fonetika va fonologiya

PPTX 12 sahifa 157,0 KB Bepul yuklash

12 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 157,0 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 12

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 12

презентация powerpoint fonetika va fonologiya mavzu:fonetika va fonologiya. mavzu rejasi: nutq tovushlarining akustikasi; nutq apparati tuzilishi va uning vazifalari; tovush va uning fazalarini artikulyatsiya qilish; nutq tovushlarining tasnifi. fonetika tilshunoslikning bir bo‘limi bo‘lib, unda nutq tovushlari, ularning hosil bo‘lishi, turlari, o‘zgarishi, urg‘u, bo‘g‘in, ohang kabilar o‘rganiladi. fonetika grekcha phone so‘zidan olingan bo‘lib lug‘aviy ma’nosi tovush demakdir. fonologiya so‘zi tarjima qilinganda “tovush haqidagi ta’limot” degan ma’noni bildiradi (phone – tovush, logos - ta’limot). bu bo‘limda tovushlarning so‘z va morfemalar ma’nolarini farqlashdagi roli bayon qilinadi. agar fonetika bo‘limida tovushlarning fiziologik-akustik xususiyatlari tekshirilsa, fonologiyada, ta’bir joiz bo‘lsa, tovushning ijtimoiy mohiyati o‘rganiladi. tovush nutqning fonetik jihatdan bo`linmaydigan eng kichik birligidir, u ma’no ifodalamaydi, lekin har qanday so‘z tovushlar vositasida shakllanadi. masalan, a, d, m, o tovushlarini ma’lum bir tartibda talaffuz qilish orqali odam, omad, moda singari boshqa-boshqa ma’nodagi so‘zlar hosil qilinadi. so‘zlar tovush tarkibiga ko‘ra turlicha bo‘ladi. fonemalarning uch belgisi bor: 3. ma’no farqlashi …

2 / 12

, et-bet, sava – savat, tana – tashna, taxt – taxta, o‘roq – so‘roq kabi. fonetik akustika fonetik akustika nutq tovushlarining fizik xususiyatlarini tekshiradigan sohadir. akustik jihatdan har qanday tovush havo oqimining tebranishi va bu tebranishning quloqqa eshitilishidir. nutq tovushlari esa o‘pkadan kelayotgan havo oqimining un paychalari tebranishidan hosil bo‘ladigan ovoz va nutq organlarida hosil bo‘ladigan shovqinning quloqqa eshitilishidir. nutq tovushlari akustikasida quyidagilar farqlanadi: nutq tovushlarining balandligi yoki pastligi ma’lum vaqt ichida un paychalarining tebranish miqdoriga ko‘ra har xil chiqishidir: un paychalari ko‘p tebransa, tovush baland bo‘ladi, aksincha, un paychalari kam tebransa, tovush past chiqadi. nutq tovushlarining kuchi ma’lum kenglikdagi maydondan o‘tadigan energiya miqdoridir. tilshunos olim h.jamolxonov shunday yozadi: “tovushning kuchi (intensivligi) - 1 sm2 maydondan 1 sekundda o‘tadigan energiya miqdoridir” demak, nutq tovushlarining kuchi un paychalari tebranishi kengligiga bog‘liq: tebranish kengligi katta bo‘lsa, tovush kuchli chiqadi, bu kenglik kichik bo‘lsa, tovush ham kuchsiz chiqadi. nutq tovushlarining tembri (sifati) – …

3 / 12

tarkibida ularni moddiy tomondan shakllantirish va ma’nosini bir- biridan farqlash vazifaviy (lingvistik) tomoni deyiladi tovushlarni birlashtiruvchi va farqlovchi belgilar zidlanayotgan ikki birlikni bir-biridan farqlash uchun xizmat qiladigan belgilar farqlovchi belgilar deyiladi zidlanayotgan birliklarning har ikkisida takrorlanadigan, ikkisi uchun umumiy bo‘lgsan belgi birlashtiruvchi belgi deyiladi. tovushlarni birlashtiruvchi va farqlovchi belgilar “d” va “t” undoshining birlashtiruvchi va farqlovchi belgilari d t birlashtiruvchi va farqlovchi belgilar til oldi portlovchi shovqinli sof jarangli va jarangsiz fonetika uchun muhim til oldi portlovchi shovqinli sof jarangli va jarangsiz fionologiya uchun muhim jarangli va jarangsiz e’tiboringizdan xursandman! /docprops/thumbnail.jpeg

4 / 12

5 / 12

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 12 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"fonetika va fonologiya" haqida

презентация powerpoint fonetika va fonologiya mavzu:fonetika va fonologiya. mavzu rejasi: nutq tovushlarining akustikasi; nutq apparati tuzilishi va uning vazifalari; tovush va uning fazalarini artikulyatsiya qilish; nutq tovushlarining tasnifi. fonetika tilshunoslikning bir bo‘limi bo‘lib, unda nutq tovushlari, ularning hosil bo‘lishi, turlari, o‘zgarishi, urg‘u, bo‘g‘in, ohang kabilar o‘rganiladi. fonetika grekcha phone so‘zidan olingan bo‘lib lug‘aviy ma’nosi tovush demakdir. fonologiya so‘zi tarjima qilinganda “tovush haqidagi ta’limot” degan ma’noni bildiradi (phone – tovush, logos - ta’limot). bu bo‘limda tovushlarning so‘z va morfemalar ma’nolarini farqlashdagi roli bayon qilinadi. agar fonetika bo‘limida tovushlarning fiziologik-akustik xususiyatlari tekshirilsa, fonologiyada, ta’b...

Bu fayl PPTX formatida 12 sahifadan iborat (157,0 KB). "fonetika va fonologiya"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: fonetika va fonologiya PPTX 12 sahifa Bepul yuklash Telegram