fonetika va fonologiya

PPTX 227,3 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1440482689_61477.pptx reja: tilning moddiy (substansial) sathi xususida fonetika va uning birligi fonetikaning boâlimlari nutqning fonetik boâlinishi fonologiya fonologik ziddiyatning ziddiyat tizimiga munosabatiga koâra tasnifi. aâzolari oârtasidagi munosabatga koâra ziddiyatlar tasnifi www.arxiv.uz mavzu boâyicha tayanch tushunchalar: fonema, tovush, fonetikaning turlari, fonologiya, fonolgik ziddiyat tilning moddiy (substansial) sathi xususida. lisoniy sathlar sirasida fonetika eng kichik tashkil etuvchi va boshqa sathlar birliklari uchun moddiy (substantsial) asos boâluvchi birliklarni beradigan sath sifatida ajralib turadi. insonning nutq faoliyati sezgi aâzolari asosida his qilinuvchi nutq birliklari - tovush yoki tovushlar tizimi vositasida roâyobga chiqadi. nutq tovushlari oâzida uch jihatni birlashtirgan murakkab nutqiy birlik sifatida namoyon boâladi. ular quyidagilar: a)talaffuz aâzolari bilan boshqariladigan markaziy nerv sistemasi mahsuli (fiziologik jihat); b)tabiatdagi har qanday tovush kabi akustik tabiatga ega (fizik, akustik jihat); . www.arxiv.uz tilning moddiy (substansial) sathi xususida. lisoniy sathlar sirasida fonetika eng kichik tashkil etuvchi va boshqa sathlar birliklari uchun moddiy (substantsial) asos boâluvchi birliklarni beradigan sath …

n uch jihatni yaxlitlikda oârganish yoki ajratgan holda tadqiq qilish masalasida bir xillik yoâq. baâzilar nutq tovushlarining fiziologik tomoni biologiya fanining, akustik jihati fizika fanining oârganish predmeti boâlib, tilshunos uning faqat funktsional tomoninigina tekshirishi lozim degan gâoyani ilgari surishsa, ayrimlari har uchala jihat bir-biridan ajralmasdir, ularni yaxlitlikda oârganmoq kerak degan aqidaga tayanadilar. ana shu ikki qarash kurashi natijasida tilshunoslikda ikki-fonetika va fonologiya sohalari ajraldi. pirovard natijada fonetika nutqiy variant (xususiylik)larni, fonologiya esa lisoniy invariant (umumiylik)larni tadqiq qilish bilan mashgâul boâladigan boâlib qoldi. www.arxiv.uz fonetika va uning birligi. fonetika deganda eng quyi lisoniy sath ham, tilshunoslikning shu sathni oârganadigan sohasi ham tushuniladi. fonetika (gr.phonetikos - tovushga, ovozga xos) tilshunoslikning boshqa sohalaridan farqli oâlaroq, nafaqat oârganish manbaining funktsional tomonini, balki nutq tovushlarini hosil qiluvchi talaffuz apparatini, shuningdek, ularning akustik xossalarini va til egalari tomonidan qabul qilinish jihatlarini ham tekshiradi. fonetikada tilshunos-likning boshqa fan sohalari-adabiyotshunoslik, fiziologiya, fizika, psixologiya kabi fanlar bilan aloqasi yanada …

shda muhim rol oâynaydi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz fonetikaning boâlimilari. umumiy xususiy qiyosiy umumiy fonetika. inson talaffuz apparatining imkoniyatlaridan kelib chiqqan holda nutq tovushlari hosil qilishning umumiy shartlari (masalan, undoshlarning hosil boâlishi oârniga koâra lab, til, boâgâiz undoshlarining farqlanishi, hosil boâlish usuliga koâra portlovchi, sirgâaluvchi, portlovchi-sirgâaluvchi tovush xossalarining aniqlanishi kabilar), shuningdek, tovushlarning umumiy akustik xossalari oârganiladi. qisman artikulyatsion, qisman akustik belgilarga tayangan holda nutq tovushlarining universal, shuningdek, farqlovchi belgilariga tayanadigan ichki tasniflarini berish bilan ham shugâullanadi. umumiy fonetika tovushlarning birikish qonuniyatlari, bir tovushning ikkinchisiga taâsiri xususiyatlarini (akkomodatsiya va assimilyatsiyaning turli koârinishlari), boâgâinning tabiati, boâgâinda tovushlarning birikish qonuniyatlari, boâgâinlarga boâlinish shartlari, soâzlarning fonetik tuzilishi, qisman urgâu va singarmonizm masalalarini ham tekshiradi. umumiy fonetika intonatsiya uchun qoâllaniladigan vositalar (tovush balandligi, kuchi (intensivligi), choâziqligi, tezligi (tempi), pauza, tembr kabi masalalarni ham tekshiradi. www.arxiv.uz xususiy fonetikada yuqorida aytilgan masalalar muayyan tillar misolida tekshiriladi. xususiy fonetika tarixiy fonetika va zamonaviy, muosir fonetika, sinxron fonetika va diaxron fonetika, …

l tlpadi. fraza koâpincha gapga teng boâlib, nutqning ikki pauza orasidagi intonatsion butunligidir. fraza yoyiq va yigâiq boâlishi mumkin. fraza yoyiq boâlsa taktlarga ajraladi, yigâiq boâlsa taktga teng boâlib qoladi. soâz â nutqning alohida bir urgâu bilan aytiladigan boâlagi. soâz takt ichida yoki oâzicha mustaqil keladi. boâgâin â bir tovush yoki tovushlar qoâshilmasidan iborat boâlib, bir nafas zarbi bilan aytiladigan soâzning boâlagidir. boâgâin bir unlidan iborat boâlganda tovushga teng kelib qoladi. tovush â fonetik boâlinishning oxirgi nuqtasi boâlib, boshqa boâlaklarga boâlinmaydi. www.arxiv.uz fonologiya. fonologiya (gr. rhone - tovush, logos - taâlimot) termini tilshunoslikda xix asr oxirida nutq tovushlarining fiziologik-akustik (fizik) tomonidan funktsional (lingvistik) tomonini farqlash ehtiyoji bilan paydo boâldi. fonologiya til tovush qurilishining struktur va funktsional qonuniyatlarini oârganuvchi soha boâlib, semiotik (ishoraviy) tizim sifatida nutqni akustik-artikulyatsion aspektda oârganadigan fonetikadan farqlanadi. fonetikaning birligi bevosita kuzatishda berilgan nutq tovushlari boâlganligi kabi, fonologiyaning birligi soâzlovchilarning ana shu bevosita kuzatishda berilgan nutq tovushlari asosida …

ar kabi fonemalar ham paradigmatik va sintagmatik munosabatlarda yashaydi. bular fonologik paradigmatika va fonologik sintagmatika deyiladi. oâzaro qarama-qarshi belgilarga ega boâlgan, biroq umumiy, integral belgilari asosida birlashgan bir tipdagi fonemalar sirasi fonologik paradigma, fonemalarning oâzaro munosabatlari fonologik paradigmatik munosabat deyiladi. www.arxiv.uz fonologik ziddiyatning ziddiyat tizimiga munosabatiga koâra tasnifi. bunda ziddiyatlar bir oâlchovli va koâp oâlchovli, muntazam va ajralgan ziddiyatlarga boâlinadi. bir oâlchovli ziddiyatda fonemalar bir belgi asosida zidlanadi. masalan, [i] va [u] fonemalaridan biri lablanmagan va ikkinchisi lablangan boâlib, bunda ular bir belgi - â«lablanganâ»lik xossasiga koâra qarama-qarshi turadi. koâp oâlchovli ziddiyatda ziddiyat aâzolari birdan ortiq belgi asosida qarama-qarshi qoâyiladi: [i], [o] ziddiyatida [i] yopiq va lablanmagan boâlsa, [o] yarim yopiq, lablangandir. muntazam ziddiyatda zidlanuvchi aâzolar oâzaro oâziga xos belgilar asosida qarama-qarshi qoâyiladi: â«[i]-tor [o]-kengâ» zidlanishi muntazam zidlanishdir. bunda [i] fonemasi â«torâ» lik, [o] fonemasi â«kengâ»lik belgisiga ega. â«[i] (tor) [o] (tor emas)â» zidlanishi esa muntazam emas. chunki birinchi aâzoda …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"fonetika va fonologiya" haqida

1440482689_61477.pptx reja: tilning moddiy (substansial) sathi xususida fonetika va uning birligi fonetikaning boâlimlari nutqning fonetik boâlinishi fonologiya fonologik ziddiyatning ziddiyat tizimiga munosabatiga koâra tasnifi. aâzolari oârtasidagi munosabatga koâra ziddiyatlar tasnifi www.arxiv.uz mavzu boâyicha tayanch tushunchalar: fonema, tovush, fonetikaning turlari, fonologiya, fonolgik ziddiyat tilning moddiy (substansial) sathi xususida. lisoniy sathlar sirasida fonetika eng kichik tashkil etuvchi va boshqa sathlar birliklari uchun moddiy (substantsial) asos boâluvchi birliklarni beradigan sath sifatida ajralib turadi. insonning nutq faoliyati sezgi aâzolari asosida his qilinuvchi nutq birliklari - tovush yoki tovushlar tizimi vositasida roâyobga chiqadi. nutq...

PPTX format, 227,3 KB. "fonetika va fonologiya"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: fonetika va fonologiya PPTX Bepul yuklash Telegram