badiiy matnning leksik-semantik xususiyatlari

DOC 126,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1405597229_55879.doc badiiy matnning leksik-semantik xususiyatlari reja: 1. badiiy matn tarkibida leksik vositalarning o`rni. 2. maânodosh so`zlar. 3. shakldosh so`zlar. 4. paronim so`zlar 5. zid maânoli so`zlar. 6. ko`p maânoli so`zlar 7. eskirgan va yangi so`zlar 8. sheva so`zlar. 9. barqaror birikmalar. tayanch so`z va tushunchalar: leksik- semantik tushuncha haqida, maânodosh so`zlar, shakldosh so`zlar, paronimlar, antonimlar, ko`p maânoli so`zlar, eskirgan so`zlar, yangi va sheva so`zlar. adabiyotning sð¾âz sanâati ekanligi haqidagi haqiqat juda qadim zamonlardan beri takrorlanib kelinadi. demakki, adabiyotning bosh unsuri sð¾âz, umuman, tildir. adabiy asarning abadiy asar darajasiga kð¾âtarila bilishi uning lisoniy tarkibi va asar muallifining badiiy ifoda balogâatiga bogâliq ekanligi shubhasiz. shunday ekan, har qanday adabiy asarning mohiyatini xolis baholamoq uchun, eng avvalo, uning lisoniy tarkibining ð¾âziga xosligi tahlil etilmogâi lozim. til va yozuvchi ð¾ârtasidagi munosabatni shaxmat va shaxmatchi ð¾ârtasidagi munosabatga qiyoslash mumkin. shahmatda har bir donaning mavqei, darajasi, shaxmat taxtasi ustidagi harakatlanish qoidalari avvaldan belgilangan. ana shu qoidalarni …

soniy-badiiy qonuniyatlardan kelib chiqqan holda ularga yuklangan xilma-xil badiiy-estetik maânolar hal qiluvchi rol ð¾âynaydi. sð¾âz qð¾âllashning sanâat darajasida yoki sanâat darajasida emasligini baholash uchun, eng avvalo, sð¾âz, uning maânosi va bu maânoning tuzilishini aniq tasavvur etish lozim. albatta, sð¾âzning qð¾âllanishi bilan bogâliq holda yuzaga chiqadigan qð¾âshimcha maâno nozikliklari, mazmun ð¾âzgachaliklari turli tasvir usullari va vositalari orqali reallashishi mumkin. ammo taâkidlash joizki, bunday qð¾âshimcha maâno nozikliklari aksar hollarda, avvalo, sð¾âz maâno qurilishining ð¾âzida imkoniyat sifatida mavjud bð¾âladi, ular sð¾âzning maâno qurilishi tarkibida ilgaridan qayd etilgan bð¾âladi. tildagi nominativ birliklarning maâno tuzilishini ð¾ârganishda tilshunoslikda semantikaning konnotativ jihati tushunchasiga alohida eâtibor qilinadi. bu masalani monografik tarzda tadqiq etgan v.n.teliya taârificha, â«konnotatsiya â til birliklari semantikasiga uzual yoki okkozional ravishda kiradigan, nutq subyektining borliqni jumlada ifodalashida uning ayni shu borliqqa bð¾âlgan hissiy â baholash va stilistik munosabatini ifodalaydigan hamda shu axborotga kð¾âra ekspressiv qimmat kasb etadigan mazmuniy mohiyatâ»dir. konnotatsiya, taârifidan kð¾ârinib turganiday, sð¾âzlovchining borliqni …

nominativ faoliyat uchungina emas, balki pragmatik faoliyat uchun tayyor material bð¾âlishi mumkin. tadqiqotchi ayni shu ð¾ârinda ana shu mulohazalarga asoslangan holda sð¾âzning semantik qurilishida nominativ jihatga qð¾âshimcha konnotativ jihatning bð¾âlishi nutqiy tejamkorlik uchun yordam berishini ham taâkidlaydi. v.n.teliya sð¾âzning leksik maânosini, kamida, uch makrouzvning kombinatsiyasi sifatida tasavvur etish mumkinligini aytadi: 1) maânoning borliqdagi muayyan reallikni ifodalovchi denotativ uzvi; 2) kategorial-grammatik uzvi; 3) nutq subyektining sð¾âz orqali ifodalangan narsaga munosabatini anglatadigan emotiv-modal uzvi. ana shu uchinchi uzv ekspressiv bð¾âyoq, uslubiy bð¾âyoq, emotsional bð¾âyoq, subyektiv baho kabi tushunchalarni umumlashtiruvchi konnotativ maânolardir. bunday uzvning mazmun-mohiyati ð¾âzbek tilshunosligida ham ancha keng ochib berilgan. masalan, â«ðâzbek tili leksikologiyasiâ» kitobida sð¾âz narsa-hodisani ifodalashi barobarida kð¾âpincha shu narsa-hodisaga sð¾âzlovchining subyektiv munosabatini ham anglatishi alohida taâkidlangan: â«...lugâat sostavidagi sð¾âzlarni kuzatish ularning baâzilari biror narsa, hodisalarni atabgina qolmay, ayni paytda sð¾âzlovchining ifodalanayotgan tushunchaga ð¾âz bahosini, munosabatini ifodalanishini ham kð¾ârsatadi. bu munosabat doirasiga gâazab, erkalash, qoyil qolish, nafratlanish, jirkanish, kinoya …

a ega bð¾âlgan leksika emotsional - ekspressiv leksika, ekspressiv - stilistik leksika terminlari ostida ð¾ârganilmoqdaâ». badiiy matnni lisoniy tahlil qilish jarayonida yozuvchining tildan foydalanish mahoratini namoyon etadigan, emotsional-ekspressiv ifoda semalari qabariq holda reallashgan leksik birliklarni aniqlash va ular adibning badiiy-estetik maqsadiga qay darajada xizmat qilgani haqida mulohaza yuritish talab qilinadi. buning uchun badiiy asar tilidagi maânodosh, shakldosh, zid maânoli, kð¾âp maânoli, tarixiy va arxaik sð¾âzlar, yangi yasalmalar, shevaga oid sð¾âzlar, chet va vulgar sð¾âzlar ajratib olinadi va asarga nima maqsad bilan olib kirilganligi izohlanadi. maânodosh sð¾âzlar maânodosh sð¾âzlar tilning lugâaviy jihatdan boylik darajasini kð¾ârsatib beruvchi ð¾âziga xos vositadir. tilda maânodosh sð¾âzlarning kð¾âp bð¾âlishi tilning estetik vazifasini yanada tð¾âliq bajara olishini osonlashtiradi. bu juda qadim zamonlardan beri anglangan, idrok etilgan va ð¾ârganilgan. ðâzbek tili maânodosh sð¾âzlarga juda boy. yozuvchilar tilimizdagi maânodosh sð¾âzlar ichidan tasvir maqsadi va ruhiga muvofiq keladigan aniq sð¾âzni topib ð¾âz asarlarida qð¾âllashga harakat qiladilar, shu tariqa, qahramonlar ruhiyati …

i. til birliklarining takrori natijasida yuzaga keladigan ifoda kambagâalligi va rangsizligidan qochish uchun: ikkala ð¾ârtoqning sharaq-sharaq gaplashgan, bir-birlariga sevinch bildirishgan quvnoq va baland ovozlari boshqa hamma unlarni bosib ketdi.(chð¾âlpon) tasvir obyektiga eâtiborni jalb qilish uchun: xolbuki, musulmonlik kiyimda emas, qalbda, dilda. (chð¾âlpon) ijobiy belgining darajama-daraja ortib borishini aniq ifodalash uchun: zebixon bilan kelgan boshqa qizlar ham bir-biridan yaxshi, bir-biridan soz, bir-biridan ochiq, bir-biridan quvnoq...(chð¾âlpon) salbiy belgining kuchayib borishini ifodalash uchun: xð¾âsh, mingboshining ð¾âzi odamlar aytganiday juda xunuk va badbashara odammi? (chð¾âlpon) kontekstual maânodoshlik. katta mahoratli yozuvchilarning badiiy til borasidagi ustunliklaridan biri shundaki, ular faqat tilda mavjud bð¾âlgan, tayyor maânodosh sð¾âzlardangina foydalanib qolmasdan, badiiy tasvir ehtiyojiga kð¾âra maânodosh bð¾âlmagan sð¾âzlarni ham shunday qð¾âllaydilarki, bu sð¾âzlar ham matnda xuddi maânodosh sð¾âzlar kabi idrok etiladi. masalan: kechagina qargâab, sð¾âkib, â«ð¾âldirsam!â» deb yurgan kundoshini ð¾âpib, quchoqlab, silab-siypab bir nafasda ikkalasi â«qalin dð¾âstâ» bð¾âlgan emishlar. (chð¾âlpon) frazeologik maânodoshlik. voqelikni obrazli tasvirlashda, uni kitobxon kð¾âzi ð¾ângida …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"badiiy matnning leksik-semantik xususiyatlari" haqida

1405597229_55879.doc badiiy matnning leksik-semantik xususiyatlari reja: 1. badiiy matn tarkibida leksik vositalarning o`rni. 2. maânodosh so`zlar. 3. shakldosh so`zlar. 4. paronim so`zlar 5. zid maânoli so`zlar. 6. ko`p maânoli so`zlar 7. eskirgan va yangi so`zlar 8. sheva so`zlar. 9. barqaror birikmalar. tayanch so`z va tushunchalar: leksik- semantik tushuncha haqida, maânodosh so`zlar, shakldosh so`zlar, paronimlar, antonimlar, ko`p maânoli so`zlar, eskirgan so`zlar, yangi va sheva so`zlar. adabiyotning sð¾âz sanâati ekanligi haqidagi haqiqat juda qadim zamonlardan beri takrorlanib kelinadi. demakki, adabiyotning bosh unsuri sð¾âz, umuman, tildir. adabiy asarning abadiy asar darajasiga kð¾âtarila bilishi uning lisoniy tarkibi va asar muallifining badiiy ifoda balogâa...

DOC format, 126,0 KB. "badiiy matnning leksik-semantik xususiyatlari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: badiiy matnning leksik-semantik… DOC Bepul yuklash Telegram