o‘zbek tilida fe’lni nutqqa olib kiruvchi shakllar

PPT 1,3 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1455207200_61940.ppt слайд 1 o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi qarshi davlat universiteti o‘zbek filologiyasi fakulteti o’zbek tilshunosligi kafedrasi nazarova asilaning 5120100 - filologiya va tillarni o‘qitish (o‘zbek tili) ta’lim yo’nalishi bo’yicha bakalavr darajasini olish uchun o‘zbek tilida fe’lni nutqqa olib kiruvchi shakllar mavzusida yozgan bitiruv malakaviy ishi taqdimoti qarshi – 2015 www.arxiv.uz www.arxiv.uz milliy qadriyatlarimizning asosiy ustunlaridan biri bo‘lgan ona tilimizga ana shunday yuksak e’tibor tufayli 1989-yilning 21-oktabr kuni qizg‘in bahs va tortishuvlardan so‘ng siyosiy-ma’naviy hayotimizdagi unu tilmas hodisa amalga oshirilgani - o‘zbek tiliga davlat tili maqomi berilgani istiqlol tarixining yana bir yorqin sahifasini tashkil etadi” (karimov i.a. o‘zbekiston mustaqillikka erishish ostonasida. t.: o‘zbekiston, 2011) www.arxiv.uz www.arxiv.uz mundarija kirish i-bob. o‘zbek tilida fe’l turkumi va uning o‘rganilish tarixi 1-§. turkiy tillar gap qurilishida fe’llarning tutgan o‘rni 2-§. fe’llarnning lug‘aviy shakllari 3-§. fe’llarning munosabat shakllari ii-bob. o‘zbek tilida fe’lning vazifa shakllari 1-§. sof fe’llar 2-§. ravishdosh shakllari 3-§. sifatdosh …

a fe’lni nutqqa olib kiruvchi – vazifa shakllari va ularni o‘qitish bilan bog‘liq muammolarni yoritishga bag‘ishlanganligi mavzuning dolzarbligini belgilaydi www.arxiv.uz www.arxiv.uz muammoning o‘rganilganlik darajasi. tilshunosligimizda fe’l mavzusi ancha chuqur o‘rganilgan bo‘lib, uning tarixi turkiyshunoslikda m.qoshg‘ariyning “devonu lug‘otit turk” asariga borib taqaladi. fitrat, f.kamol, u.tursunov, f.abdullayev, a.g‘ulomov, g‘.abdurahmonov, m.asqarova, a.hojiyev, sh.rahmatullayev, n.mahmudov, a.nurmonov, h.ne'matov, r.sayfullayeva, m.qurbonova, b.mengliyev, b.bahriddinova, o.shukurov, n.musulmanova va boshqalar sohada izlanishlar olib bordilar www.arxiv.uz www.arxiv.uz bmining maqsad va vazifalari malakaviy ishda uzluksiz ta’lim bo‘g‘inlari – maktab, akademik litsey, kasb-hunar kolleji va oliy ta’limda fe’lning vazifa shakllarini o‘qitishga doir qarashlarni bir tizimga yig‘ish va ularni o‘qitishdagi chalkashliklar, xilma-xilliklarni izohlash, mavjud muammolarga aniqlik kiritish maqsad qilib olingan www.arxiv.uz www.arxiv.uz bmining ilmiy yangiligi malakaviy ishning ilmiy yangiligi fe’lni nutqqa olib kiruvchi shakllar – sof fe’l, ravishdosh, sifatdosh va harakat nomi shakllarini uzluksiz ta’lim bo‘g‘inlarida o‘qitishga doir ma’lumotlarni bir tizimga yig‘ish va mavzuga doir chalkashliklar, xilma-xilliklar, uzilishlarga oydinlik kiritishdan iborat. www.arxiv.uz www.arxiv.uz …

olayotgan magistr va aspirantlar, tadqiqotchilar, maktab, litsey, kollej o’qituvchilari ham ishdan unumli foydalanishlari mumkin. www.arxiv.uz www.arxiv.uz fe’lning vazifa shakllari www.arxiv.uz harakat nomi sifatdosh ravishdosh sof fe’l www.arxiv.uz www.arxiv.uz fe’lni kesim vazifasiga xoslovchi shakllar zamon shakli shaxs-son shakli mayl shakli tasdiq-inkor shakli www.arxiv.uz www.arxiv.uz fe’lni hol vazifasiga xoslovchi shakllar -(i) b, -a/y ravishdoshlari -gach/-kach/-qach ravishdoshlari -gani/-kani/-qani, -guncha ravishdoshlari www.arxiv.uz www.arxiv.uz fe’lni aniqlovchi vazifasiga xoslovchi shakllar -(a)r / -mas sifatdoshlari -gan/-kan/-qan, -(a)digan, -(y)digan sifatdoshlari -(u)vchi sifatdoshi www.arxiv.uz www.arxiv.uz fe’lni ega, to’ldiruvchi vazi fasiga xoslovchi shakllar -(i) sh, -maslik harakat nomi shakllari -moq, -mak harakat nomi shakllari -(u)v harakat nomi shakllari www.arxiv.uz xulosa va takliflar malakaviy ishdan quyidagi umumiy xulosalarga kelindi: fe’lning nutqda shakliy grammatik rasmiylashishi fe’lning vazifa shakllaridan birortasini qabul qilish bilan amalga oshadi. fe’lning vazifa shakllari tarkibiy qismlari mayl, zamon, shaxs/son, tasdiq/inkor shakllarini o‘z ostida birlashtirgan kesimlik kategoriyasi va fe’lning funksonal shakllari sifatida baholab kelingan - ravishdosh, sifatdosh va harakat nomi …

ziga hosligi sifatida «fe’lni fe’lga bog‘lash» sintaktik va «fe’lga tarz ma’nosini berish» semantik vazifasini ko‘rsatish mumkin. bu xususiyatlar ravishdoshning lug‘aviy - sintaktik shakllik mohiyatini oydinlashtiradi. sifatdosh ko‘rsatkichlari fe’llarni shakllantirar ekan, unda fe’l mohiyatini namoyon qiluvchi ayrim belgilarga munosabat o‘ziga xos bo‘ladi. sifatdoshlarda ifodalangan zamon ma’nosi nisbiy bo‘lib, u fe’l-kesim yoki hokim fe’l ifodalagan harakatga ishora qiladi va unga nisbatan belgilanadi. harakat nomi shakllari fe’lga otlik xususiyatini beradi. shuningdek, fe’lga xos subutiy sifatlar tasniflovchi nisbat morfologik ma’nosi, harakat tarzi, bo‘lishli-bo‘lishsizlik kabi shakllarni ham o‘zida saqlaydi. fe’l lug‘aviy ma’nosiga ta’sir qilish quvvatining nisbatan kuchliligi bilan harakat nomi shakllari tizimning boshida turadi. sifatdosh, ravishdosh va harakat nomi shakllarini hosil qiluvchilar ham lug‘aviy ma’noga(sememaning atash semasiga), ham sintaktik vazifasiga - sintaktik imkoniyatga(vazifa semasiga) ta’sir etishi bilan lug‘aviy va sintaktik shakllar orasida oraliq uchinchidir - ularga nisbatan lug‘aviy-sintaktik(leksik-funksional) shakllar sifatida qarash lozim. shakllarni ko‘rib o‘tish jarayonida atash semasiga ta’sirning kuchayishi, vazifa semasining kuchsizlanishiga olib kelishi …

6-son, b-28-31. hojiyev a. o‘zbek tilida to‘liqsiz fe’l. -toshkent. 1968. -441 b. hojiyev a.o‘zbek tilida sifatdosh // o‘zbek tili va adabiyoti masalalari. 1961. - № 4, b-54-57., 1962. -№ 2, b-53-56. mengliyev b.r. morfologik shakllarning sintaktik imkoniyatlari haqida // til va adabiyot ta’limi. 1996. № 1.b. 31-33. ne’matov h.ј. fe’l, uning forma va kategoriyalari // o‘zbek tili va adabiyoti. -1972.-№ 1 .-b. 39-47; №2 -b. 42-50. tursunov u.t. o‘zbek tilidagi ba’zi bir ravishdosh formalarining xususiyatlari. // trudi samarkandskogo gos.un-ta im. a. navoi. novaya seriya, vipusk № 139. -samarkand, 1964. umumiy o‘rta ta’limning davlat ta’lim standartlari va o‘quv dasturi. ona tili. adabiyot. «ta’lim taraqqiyoti». 1-maxsus son. -t:. sharq, 1999. -b.55-145. - 304 b. elektron adabiyotlar va internet manbalari www.arxiv.uz. hojiyev a. ko‘makchi fe’l. -t.: fan. 1966. -222 b. www.ziyonet.uz shoabdurahmonov sh., asqarova m., hojiyev a. va boshq. hozirgi o‘zbek adabiy tili. i qism. -t.: o‘qituvchi, 1980. -447 b. www.ziyonet.uz. rasulov r. …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o‘zbek tilida fe’lni nutqqa olib kiruvchi shakllar"

1455207200_61940.ppt слайд 1 o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi qarshi davlat universiteti o‘zbek filologiyasi fakulteti o’zbek tilshunosligi kafedrasi nazarova asilaning 5120100 - filologiya va tillarni o‘qitish (o‘zbek tili) ta’lim yo’nalishi bo’yicha bakalavr darajasini olish uchun o‘zbek tilida fe’lni nutqqa olib kiruvchi shakllar mavzusida yozgan bitiruv malakaviy ishi taqdimoti qarshi – 2015 www.arxiv.uz www.arxiv.uz milliy qadriyatlarimizning asosiy ustunlaridan biri bo‘lgan ona tilimizga ana shunday yuksak e’tibor tufayli 1989-yilning 21-oktabr kuni qizg‘in bahs va tortishuvlardan so‘ng siyosiy-ma’naviy hayotimizdagi unu tilmas hodisa amalga oshirilgani - o‘zbek tiliga davlat tili maqomi berilgani istiqlol tarixining yana bir yorqin sahifasini tashkil et...

Формат PPT, 1,3 МБ. Чтобы скачать "o‘zbek tilida fe’lni nutqqa olib kiruvchi shakllar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o‘zbek tilida fe’lni nutqqa oli… PPT Бесплатная загрузка Telegram