son so’z turkumi

PPT 640,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1461481860_62426.ppt презентация powerpoint son so’z turkumi reja: son haqida ma’lumot. sonning leksik, grammatik xususiyatlari. bir sonining o’ziga xos xususiyatlari. miqdorni butun va qismlarga ajratib ifodalashga ko’ra turlari. sonning ma’no turlari. sonning tuzilishiga ko’ra turlari. www.arxiv.uz www.arxiv.uz narsa-buyumning sanog’ini, joylashish tartibini, ish-harakatning bajarilish tartibini bildirgan so’zlar son deyiladi. necha? qancha? nechanchi? so’roqlariga javob bo’ladi. sonlar harflar bilan ham, raqamlar bilan ham ifodalanadi. a) arab raqamlari: 1,2,3, 19, 1990 (sana, sinf, yil, moddalarni ifodalashda ishlatiladi). b) rim raqamlari: i, iv, vi, ix, viii, xx (asr, konferentsiya, anjumanlarni ifodalashda ishlatiladi). www.arxiv.uz www.arxiv.uz har qanday son raqam bilan ifodalanadi. oz, ko’p so’zlari ham miqdorni ifodalaydi. eski o’zbek tilida tuman (10000), lak (yuz ming) sonlari ham bo’lgan. boshqird, uyg’ur tilida (dmitrev fikricha) ming (10) ni bildirgan. tarixiy so’zlar. son predmetning miqdorini bildiradi. shuning uchun gapda predmet tushunchasini ifodalovchi otga bog’lanib keladi. masalan: rasulbek 4 ta gilamni mashinaga joylab bo’lguncha, terlab-pishib ketdi. (predmetning miqdorini bildiradi). azizbek …

holva olib chiqdi: 4 kitob, 10 talaba. 1) otga bog’lanmaganda, son bog’langan sifatlarning ot tushib qolganda (otlashadi). turlanadi (2 xil tushunchani –miqdor, predmetni, tasavvurni aks ettiradi). (maqol, afforizm, hikmatli so’zlarda uchraydi). bilagi zo’r birni yiqar, bilimi zo’r mingni yiqar. (ikkoviga birov botolmas, otliqqa yayov yetolmas) 10 bir yonda, 100 bir yonda, botir yurar maydonda. www.arxiv.uz www.arxiv.uz otlashgan son fikrni stimistik jixatdan ixcham, obrazli ifodalash uchun xizmat qiladi. hamma turlari ham turlanmaydi, chamali son (-tacha, -lab) –lar, va kasr songa qo’shilmaydi. i shaxs birlik egalik sanoq son otlashgan formaga qo’shilmaydi: oltim, beshim. 2. son yasalish sistemasiga ega emas. 3. sonning turli modal formlarini hosil qilgan forma yasovchi qo’shimchalar bor, -ta, -tacha, -tadan, -ov kabi. sonning bu modal formalari predmetning to’dasini. taxminiy miqdorini, taqsimini, joylashish tartibini ko’rsatadi: beshtadan daftar, iii kurs, uchchala talaba. 4. hisob so’zlari bilan qo’llanadi. 2 juft tufli, 1 so’m (pul), 1990 yil. www.arxiv.uz www.arxiv.uz sintaktik xususiyatlari: 1. sifatlovchi …

i ifodalaydi. 1 metr chit,1 kg shakar: kifoyatxon dasturxonga bir kosa osh,2 ta ravoch keltirdi.(a.q) konteksda konkretlashadi. 1. oldin tilga olinmagan ot oldida kelganda gumon:kattakon yer o’choq oldida bir qariya chirsillab yonayotgan o’tga qarab jimgina o’tiribdi. 2. holat bildiruvchi formasi sifat,ravish, ot oldida kelganda kuchaytiradi. kuchaytirma ravishlari (juda, g’oyat, nihoyatda) kuchaytirma yuklamalar (ham, hatto) kabi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz charx urib yeg’ardi. hakim bir tez yurardi, men esa zo’rg’a qadam bosardim.(s.b.) uzun tunlarning birida otam bir qiziq ertak so’zlab berdi.(s.b.) 3. 1 soni sifatlovchi sifatlanmish orasida kelganda ma’no kuchaytiradi. gulnor uchun ulug’ bir baxt shu uchrashuv bo’ldi. shunday so’zi kelsa ta’kidlash ma’nosi yanada kuchayadi: malohat ham shunday bir narsani orzu qilib yurardi. 4. ayiruv, chegaralov yuklamalari (gina, faqat) o’rnida qo’llanib, ajratib, ko’rsatib, chegaralash ma’nosini ifodalaydi: kamtarlik ham bir xislat. 5. bir son o’zi bog’lanib kelaetgan so’z bilan "hech kim", "hech qanday" olmoshlari ma’nosida ham keladi: kunlik normasini bajarmagan bir kishi qolmadi. 6. …

lsa, kasrli son – aralash son deyiladi: bir butun, o’ndan ikki. www.arxiv.uz www.arxiv.uz sonning ma’no turlari. sonlar ma’no va grammatik xususiyatlariga ko’ra 2 turga ajratiladi: 1. sanoq sonlar. 2. miqdor sonlar. sanoq sonlar predmetning, ish-harakatning miqdorini, sanog’ini, sonini anglatadi. sanoq sonlar predmetlarni donalab, taqsimlab, jamlab, taxmin-chamalab ko’rsatadi. sanoq sonlar quyidagi turlarga bo’linadi: 1. miqdor sonlar bir turdagi predmetlarning umumiy miqdorini bildiradi: besh, yuz, ming. miqdor sonlar hisob so’zlari bilan qo’llanadi. ular ot turkumiga mansub so’zlardir. hisob so’zlari quyidagi o’lchov birliklarini bildiradi: www.arxiv.uz www.arxiv.uz donalikni: dona, tup, bosh, tuyoq, ... butunning bo’lagini: tilim, chimdim, lagan, savat, qop,... juft predmetlarni: juft, jo’ra, pora. og’irlikni: grammm, kilogramm, pud, tsentner, tonna; uzunlikni: m, mm, km, qadam, qarich, odim, enli; suyuqlikni: litr, stakan, kosa, xovuch, xo’plam; pul qiymatini: so’m, tiyin, tanga; yosh o’lchovini: yosh, kunlik, oylik; vaqtni: asr, yil, daqiqa, hafta, sutka, kun. www.arxiv.uz www.arxiv.uz 2. dona son. bir xildagi predmetlarning yakkalab, donalab sanaladigan umumiy …

.arxiv.uz www.arxiv.uz tartib son. predmetning joylashish tartibini, sirasini, ish-harakatning bajarilish tartibini bildiradigan sonlar tartib son deyiladi. tartib son arab va rim raqamlari bilan ifodalanadi: 2000 – yil, 2 –sentyabrь, xiv bob. tartib son otga bog’lanib kelganda sifatlovchi-aniqlovchi, otlashganda esa to’ldiruvchi, kesim bo’lib keladi. –dan qo’shimchasini olib, kirish so’z vazifasini bajaradi. tartib sonlar ba’zan daraja, nav, tur ma’nolarini bildirib keladi: 1 – sinf xaydovchisi, 2-nav un, 1-tur o’yinlari. www.arxiv.uz www.arxiv.uz sonning tuzilish jihatdan turlari. sonlar tuzilishiga ko’ra 3 xil: 1. sodda sonlar; bir, ming, ellik. 2. murakkab sonlar: bir ming to’qqiz yuz ellik. 3. juft sonlar: besh-olti, o’ttiz-qirq, ming-ming. www.arxiv.uz www.arxiv.uz

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "son so’z turkumi"

1461481860_62426.ppt презентация powerpoint son so’z turkumi reja: son haqida ma’lumot. sonning leksik, grammatik xususiyatlari. bir sonining o’ziga xos xususiyatlari. miqdorni butun va qismlarga ajratib ifodalashga ko’ra turlari. sonning ma’no turlari. sonning tuzilishiga ko’ra turlari. www.arxiv.uz www.arxiv.uz narsa-buyumning sanog’ini, joylashish tartibini, ish-harakatning bajarilish tartibini bildirgan so’zlar son deyiladi. necha? qancha? nechanchi? so’roqlariga javob bo’ladi. sonlar harflar bilan ham, raqamlar bilan ham ifodalanadi. a) arab raqamlari: 1,2,3, 19, 1990 (sana, sinf, yil, moddalarni ifodalashda ishlatiladi). b) rim raqamlari: i, iv, vi, ix, viii, xx (asr, konferentsiya, anjumanlarni ifodalashda ishlatiladi). www.arxiv.uz www.arxiv.uz har qanday son raqam bilan ifodalanad...

Формат PPT, 640,0 КБ. Чтобы скачать "son so’z turkumi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: son so’z turkumi PPT Бесплатная загрузка Telegram