fonetika va fonologiya

DOC 11 pages 104.0 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 104.0 KB

File type DOC

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

g‘anijonova m 1)c 2)b 3)a 4)b 5)d 6)b 7)d 8)b 9)a 10)b 11)b 12)a 13)a 14)b 15)b 2-topshiriq. quyidagi so’zlarni fonetik jihatdan tahlil qiling. daryo-dayro; yomg’ir-yog’mir; metateza tup-tub; quy-qo‘y; sut-sud;- paronimlar go’sht-go’sh; g’isht-g’ish; toshkent-toshken yog’och-og’och; bilim-ilm. diareza stakan-istakan; stolovoy-istolovoy; prateza sodir bolgan fonetika nima? — tovushga, tovush chiqarishga oid; tovushli, ovozli) — 1) tilshunoslikning nutq tovushlarining hosil boʻlish usullarini va akustik xususiyatlarini; boʻgʻin, nutqning pauza bilan ajraluvchi qismlarini oʻrganuvchi boʻlimi. fonologiya nima? (fono... va ...logiya) — tilshunoslikning til tovush qurilishining strukturaviy (tuzilmaviy) va funksional (vazifaviy) krnuniyatlarini, tilning eng mayda, maʼno bildirmaydigan birliklari — boʻgʻinlar, fonemalarning tuzilishi va amalda qoʻllanishini oʻrganuvchi boʻlimi. fonetik qonuniyatlar haqida nimalarni bilasiz? til taraqqiyotidagi fonetik o’zgarishlarni tahlil etuvchi fonetik-fonologik qonuniyatlar quyidagilar: fonetik qonuniyatlarga tovushlarning kombinator va pozitsion o’zgarishlari ham kiradi. umuman, fonetik qonuniyatlarni boshqa yondosh hodisalar ta’sirida o’rganish tilshunoslik fani uchun ilmiy qiymatga ega. konversiya haqida gapirib bering. inson o’z ona tilida gapirar ekan konversiyaga duch …

2 / 11

tizim (butunlik) tabiatiga egaligi bois uning tarkibiy qismlari ham shunday xarakterda boʻladi. tilning tizim sifatida izoxlanishi f.de sossyur, v.gumboldt va boshqa tilshunoslarning asarlaridan boshlangan. til tizimi haqidagi hozirgi zamon tasavvuri esa oʻz ichiga oʻzaro aloqador boʻlgan til sathlari, til birliklari, paradigmatik va sintagmatik munosabatlar, tilning belgilar tizimi ekanligi, tilda shakl hamda vazifa (funksiya), struktura va substansiya, tilning ichki va tashqi aloqalari, sinxroniya va diaxroniya, analiz va sintez, doimiylik va muvaqqatlik kabi tushunchalarni ham qamrab oladi. nutq a’zolari haqida gapirib bering. nutq apparati — odam organizmining nutq tovushlari hosil boʻlishida qatnashadigan turli qismlari. til, lab, yumshoq tanglay, hiqildoq muskullari va nafas muskulaturasidan tashkil topgan pe-riferik nutq apparati faoliyatini bosh miya poʻstlogʻi boshqaradi. aktiv nutq aʼzolariga til, lab, yumshoq tanglay, passiv nutq aʼzolariga esa tishlar, qattiq tanglay, burun boʻshligʻi kiradi. nutq aʼzolari 3 qismdan iborat: 1) nafas yoʻli — nutq apparatining quyi qismi; 2) hiqildoq — nutq apparatining oʻrta qismi; 3) tomoq, …

3 / 11

ar ham til oldi boʻladi. aksincha, soʻz boshida til orqa unlisi kelsa, keyin gi boʻgʻinlarda ham til orqa unlisi keladi. mac, oʻzbek tilining qoʻqon shevasida bala soʻzidagi unlilar old qator boʻlganidan unga faqat shunday unlisi boʻlgan qoʻshimcha qoʻshiladi: balalar, shuningdek, qozoq, tilidagi kblder va qoldar soʻzlari tanglay garmoniyasi asosida talaffuz qilinadi va yoziladi. s.ning bu turi oʻzbek tilining ayrim shevalari (deyarli barcha qipchoq shevalari, oʻgʻuz shevalari, shim. oʻzbek shevalari)da hozirgi kungacha toʻliq saqlanib qolgan. lab garmoniyasida unlilar ham til oldilik va til orqalik, ham lablashish nuqtai nazaridan moslashadi. bunday moslashishni hozirgi qirgʻiz tilida uchratish mumkin: qollor, kbldor, brdbktbr kabi. lab garmoniyasi oʻzbek tilida deyarli uchramaydi. umuman, hozirgi oʻzbek adabiy tili s. kridalariga boʻysunmaydi. eski oʻzbek adabiy tilida esa s. qonuni ancha izchil va ayrim hollarda toʻligʻicha amal qilgan. unli va undosh tovushlar haqida gapiring. ogʻiz va bugʻiz bushligʻida hech qanday toʻsiqqa uchramay hosil boʻladigan, tarkibi ovozdan iborat (shovqin deyarli ishtirok …

4 / 11

lorqa (yoki orqa qator) unlilari — o, u, oʻ. tilning tik harakatiga koʻra unli tovushlar 3 turga boʻlinadi: yuqori koʻtarilish unlilari (i, u), oʻrta koʻtarilish unlilari (e, oʻ), quyi koʻtarilish unlilari (a, o). labning holati (ishtiroki)ga koʻra unlilar 2 ga boʻlinadi: lablangan unlilar (u, oʻ) va lablanmagan unlilar (i, e, a, o). lablangan unlilar talaffuz qilingan vaqtda lablar faol ishtirok etadi: lab choʻchchayib, oldinga chiqadi, dumaloq shakl oladi. lablanmagan unlilar talaffuzida lablar ishtirok etmaydi yoki lablar ishtiroki passiv boʻladi. uyga vazifa 1-topshiriq tilshunoslikning turli sohalari – ijtimoiy tilshunoslik, neyrolingvistika, tarixiy tilshunoslik, umumiy tilshunoslik, makrolingvistika, mikrolingvistika, komporolingvistika, paralingvistika, kognitiv tilshunoslik, hisoblash lingvistikasi, psixolingvistikasi, etnolingvistika. 2-topshiriq 1-kommunikativ 2- 3-ekspressivlik 4- glossariy 1- tilning paydo bo'lishi -origin of language =tilning paydo bo'lishiga oid turli farazlar mavjud. 2- ekstralingvistika- extralinguistics= sotsiolingvistika va mentalingvistikaning o'zida birlashtiradigan, tilni ijtimoiy hodisa sifatida o'rganuvchi fandir. 3- intralingvistika- intralinguistics= tilning ichki tizimini, uning birliklari va kategoriyalarini, tilning tuzulishini o'rganadi …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fonetika va fonologiya"

g‘anijonova m 1)c 2)b 3)a 4)b 5)d 6)b 7)d 8)b 9)a 10)b 11)b 12)a 13)a 14)b 15)b 2-topshiriq. quyidagi so’zlarni fonetik jihatdan tahlil qiling. daryo-dayro; yomg’ir-yog’mir; metateza tup-tub; quy-qo‘y; sut-sud;- paronimlar go’sht-go’sh; g’isht-g’ish; toshkent-toshken yog’och-og’och; bilim-ilm. diareza stakan-istakan; stolovoy-istolovoy; prateza sodir bolgan fonetika nima? — tovushga, tovush chiqarishga oid; tovushli, ovozli) — 1) tilshunoslikning nutq tovushlarining hosil boʻlish usullarini va akustik xususiyatlarini; boʻgʻin, nutqning pauza bilan ajraluvchi qismlarini oʻrganuvchi boʻlimi. fonologiya nima? (fono... va ...logiya) — tilshunoslikning til tovush qurilishining strukturaviy (tuzilmaviy) va funksional (vazifaviy) krnuniyatlarini, tilning eng mayda, maʼno bildirmaydigan birliklari...

This file contains 11 pages in DOC format (104.0 KB). To download "fonetika va fonologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: fonetika va fonologiya DOC 11 pages Free download Telegram