riq, birik, hayiq. -ir\-ur. ot va undov so‘zlardan: gapir, tupur. -sira. ot va olmoshlardan yasaydi: suvsira, qonsira, sensira, sizsira. -i. …$

o‘lmoq kabilar. ular ko‘pincha fe’l yasovchi affikslar bilan yasalgan fe’llarga ma’nodosh bo‘ladi: kasal bo‘lmoq-kasallanmoq, hozir bo‘lmoq-hozirlanmoq kabi. fe’l bo‘lmagan so‘zning qilmoq, erimoq, aylamoq, bo‘lmoq fellaridan biri bilan birikishidan hamma vaqt ham qo‘shma fe’llar hosil bo‘lavermaydi. masalan, o‘qituvchi edi, o‘qituvchi bo‘ldi shaklidagi birikuv tarkibidagi fe’llar ot kesimga qo‘shiladigan bog‘lamalardir. o‘zbek tilida ikki fe’lning birikuvidan hosil bo‘lgan qo‘shma fe’llar uncha ko‘p emas. masalan, olib kelmoq, sotib olmoq, terib bormoq kabi qo‘shma fe’llar shular jumlasidandir. bu qo‘shma fe’llarni ko‘rib qolmoq, o‘qib chiqmoq,ishlay boshlamoq singari ikkinchi qismi mustaqil ma’noga ega bo‘lmagan ko‘makchi fe’lli birikmalardan farqlash lozim. adabiyotlar 1. м.мирзаев, с.усмонов, и.расулов узбек тили. т., «укитувчи» 1978. 2. ш. шоабдурахмонов, м.аскарова, а.хожиев, и.расулов, , х.дониёров хозирги њзбек адабий тили. т., «укитувчи» 1980. 3. м.ирскулов тилшуносликка кириш. т., «укитувчи» 1992. 4. а.баскаков, а. содиков, а.абдуазизов умумий тилшунослик. т., «укитувчи» 1981. 5. х.неъматов, о.бозоров тил ва нутк. т., «укитувчи» 1993. 6. у.турсунов, ж.мухторов, ш.рахматуллаев хозирги њзбек адабий …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "fe’llarning yasalishi"

1405603191_55963.doc fe’llarning yasalishi reja: 1. affiksatsiya usuli. 2. kompozitsiya usuli. fe’llar, asosan, affiksatsiya va kompozitsiya usuli bilan yasaladi. 1-§. affiksatsiya usuli. bu usul bilan fe’l bo‘lmagan so‘zlarga maxsus yasovchi qo‘shimchalar qo‘shib fe’llar yasaladi. fe’l yasovchi affikslar cheklangan bo‘lishiga qaramay, ular vositasida yasalgan fe’llar anchagina miqdorni tashkil etadi: -la. bu affiks quyidagi so‘zlardan fe’l yasaydi:1) otdan: qatiqla, gulla, metrla; 2) sifatdan: oqla, yaxshila, tozala;3) olmoshlardan: senla, sizla; 4) ravishdan: tezla, sekinla; 5) taqlid so‘zdan: taqqilla, gursilla; 6) undovlardan: ohla, dodla. - a. ot, sifat va taqlid so‘zlardan: sana, osha, ata (ot+a), yasha (yosh+a), qiyna, shildira, yaltira. -y\-ay. ot, sifat va ravishdan: kuchay, qoray...

DOC format, 36.5 KB. To download "fe’llarning yasalishi", click the Telegram button on the left.

Tags: fe’llarning yasalishi DOC Free download Telegram