xalq dostonlarida qo’llanilgan mavhum otlarning leksik- semantik xususiyatlari

DOCX 25 pages 59.4 KB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 59.4 KB

File type DOCX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi “______________________________________________” universiteti “_______________________________________________” fakultet “____________________________________” kafedrasi “____________________________________” yo’nalishi “_____________________________” fanidan kurs ishi mavzu: xalq dostonlarida qo’llanilgan mavhum otlarning leksik- semantik xususiyatlari ilmiy rahbar: “_________________________” bajardi: “_________________________” o’quv yili -20__ mavzu: xalq dostonlarida qo’llanilgan mavhum otlarning leksik- semantic xususiyatlari mundarija kirish…………………………………………………………………… i bob. o‘zbek xalq dostonlarining lingvistik tadqiqi 1.1 dostonlarning adabiyotshunoslik nuqtayi nazaridan o‘rganilishi…………. 1.2 dostonlarning lisoniy tadqiqi…………………………………………. ii bob. xalq dostonlarida qo‘llanilgan mavhum otlar haqida 2.1 o‘zbek xalq dostonlarida qo‘llanilgan mavhum otlar.................. 2.2 abstrakt nomlar semantik strukturasining o‘ziga xos xususiyatlari…………………………………………………………………. xulosa………………………………………………………………… foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati…………………………… kirish mavzuning asoslanishi va dolzarbligi. jahon tilshunosligida xx asrning ikkinchi yarmidan antroposentrik yondashuv tamoyilining kirib kelishi natijasida tilning jamiyat, shaxs hayotidagi o‘rni, milliy o‘ziga xosligi, nutqning idrok qilinishi va olamning lisoniy manzarasi bilan bog’liq masalalarga alohida e’tibor qaratib kelinmoqda. shuningdek, inson va millatning dunyoqarashi, asriy urf-odatlari va an’analarini o‘zida mujassam etgan xalq madaniy merosi, folklor namunalari, xususan, eposlar …

2 / 25

rildi. mazkur tadqiqotlarda sistem tahlil usullari yordamida til birliklari tarkibi chuqur o‘rganilgan bo‘lsa-da, nutqiy qo‘llanishda inson omilining roli e’tibordan chetda qolib ketgan edi. milliy madaniyat, ma’naviy olam, xalqning boy tarixiy merosi va til birliklarining axborot jamlash va uzatish vazifasini o‘rganish tilshunosligimizda ham muhim vazifalardan biriga aylandi, chunki “…xalq ijodining nodir namunalarini asrab-avaylash va rivojlantirish, uni kelgusi avlodlarga bezavol yetkazish jahondagi ilg’or fikrli olmlar va san’atkorlarning, davlat va jamiyat arboblari, barcha madaniyat ahlining ezgu burchidir”[footnoteref:1] xalq og’zaki ijodi janrlari orasida ko‘lami va badiiy qimmati, xalqimiz hayoti, urf-odatlarini aks ettirishdagi qamrovining kengligi bilan farqlanuvchi dostonlar tilini o‘rganish, xususan xalqimiz milliy-madaniy qiyofasini to‘laqonli ifodalovchi “go‘rog’lining tugilishi” dostonni tadqiq etish ham dolzarb vazifalardan sanaldi. [1: ўзбекистон ресрубликаси президенти шавкат мирзиёевнинг хадкаро бахшичил саньати фестевали очилишиги багишланган тантанали маросимдаги нутки// халк сўзи, 2019. 7-апрел 68-сон] kurs ishi obyekti va predmeti. ishning obyekti xalq dostonlarida qo‘llanilgan mavhum otlar tashkil etadi. xalq dostonlari (go‘rog’lining tug’ilishi)da qo‘llanilgan mavhum …

3 / 25

ilishi va shu kunga qadar qilingan ishlarni tahlil qilish; “go‘rog’lining tug’ilishi ” dostonida qo‘llanilgan mavhum otlarning denotativ xususiyatlarini tahlil qilish; to‘y va marosimlar bilan bog’liq mavhum otlarning o‘ziga xos belgilarini aniqlash; diniy tushunchalar bilan bog’liq leksemalarni aniqlash va tahlil qilish; dostonda qo‘llanilgan o‘xshatishlar va metaforalar tahlili . kurs ishining asosiy masalalari va farazlari. mavhum otlar insoniyat tafakkur tarzi bilan bog’liq leksemalar hisoblanadi. dostonda qo‘llanilgan mavhum otlar leksik, semantik, sintaktik jihatdan tadqiq qilindi. xalq dostonlarida qo‘llanilgan so‘zlarni lingvistik aspektda tahlil qilish orqali tilimiz tarixiga doir ayrim masalalarga oydinlik kiritildi. tadqiqot mavzusi bo‘yich adabiyotlar sharhi(tahlili). folklor matnlari o‘tgan asrdan boshlab tadqiqotchilar e’tiborini tortib kelmoqda. bu boradagi muhim ishlar sh. shoabdurahmonov, r. rasulov, b. to‘ychiboyev, d. o‘rinboyeva , g.jumanazarova, s. tursunov, z.xolmonova, j.xolmurotova, x.ro‘zimboyev, a.rahimov, sh.mahmadiyev, a.xoliqov va boshqalar tomonidan tadqiqotlar amalga oshirildi. x.abdurahmonov, m.yoqubbekova, j.abdullayev, f.xaitova, m.jumaniyozova, m.saparniyozovalarning tadqiqotlari ham folklor matnlarning lingvistik va poetik xususiyatlarini o‘rganishga bag’ishlangan[footnoteref:2]. [2: жирмунский в.м., зарифов …

4 / 25

va mazmun munosabatlari kabi falsafiy kategoriyalar tashkil etadi. tadqiqot jarayonida sistem- struktur tilshunoslikning zidlash, komponent tahlil, analiz, sintez metodlari va qiyoslash usulidan foydalanildi. natijalarning e’lon qilinganligi. i bob. o‘zbek xalq dostonlarining tadqiqi 1.1 dostonlarning adabiyotshunoslik nuqtai nazaridan o‘rganilishi jahon tilshunosligida barcha xalqlarning og’zaki ijod namunalari, ularda madaniy til an’analarining aks etishi va ana shu xalqlarning etnomadaniyati namoyon bo‘lishini o‘rganishga yo‘naltirilgan tadqiqotlar ko‘paymoqda . folklor asarlaridagi til birliklarining semantik-struktur xususiyatlarini lingvomadaniy, lingvopoetik, etnolingvistik, sotsiolingvistik, etnopsixolingvistik va lingvostatistik jihatdan ochib berishga qaratilgan tadqiqotlarning sifati va salmog’i ortib bormoqda. folkloristik matnlar millatning etnogenezini ko‘rsatuvchi, moddiy va ma’naviy madaniyatini namoyon etuvchi, muayyan bir tilning taraqqiyot bosqichlarini, dialektal xususiyatlarini aks ettiruvchi manba sifatida qaraladi. bundan tashqari folklor manbalarini tilshunoslikning zamonaviy yo‘nalishlari: lingvokulturologiya, lingvopoetika, pragmalingvistika, sotsiolingvistikaning tahlil usullari orqali ilmiy asoslash, ularning elektron matnlarini tayyorlash lingvofolkloristikaning muhim vazifalaridan hisoblanadi. jahon tilshunoslari tomonidan o‘zbek xalq dostonlarining lingvistik xususiyatlarini aniqlash bo‘yicha bir qancha ishlar amalga oshirilgan. xususan, m.xadjimusayeva …

5 / 25

ning lisoniy xususiyatlarini o‘rganish borasida sh. shoabdurahmonov, r. rasulov, b. to‘ychiboyev, d. o‘rinboyeva , g.jumanazarova, s. tursunov, z.xolmonova, j.xolmurotova, x.ro‘zimboyev, a.rahimov, sh.mahmadiyev, a.xoliqov va boshqalar tomonidan tadqiqotlar amalga oshirildi. x.abdurahmonov, m.yoqubbekova, j.abdullayev, f.xaitova, m.jumaniyozova, m.saparniyozovalarning tadqiqotlari ham folklor matnlarning lingvistik va poetik xususiyatlarini o‘rganishga bag’ishlangan. shuningdek i.yormatov, s.mirzayeva, o.ingyon, s.yuldasheva, i.boltayeva, x. toshmatova va boshqalarning doktorlik hamda nomzodlik dissertatsiyalari dostonlar poetikasiga bag’ishalangan. d.o‘rinboyevaning “xalq og’zaki ijodi: janriy –lisoniy va lingvostatistik tadqiq muammolari” , g.jumanazarovaning”fozil yo‘ldosh o‘g’li dostonlari tilining ling vopoetikasi(leksik-semantik, lingvostilistik va lingvostatistik tahlil)” mavzusidagi doktorlik dissertatsiyalarida ham xalq dostonlari tili tadqiq qilingan. shu bilan birga n. xadjimusayevaning “orzigul dostonining statistik, semantik-stilistik va lingvopoetik tadqiqi”, d. ashurovning “alpomish dostonining lingvokulturologik xususiyatlari” mavzusidagi doktorlik dissertatsiyalarida folklor matnlaridagi statistik ma’lumotlar berilgan. folklor asarlari leksikasini o‘rganar ekanmiz, biz unda hozirda iste’molda bo‘lgan sheva va arxaik so‘zlar bilan bir qatorda bugungi kunda qadimiy ma’nosi o‘zgargan yoki unitilgan so‘zlarni ham ko‘plab uchratamiz . demak, adabiy …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xalq dostonlarida qo’llanilgan mavhum otlarning leksik- semantik xususiyatlari"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi “______________________________________________” universiteti “_______________________________________________” fakultet “____________________________________” kafedrasi “____________________________________” yo’nalishi “_____________________________” fanidan kurs ishi mavzu: xalq dostonlarida qo’llanilgan mavhum otlarning leksik- semantik xususiyatlari ilmiy rahbar: “_________________________” bajardi: “_________________________” o’quv yili -20__ mavzu: xalq dostonlarida qo’llanilgan mavhum otlarning leksik- semantic xususiyatlari mundarija kirish…………………………………………………………………… i bob. o‘zbek xalq dostonlarining lingvistik tadqiqi 1.1 dostonlarning adabiyotshunoslik nuqtayi nazaridan o‘rganilishi…………. 1.2 dostonlarning lisoni...

This file contains 25 pages in DOCX format (59.4 KB). To download "xalq dostonlarida qo’llanilgan mavhum otlarning leksik- semantik xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: xalq dostonlarida qo’llanilgan … DOCX 25 pages Free download Telegram