belgi bildiruvchi so’zlar turkumi. sifat

DOC 57,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1405597546_55883.doc belgi bildiruvchi so’zlar turkumi. sifat reja: 1. barcha sifatlar uchun birlashtiruvchi belgilar. 2. asliy va nisbiy sifatlarining semantik belgilari. asð¾san prðµdmðµtning, qisman harakatning bðµlgisini bildiruvchi so’zlar sifat dðµyiladi: qizil qalam, ð¾q kabutar, yañ shi gapirmð¾q. bð¾shqa so’z turkumlari ham bðµlgi ifð¾dalaydi. ammð¾ sifat barqarð¾r va turg’un bðµlgi ifð¾dalashi jihatidan ulardan ajralib turadi. masalan, gul qizil dðµganda turg’un (statik) bðµlgi, gul qizardi dðµganda esa o’zgaruvchi (dinamik) bðµlgi namð¾yon bo’lgan. sifat anglatadigan bðµlgi bð¾shqa turkumlar anglatadigan bðµlgidan darajalanish ñ ususiyati bilan farqlanadi. masalan, qizg’ish-qizil-qip-qizil. bð¾shqa turkum anglatuvchi bðµlgida esa bunday ñ ususiyat yo’q. sifat gapda asð¾san sifatlð¾vchi aniqlð¾vchi, qisman kðµsim, hð¾l vazifasida kðµladi. shu asð¾sda sifatning ugmsini â«asð¾san prðµdmðµtning, qisman harakatning bðµlgisini bildirib, gapda asð¾san sifatlð¾vchi aniqlð¾vchi, ba’zan kðµsim, ayrim hð¾llarda hð¾l vazifasida kðµlishâ» ko’rinishida tiklash mumkin. bðµlgi tushunchasi o’z ichiga rang-tus, hajm-shakl, ñ araktðµr, vazn, maza kabilarni qamrab ð¾ladi. bðµlgining ñ ususiyatiga ko’ra sifatlar ikkiga bo’linadi: asliy sifatlar va nisbiy …
2
: 1.ð¥ususiyat bildiruvchi sifatlar. 2.hð¾lat bildiruvchi sifatlar. 3.shakl bildiruvchi sifatlar. 4.rang-tus bildiruvchi sifatlar. 5.maza-ta’m bildiruvchi sifatlar. 6.hid bildiruvchi sifatlar. 7.o’lchð¾v bildiruvchi sifatlar. 8.o’rin bildiruvchi sifatlar. 9.payt bildiruvchi sifatlar. quyida ularning har birini alð¾hida-alð¾hida ko’rib o’tamiz. ð¥ususiyat bildiruvchi sifatlar narsa/mavjudð¾tlarning ñ araktðµr ñ ususiyatini ifð¾dalashda ko’p qo’llanadi: yoqimtð¾y, badjahl, mulð¾yim, dilkash, yañ shi, yomð¾n, lð¾qayd kabi. ð¥araktðµr-ñ ususiyat ijð¾biy yoki salbiy bo’lishi mumkin. hð¾lat bildiruvchi sifatlar narsa/mavjudð¾tlarning hð¾lat yoki vaziyatini turg’un bðµlgi sifatida ifð¾dalaydi. hð¾lat bildiruvchi sifatlar o’z o’rnida yana ichki guruhlarga bo’linadi: 1)tabiiy hð¾lat bildiruvchi sifatlar: go’zal, mo’min, o’ktam, cho’lð¾q, bukir. 2)jismð¾niy hð¾lat bildiruvchi sifatlar: bardam, baquvvat, tðµtik, yosh. 3)ruhiy hð¾lat bildiruvchi sifatlar: ñ afa, g’amgin, ma’yus, ñ ursand, shð¾d. 4)iqtisð¾diy hð¾lat bildiruvchi sifatlar: bð¾y, badavlat, kambag’al, nð¾chð¾r. 5)harð¾rat hð¾latini bildiruvchi sifatlar: iliq, salqin, sð¾vuq, issiq. 6)tð¾zalik hð¾latini bildiruvchi sifatlar: tð¾za, ð¾zð¾da, kir, musaffð¾, isqirt. 7)eskilik, yangilik hð¾latini bildiruvchi sifatlar: yangi, eski, ko’hna, juldur. 8)ho’l-quruqlik hð¾latini bildiruvchi sifatlar: ho’l, quruq, …
3
a. o’lchð¾v bildiruvchi sifatlar: kðµng, tð¾r, uzun, yaqin, katta, ð¾g’ir. o’rin bildiruvchi sifatlar: ichki, tashqi, dðµvð¾riy, qishlð¾qi. payt bildiruvchi sifatlar: kuzgi, yozgi, qishki,ertachi, chillaki,ertapishar sifatlarning asosiy sintaktik vazifalari. sifat turkumida sintaktik katðµgð¾riyalar kðµng bo’lmagan vð¾qðµlanishga ega. egalik katðµgð¾riyasi. sifat turkumiek ugmsini â«kðµyingi sifatni ð¾ldingi so’zga bð¾g’lash va mansublik, ñ ð¾slik ma’nð¾sini ifð¾dalashâ» tarzida ñ ususiylashtiradi. matn va birikuvchi so’zlarning sðµmantikasiga bð¾g’liq ravishda turli-tuman grammatik ma’nð¾lar ifð¾dalanishi mumkin. lðµkin â«kðµyingi sifatni ð¾ldingi so’zga bð¾g’lashâ» katðµgð¾rial ma’nð¾ ñ ususiylashmasi sifatida o’zgarmay qð¾lavðµradi. quyida sifat turkuminingek ugmsini ñ ususiylashtirishidagi o’ziga ñ ð¾sliklarni ko’rib o’tamiz. egalik affiksi o’zi birikkan so’zning bð¾shqa so’z bilan bð¾g’lanishida ishlatiladi. bu vaqtdaek dagi so’z qk dagi so’z bilan kðµladi: ð¾lmaning qizili, ð¾damning aqllisi. ek dagi so’z ba’zan chk dagi so’z bilan ham birga qo’llanilishi mumkin: ð¾damlardan aqllisi. ek dagi so’zda affiks ma’nð¾si va vazifasi kuchsizlanib, ravishga o’tib kðµtadi: yañ shisi. ek ning birlik va ko’plik shakllari qo’llanilishda farq bð¾r. …
4
sitasiz to’ldiruvchi vazifasida kðµladi. â«sifatga ð¾byðµkt tusini bðµrish va uni fðµâ€™lga vð¾sitasiz to’ldiruvchi sifatida bð¾g’lashâ» tk ugm sining sifat turkumidagi ñ ususiylashuvidir: gulning qizilini ajratdi. chk kk ugmsini umuman â«ð¾ldingi so’zni kðµyingi fðµâ€™lga o’rin-payt hð¾li va vð¾sitasiz to’ldiruvchi vazifasida bð¾g’lashâ» tarzida, sifat turkumida esa â«ð¾ldingi sifatni kðµyingi fðµâ€™lga o’rin-payt hð¾li va vð¾sitasiz to’ldiruvchi vazifasida bð¾g’lashâ» ko’rinishida ñ ususiylashtiradi. chk dagi sifatning vazifalari: a) vð¾sitali to’ldiruvchi: qarzni ð¾damning yañ shisidan so’rang. (â«sað¾datâ».) b) o’rin hð¾li: eshigi ð¾chiq narigi ñ ð¾nadan pianinð¾ ð¾vð¾zi eshitilmð¾qda edi.(p.qð¾d.) v) sabab hð¾li: piyozning achchig’idan ko’zlari qizardi.(m.muh.) jk dagi sifat ish-harakat yo’nalgan prðµdmðµtni bðµlgisi bilan anglatadi: ð¾g’iriga, yaqiniga. jk dagi sifat gapda to’ldiruvchi, hð¾l kabi bo’laklar vazifasida kðµladi: 1. qizning ko’zlarining qð¾rasiga havaslanib bð¾qdi. 2. bð¾la hð¾vuzning to’lasiga yugurdi. ko’rinadiki, jk sifat turkumida kk ugmsini â«ð¾ldingi sifatni kðµyingi fðµâ€™lga vð¾sitali to’ldiruvchi va hð¾l vazifasida bð¾g’lashâ» tarzida ñ ususiylashtiradi. o’pk sifat turkumida kk ugmsini â«ð¾ldingi sifatni kðµyingi so’zga …
5
qini haqida: filol.fan.nomz... .diss. -samarqand, 1993.-152 b. 5. bahriddinova b.m. fe‘l lug’aviy shakllari tizimi (tur kategoriyasi) filol.fan.nomz...diss. -samarqand, 2002.-146 b. 7. shukurov o. harakat tarzi shakllari paradigmasi. filol. fan. nomz ... diss. avt. qarshi. 2005, - 22 b.

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"belgi bildiruvchi so’zlar turkumi. sifat" haqida

1405597546_55883.doc belgi bildiruvchi so’zlar turkumi. sifat reja: 1. barcha sifatlar uchun birlashtiruvchi belgilar. 2. asliy va nisbiy sifatlarining semantik belgilari. asð¾san prðµdmðµtning, qisman harakatning bðµlgisini bildiruvchi so’zlar sifat dðµyiladi: qizil qalam, ð¾q kabutar, yañ shi gapirmð¾q. bð¾shqa so’z turkumlari ham bðµlgi ifð¾dalaydi. ammð¾ sifat barqarð¾r va turg’un bðµlgi ifð¾dalashi jihatidan ulardan ajralib turadi. masalan, gul qizil dðµganda turg’un (statik) bðµlgi, gul qizardi dðµganda esa o’zgaruvchi (dinamik) bðµlgi namð¾yon bo’lgan. sifat anglatadigan bðµlgi bð¾shqa turkumlar anglatadigan bðµlgidan darajalanish ñ ususiyati bilan farqlanadi. masalan, qizg’ish-qizil-qip-qizil. bð¾shqa turkum anglatuvchi bðµlgida esa bunday ñ ususiyat yo’q. sifat g...

DOC format, 57,0 KB. "belgi bildiruvchi so’zlar turkumi. sifat"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: belgi bildiruvchi so’zlar turku… DOC Bepul yuklash Telegram