so`z birikmalarining tasnifi

PPTX 353,2 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1541693997_68197.pptx so`z birikmasi odatda, nutqda, gapda so`zlar maâlum qonun-qoidalar asosida o`zaro maâno va grammatik jihatdan bog`langan bo`ladi. masalan, qiziqarli kitob, toqqa chiqmoq, tez o`qimoq. bunday juftlik bir butunlik hosil qilib, yaxlit, lekin o`z ichida qismlarga bo`linadigan bir butun tushunchani bildiradi. ikki yoki undan ortiq mustaqil so`z va so`z shakllarning nopredikativ tobe aloqasi asosida birikishidan hosil bo`lgan bog`lama so`z birikmasi deyiladi. so`z birikmasi mustaqil so`zlarning bog`lanishidan hosil bo`ladi, yordamchi so`zlar (ko`makchilar) o`z oldidagi mustaqil so`z bilan birikmaning bir qismi, aâzosi sanaladi. masalan, do`stlik haqida suhbatlashmoq, qarsaklar bilan olqishlamoq kabi. so`z birikmasi tarkibidagi so`zlardan biri hokim, ikkinchi tobe bo`ladi. so`z birikmasi boshqaruv, bitishuv, muvofiqlashuv usullari bilan hosil bo`ladi. so`z birikmasi frazeologik iboralardan farq qiladi. frazeologik iboralar so`z kabi til birligi bo`lib, so`z kabi tayyor holda qo`llanib, bir butun holda lug`aviy maâno ifodalaydi va gapda bitta gap bo`lagi vazifasini bajaradi. so`z birikmasi esa nutq birligi bo`lib, nutq so`zlanib turgan paytda tuziladi va tarkibidagi …

fikr bildirib nominativ (nomlash, atash) vazifasini bajaradi kommunikativ (aloqa qilish) vazifalarini bajaradi. kognitiv (fikr almashish) vazifalarini bajaradi. so`z birikmalarining tasnifi so`z birikmalari quyidagi xususiyatlari asosida tasnif qilinadi: 1. so`z birikmalari qismlarining grammatik tabiatiga ko`ra. 2. so`z birikmalarining tuzilishiga ko`ra. so`z birikmalari qismlarining grammatik tabiatiga ko`ra tasnif qilinganda, hokim aâzoning qaysi so`z turkumidan ekanligi, tobe aâzoning sintaktik vazifasi asosga olinadi. ðð±ñð°ð·ðµñ ñðµðºññð° ðñð¾ñð¾ð¹ ññð¾ð²ðµð½ñ ð¢ñðµñð¸ð¹ ññð¾ð²ðµð½ñ ð§ðµñð²ðµñññð¹ ññð¾ð²ðµð½ñ ðñññð¹ ññð¾ð²ðµð½ñ mustaqil soâz birikuvi 2 koârinishda barqaror birikuv (turgâun) nutqiy birikuv (erkin) ðð±ñð°ð·ðµñ ñðµðºññð° ðñð¾ñð¾ð¹ ññð¾ð²ðµð½ñ ð¢ñðµñð¸ð¹ ññð¾ð²ðµð½ñ ð§ðµñð²ðµñññð¹ ññð¾ð²ðµð½ñ ðñññð¹ ññð¾ð²ðµð½ñ erkin bogâlanish usullari teng bogâlanish tobe bogâlanish ðð±ñð°ð·ðµñ ñðµðºññð° ðñð¾ñð¾ð¹ ññð¾ð²ðµð½ñ ð¢ñðµñð¸ð¹ ññð¾ð²ðµð½ñ ð§ðµñð²ðµñññð¹ ññð¾ð²ðµð½ñ ðñññð¹ ññð¾ð²ðµð½ñ soâz birikmasi tarkibi bosh soâz ergash soâz ðð±ñð°ð·ðµñ ñðµðºññð° ðñð¾ñð¾ð¹ ññð¾ð²ðµð½ñ ð¢ñðµñð¸ð¹ ññð¾ð²ðµð½ñ ð§ðµñð²ðµñññð¹ ññð¾ð²ðµð½ñ ðñññð¹ ññð¾ð²ðµð½ñ soâz birikmasining birikish usulari boshqaruv bitishuv moslashuv 5) modal so`zli birikma. 2) feâlli birikma; so`z birikmalari hokim qismning qaysi so`z turkumidan ekanligiga ko`ra quyidagi turlarga ajratiladi: …

on keladi: talabalarning beshtasi, o`quvchilardan biri. hokim qism vazifasida otlashgan olmosh keladi: tilaklarning barchasi, kutib oluvchilarning hammasi. hokim so`z vazifasida otlashgan sifatdosh keladi: onamlarning aytganlari, bolalarning o`qiyotgani va h.k. hokim qism vazifasida otlashgan ravish keladi: ko`p so`zning ozi, ishlarning ko`pi. hokim so`z sifatida otlashgan undov so`z keladi: ularning dod-voyi, bolalarning urasi. hokim so`z vazifasida otlashgan taqlid so`z keladi: otlarning dupur-dupuri, to`plarning gumbur-gumburi. ko`rinadiki, otli so`z birikmasi qismlari bitishuv, muvofiqlashuv va boshqaruv yo`li bilan grammatik aloqaga kirishadi. otli birikma so`z shakli bilan so`zning (leksemaning) yoki ikki so`z shakllarning bog`lanishidan hosil bo`ladi. feâlli birikma. bunday birikmaning hokim qismi feâl bilan ifodalanadi: tez ishlamoq, oldinda yurmoq, diqqat bilan tinglamoq, kulib gapirmoq. feâlli birikmaning qismlari o`zaro bitishuv va boshqaruv yo`li bilan bog`lanadi. feâlli so`z birikmasi so`z shakl bilan so`zning (leksemaning) o`zaro bog`lanishidan yuzaga keladi. sifatli birikma. mazkur birikmada hokim so`z otlashmagan sifat bilan ifodalanadi, birikmaning qismlari boshqaruv yo`li bilan sintaktik munosabatga kirishadi: akasidan kuchli, …

irikmalarning tobe qismi aniqlovchining barcha turlari vazifasini bajaradi. shunga ko`ra ularni: 1) sifatlovchili birikma, 2) qaratuvchili birikma, 3) izohlovchili birikmalarga ajratish mumkin. masalan: yozma ish, ilmiy maqola, beshta kitob, allaqanday ovozlar â sifatlovchili birikma; iqtisodiyotning taraqqiyoti, maktab hovlisi - qaratuvchili birikma; o`qituvchi salimova, professor qodirov - izohlovchili birikma. aniqlovchili birikma bitishuv va boshqaruv yo`li bilan tuziladi. to`ldiruvchili birikma. tobe qismi to`ldiruvchi vazifasini bajaradigan so`z birikmasi to`ldiruvchili birikma deb yuritiladi. bunda qismlar o`zaro boshqaruv yo`li bilan birikadi. masalan: yoshlarga nasihat qilmoq, odamlarni qadrlamoq, talabalar uchun darslik, ilm-fan haqida so`zlamoq. holli birikma. bu xil so`z birikmalarining tobe qismi hol vazifasini bajaradi. holli birikmaning tobe va hokim qismlari o`zaro bitishuv yoki boshqaruv yo`li bilan bog`lanadi: yangicha fikrlamoq, birga ishlamoq, maktabdan qaytmoq, erta boshlamoq. so`z birikmalari tuzilishiga ko`ra 2 xil bo`ladi: 1) oddiy so`z birikmalari, 2) murakkab so`z birikmalari. oddiy so`z birikmasi. so`zshakl bilan so`z (leksema)ning yoki ikki so`zshaklning bog`lanmasi oddiy so`z birikmasi hisoblanadi: …

ko`pincha tobe qismi predikativ birlik, predikativ bog`lanma bilan ham ifodalanishi mumkin: â«qiliqlari yoqimli bolaâ», â«ota-onalarimiz bergan nasihatlarâ» kabi birikmalarning tobe aâzosi (â«qiliqlari yoqimliâ», â«ota-onalarimiz berganâ») gapga teng qurilma, yaâni predikativ birlik, predikativ bog`lanma bilan ifodalangan. eâtiboringiz uchun rahmat image1.jpeg image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"so`z birikmalarining tasnifi" haqida

1541693997_68197.pptx so`z birikmasi odatda, nutqda, gapda so`zlar maâlum qonun-qoidalar asosida o`zaro maâno va grammatik jihatdan bog`langan bo`ladi. masalan, qiziqarli kitob, toqqa chiqmoq, tez o`qimoq. bunday juftlik bir butunlik hosil qilib, yaxlit, lekin o`z ichida qismlarga bo`linadigan bir butun tushunchani bildiradi. ikki yoki undan ortiq mustaqil so`z va so`z shakllarning nopredikativ tobe aloqasi asosida birikishidan hosil bo`lgan bog`lama so`z birikmasi deyiladi. so`z birikmasi mustaqil so`zlarning bog`lanishidan hosil bo`ladi, yordamchi so`zlar (ko`makchilar) o`z oldidagi mustaqil so`z bilan birikmaning bir qismi, aâzosi sanaladi. masalan, do`stlik haqida suhbatlashmoq, qarsaklar bilan olqishlamoq kabi. so`z birikmasi tarkibidagi so`zlardan biri hokim, ikkinchi tobe bo`l...

PPTX format, 353,2 KB. "so`z birikmalarining tasnifi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: so`z birikmalarining tasnifi PPTX Bepul yuklash Telegram