мансур бахши тузган уйгур ёзувли мажмуадаги учта асар

DOC 159.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1404566404_54383.doc мансур бахши тузган уйғур ёзувли мажмуадаги учта асар қосимжон содиқов британия музейида or. 8193 сони остида уйғур ёзувида битилган нодир мажмуа сақланмоқда. уни 1432 йили язд шаҳрида maнсур бахши кўчирган. мажмуага “сирожу(л(қулуб”, “maсала китоби”, “роҳату-л-қулуб” сингари ахлоқий, диний-фалсафий мазмундаги асарлар, хоразмийнинг “муҳаббатнома” достони, шунингдек, бир неча классик шоирларнинг шеърлари, айрим тўртликлар киритилган. булар уйғур хатида. ҳошиясига эса араб хати билан камол исфахонийнинг фарсий девони битилган [1]. қуйида мажмуадан ўрин олган учта асар – “масала китоби”, “роҳату-л-қулуб” ва “меърожнома”га эътиборингизни қаратмоқчимиз. “масала китоби” диний масалаларни жамлаган ушбу асар британия музейида сақланаётган 8193 сонли қўлёзманинг иккинчи асаридир. матн уйғур хатида. ҳар қайси бўлимининг бошланишига masala деб сарлавҳа қўйилган. асарнинг бошланиши йўқ. матн yamanlïq qïlmağïl-kim, teŋri ta’ālā … жумласи билан бошланиб кетади. асарнинг оxирига tamām boldï masala kitapï деб ёзилган. шундан сўнг қўлёзманинг кўчирилган санаси (йил-ой-куни) қайд этилган: ta’rix sekiz yüz otuz beštä čïčqan yïl šaban ayïnïŋ törtidä yazd šahrïda mir jalāldinnïŋ …
2
iši birägügä aytur-kim, agar meniŋ haqïmnï bermäsäŋ, qiyāmat künidä alğay-men. ol bergülük kiši ayïtsa-kim, qiyāmat künidä andağ ğalva bolur-kim, sen meni tapmas-sen, desä, kāfir bolur. masala. kiši ayïtsa-kim, teŋriniŋ hukmin ešitmäs-men, ya ayïtsa-kim, munda teŋriniŋ hukmi sïğmas, desä, kāfir bolur. masala. kiši ayïtsa-kim, barğïl, teŋri bilä kiriškil-kim, falān išni ne üčün mundağ qïlur? desä, kāfir bolur. masala. kiši birägügä ayïtsa-kim, ne üčün qur’ān oqïmas-sen? dep. ol javāp ayïtsa-kim, men qur’ān oqïmaqtïn toyup turur-men, desä, kāfir bolur. masala. (131a) kiši ayïtsa-kim, namāz qïlmaqtïn toyup turur-men, desä, kāfir bolur. masala. kiši tawa čalïp qur’ān oqïsa, ya oyun bilä qur’ān oqïsa, kāfir bolur. masala. birägü kišigä ayïtsa-kim, sen qulhu allāh nï köp oqup tarizinï qoyduŋ, desä, kāfir bolur. masala. kiši birägügä ayïtsa-kim, sen i̇nna a’taina surasïndïn qïsqaraq turur-sen, desä, kāfir bolur. masala. kiši ayïtsa-kim, qulh ’avzu bi rabbi-l falaq qulh ’avzu birabbi-n nas qur’āndïn ermäs, desä, kāfir bolur. masala. gāip ’ilmïnï bilür-men degän …
3
tur-deg zavq qïlïp masxaralïq qïlsa, dağï ol olturğan kišilär külüšsälär, barčalarï kāfir bolur. masala. birägü ayïtsa-kim, bir ayaq aš ya terid ’ilimdïn yaxšïraq turur, desä, kāfir bolur. masala. ağrïq kiši ya sağ kiši ayïtsa-kim, ya teŋri ta’ālā, agar (132b) tiläsäŋ, meni musulmām öltürgil, agar tiläsäŋ, meni kāfir öltürgil, desä, kāfir bolur. masala. zālim mazlumnï urar. mazlum aytur-kim, sen musulmān ermäs-mu-sen-kim, meni urar-sen? zālim ayïtsa, ermäs-men, desä, kāfir bolur. masala. kiši xatunïğa ayïtsa-kim, ey kāfir ya juhut. xatunï ayïtsa-kim, andağ turur-men ya andağ bolmasam, seniŋ bilä turmağay erdim, desä, kāfir bolur. masala. birägüni kāfir ya juhut desä, ol kiši, labbay, desä, kāfir bolur. masala. kiši arzu qïlsa-kim, ne bolğay erdi-kim, teŋri ta’ālā zinā qïlğannï ya qan qïlmaqnï halāl qïlmïš bolsa erdi, desä, kāfir bolur. masala. (133a) kiši tarsālar börkin kiysä ya kāfirlarnïŋ sunnatïnï saqlasa, kāfir bolur. masala. kiši oğlïğa ya qïzïğa čağïr ičürsä, dağï bir nečä kišilär kelip ol čağïr ičkän …
4
en, desä, kāfir bolur. masala. kišigä ayïtsalar-kim, teŋri üčün sözlägil ya bergil, desä. ol ayïtsa-kim, teŋri üčün bermäs-men, desä, kāfir bolur. masala. birägü ayïtsa-kim, teŋri ta’ālā bilür-kim, falān išni qïlmay turur-men, dep yalğan aytur bolsa, (135a) kāfir bolur, anïŋ üčün-kim, yalğanlïqqa teŋri ta’ālānï tanuq qïlur. masala. birägü kišigä ayïtsa-kim, teŋri bilür-kim, men seni oğlumdïn artuqraq sewär-men, desä, kāfir bolur, anïŋ üčün-kim, heč kim ersä yāt kišini öz oğlïndïn artuqraq sewmägäy. masala. kiši birägügä ayïtsa-kim, men seniŋ-degni balčïqtïn yasar-men ya yağačtïn yonar-men, desä, kāfir bolur. masala. kiši xatunïğa ayïtsa-kim, teŋri ta’ālā buyurup turur, tört xatun alïŋïz, dep. xatun ayïtsa, men bu iškä rizā bermäs-men, desä, kāfir bolur. yana kiši bir payğambarnï ya bir farištanï (135b) sewmäsä, ya alarnïŋ atïn atap masxaralïq qïlsa, ya azrāyilnï sewmäs-men desä, kāfir bolur. yana kiši ayïtsa-kim, meŋä namāz yarašmas, desä, kāfir bolur. yana ayïtsa-kim, men kāfir bilä oltursam, kāfir-men, tarsā bilä oltursam, tarsā-men, desä, kāfir bolur. …
5
āhatu(l(qulub kitābïdïn ixtiyār qïlïp bitidük), деб ёзишига қараганда, унинг туркий тилдаги қандайдир тўлиқроқ бўлган вариантидан танлаб олиб тузилгани аён бўлади. қуйида or. 8193 сонли қўлёзманинг фотосурати асосида асарнинг матнини келтирамиз. maтн транскрипцияси (136b) [rāhatu(l(qulub kitāpï] al(hamdu lillāhi rabbil ’ālamin vassalātu vas salām ’ala хayri хalqihi muhammadin va ’alihi ajma’in. bilgil(kim, bir nečä hekāyatlar rāhatu(l(qulub kitābïdïn iхtiyār qïlïp bitidük. payğambar( (137a) larnïŋ, mašāyihlarnïŋ hikāyatïdïn dağï yaman šahrïnïŋ maliki kelip rasul ’alayhi salāmdïn sorğan suvāllarnï dağï bir nečä fāydalïğ sözlär(kim, čin malikiniŋ qïzï mağrib malikiniŋ oğlïdïn suvāl qïlïp turur – barčanï jam’ qïlïp bitidük(kim, oqïğan kišilärgä fāydalar bolsun dep bulğay(kim, haq ta’ālānïŋ tavfiqï birlä tamām bitilgäy inša allāhu ta’ālā. suvāl. qïz aydï: dunyādä av(v)al nāhaq qan kim tökti? javāb. mağrib sultānnïŋ oğlï aydï(kim: dunyādä av(v)al nāhaq qan tökkän qābil erdi(kim, hābilnï öldürdi. dağï alarnïŋ (137b) hekāyatï andag erdi(kim: ādamnïŋ av(v)alğï oğlï qābil erdi. dağï ikinči oğlï hābil erdi. dağï havvā dāyim egiz …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "мансур бахши тузган уйгур ёзувли мажмуадаги учта асар"

1404566404_54383.doc мансур бахши тузган уйғур ёзувли мажмуадаги учта асар қосимжон содиқов британия музейида or. 8193 сони остида уйғур ёзувида битилган нодир мажмуа сақланмоқда. уни 1432 йили язд шаҳрида maнсур бахши кўчирган. мажмуага “сирожу(л(қулуб”, “maсала китоби”, “роҳату-л-қулуб” сингари ахлоқий, диний-фалсафий мазмундаги асарлар, хоразмийнинг “муҳаббатнома” достони, шунингдек, бир неча классик шоирларнинг шеърлари, айрим тўртликлар киритилган. булар уйғур хатида. ҳошиясига эса араб хати билан камол исфахонийнинг фарсий девони битилган [1]. қуйида мажмуадан ўрин олган учта асар – “масала китоби”, “роҳату-л-қулуб” ва “меърожнома”га эътиборингизни қаратмоқчимиз. “масала китоби” диний масалаларни жамлаган ушбу асар британия музейида сақланаётган 8193 сонли қўлёзманинг иккинчи асариди...

DOC format, 159.0 KB. To download "мансур бахши тузган уйгур ёзувли мажмуадаги учта асар", click the Telegram button on the left.