Back

“morfologiya” bo’limini o’qitish metodikasi

DOCX 640.7 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1666813847.docx [bookmark: _goback]“morfologiya” bo’limini o’qitish metodikasi reja: 1. ”morfologiya” o’qitishning maqsadi, vazifalari va tamoyillari. 2.so’z turkumlarini o’qitish metodlari. 3. “morfologiya” o’qitishning boshqa bo’limlar bilan bog’liqligi. 4.”morfologiya” o’qitish asosida o’quvchilarda ijodiy tafakkurini rivojlantirish usullari. “morfologiya” bo’limi ta’limi uchun 5-sinf izchil kursida qisman, 6-,7-sinflarda esa to’liq vaqt ajratilgan. demak, o’quvchi ham, o’qituvchi ham 5-sinfdan boshlab toki 8-sinfgacha (qariyb 500 soat davomida) so’z turkumlari bilan bog’liq mavzular ta’limi bilan shug’ullanishadi. amaldagi “ona tili” dasturida 5-sinfda, asosan, o’quvchilð°r o’zlð°shtirishi kðµrð°k bo’lgð°n zð°ruriy morfologik bilimlð°r sifatida quyidagilar qayd etiladi: “so’zlð°rning turkumlð°rgð° bo’linish mðµzð¾nlð°ri”, “mustð°qil so’z turkumlð°ri (fðµâ€™l, ð¾t, sifð°t, sð¾n, ð¾lmð¾sh, rð°vish)”, “yordð°mchi so’z turkumlð°ri (bð¾g’lð¾vchi, ko’mð°kchi, yuklð°mð°, undð¾vlð°r, mð¾dð°l so’zlð°r, tð°qlid so’zlð°r)”, “ðžt, uning lug’ð°viy mð°â€™nð¾si”, mð¾rfð¾lð¾gik bðµlgilð°ri vð° sintð°ktik vð°zifð°si”, “ðžtning mð°â€™nð¾ turlð°ri”, “ðtð¾qli ð¾tlð°rning uslubiy qo’llð°nishi”, “ðžtlð°rdð° sð¾n shð°kllð°ri”, “ko’plik qo’shimchð°si”, “turlð°nish”, “kðµlishiklð°r”, “egð°lik qo’shimchð°lð°ri”, “ðžtlð°rning tuzilish jihð°tdð°n turlð°ri (sð¾ddð°, juft, qo’shmð° vð° qisqð°rtmð° ð¾tlð°r)”, shuningdek, “fðµâ€™l, uning lug’ð°viy mð°â€™nð¾si, mð¾rfð¾lð¾gik bðµlgilð°ri …
2
lgð°n mð°lð°kð° vð° ko’nikmð°lð°r dasturda shunday belgilangan: “so’zlð°rning turlð°nishi vð° tuslð°nishi bilð°n bog’liq so’zlð°rning egð°lik hamda shaxs-son qo’shimchð°lð°rini ð¾lib o’zgð°rishini, so’zning lug’ð°viy vð° grð°mmð°tik mð°â€™nð¾lð°rini, tub so’zlð°r bilð°n yasð°mð° so’zlð°rni; sð¾ddð°, qo’shmð° vð° juft so’zlð°rni; so’z turkumlð°rini, mustð°qil so’z bilð°n yordð°mchi so’zni” o’z nutqida farqlab bilishi va o’rinli ishlatib bilmog’i kerak. so’zlð°rning turlð°nishi bilan bog’liq mavzular ta’limida quyidagi topshiriqlardan foydalanish mumkin: 1- topshiriq. berilgan so’zlarga egalik shakllarini qo’shib ko’ring. so’z ma’nolarida ro’y bergan o’zgarishlarni payqashga harakat qiling. maktab, sevinch; omadli, xushmuomala; bir, besh; o’qigan, aytadigan; gapirish, oqimoq; taq-taq, pichir-pichir; salom, oh-voh. namuna: egalik shakllari birlikda ko’plikda i shaxs -m(-im); -miz(-imiz) pichir- pichirim pichir- pichirimiz ii shaxs ng (-ing); -ngiz(- ingiz) pichir- pichiring pichir- pichiringiz iii shaxs –i (ã˜) pichir-pichiri pichir- pichir(lar)i topshiriqni bajarish asnosida o’quvchi so’zlarning egalik qo’shimchalarini olib o’zgarish (turlanish) ismlarga xosligini payqashi zarur. 2- topshiriq. siz o’qigan ertak, maqol, topishmoq, hikmatli so’z va h. tarkibida turlangan so’zlar ishtirok …
3
il so’z tuslanish xususiyatiga ega ekanligini, fe’l so’z turkumiga tegishli so’zlar, odatda, ko’proq kesim vazifasida kelganligi uchun ularda shaxs/son (hatto zamon, mayl grammatik ma’nolari ham) yaqqol ko’zga tashlanishini inobatga olgan holda butun e’tiborni o’quvchi nutqida tuslovchi shakllarning to’g’ri qo’llanishiga qaratmog’i zarur. chunonchi, 1- topshiriq. berilgan matnni o’qing va mazmunini gapirib bering. uch kishi tosh tashiyotgan edi. ularning biridan so’radim: –umuman olganda, bu yerda nima qilayapsan? u peshonasidagi terni artib tashladi-da, javob berdi: –mana shu mehnatim tufayli qaddim bukilib, og’ir kunlarga qolib ketdim. ikkinchisining oldiga borib undan so’radim: –sen nima qilayapsan? u yenglarini shimardi-da, tumshug’ini ko’tarib, g’urur ila javob berdi: –men ishchiman. pul ishlayapman. bu yerda boshqa nima ham qilardim? keyin uchinchi kishidan so’radim: –sen nima ish qilayapsan? u jilmaydi-da, javob berdi: – men duradgorman. ibodatxona quryapman. qissadan hissa shuki, qachonki oldingga oliy maqsad qo’yarkansan, har qanday vaziyatda ham yashayotgan umringda ma’no bo’ladi. 2- topshiriq. berilgan matndagi ajratib ko’rsatilgan so’zlarning shaxs/sonini …
4
shdi. ot hamon o’rnidan turmadi. uning yonida qo’y yotgan edi. otga rahmi kelgan qo’y: –qani, birodar, o’rningdan tursang-chi! aks holda ular seni so’yib yuborishadi!–dedi otni niqtab. ot bor kuchini to’pladi-da, tebranib o’rnidan turdi. ertalab otdan xabar olgani kelgan fermer hayratlanib yordamchisiga: –mo’jiza yuz beribdi. otdan umidimni ham uzgan edim. otim tuzalibdi. buni darrov bayram qilishimiz kerak. shu qo’yni so’yamiz!–dedi. qissadan hissa shuki, hech qachon birovning ishiga sababsiz aralashmang. 2- topshiriq. tilimizdagi lug’aviy ma’noga ega bo’lmagan edi, ekan, ham, uchun, faqat, xuddi kabi so’zlarning ishlatilish sababini tushuntiring. so’z tuzilishi bilan bog’liq mavzular ta’limida o’quvchilar tub so’zlð°r bilð°n yasð°mð° so’zlð°rni; sð¾ddð°, qo’shmð°, juft hamda takror so’zlarni ajratib oladilar. ayniqsa, nutqimizda juft hamda takroriy so’zlarning qo’llanilishi bilan bog’liq ma’no nozikliklariga e’tibor qaratadilar. masalan, 1- topshiriq. matnni o’qing. ―do’st qanday bo’lishi kerak?‖ degan savolga bir gap bilan javob qaytarishga harakat qiling. do’st bir kishi ozroq pulga muhtoj bo’lib qoldi, do’stidan yordam olish maqsadida uning …
5
yiga kirdi. ð¥otini: “turmush o’rtog’im ko’p pul bðµrib yuborganiga pushaymon bo’lib yig’layotgan bo’lsa kðµrak”, dðµb o’ylabdi va eriga: –biror narsani bahona qilib, pul bðµrmasdan qaytarib yuborsangiz bo’lmasmidi? – dðµgan ðµdi, ðµri shunday javob bðµrdi: –yo’q, sðµn o’ylagancha ðµmas, do’stim pulga muhtoj bo’lib qolganini bilmaganimdan xafaman. u kðµlib so’ramasdan oldin o’zim borib: “do’stim, biror narsaga muhtoj emasmisan, tortinma, ayt”, dðµb so’rashim kðµrak ðµdi. g’aflatda qolganimga achinib yig’layð°pman. 2- topshiriq. matn tarkibidagi so’zlarni tub va yasama so’zlarga ajrating. tub so’zlar yasama so’zlar bir, kishi,… taqillatdi, taklif qilmoq, qabul qilmoq,… …. … 3- topshiriq. berilgan jadvalni ―so’zlar dengizchasi‖ asosida to’ldiring. sodda so’zlar qo’shma so’zlar juft so’zlar takror so’zlar qisqartma so’zlar murakkab so’zlar sodda tub sodda yasama “so’zlar dengizchasi” e’tiborli tamiz jizzaki hozir bidir-bidir xatboshi do’st-u dushman sportfak gaz-gaz shukurona oqrangli qon- qarindoshlik isnboshchi qalban teleminora qat-qat shahargaz rang- barang sutrang lash-lush ota-ona buzuqbosh gap-so’z gulpayvandchi otaliq qabih yuzma-yuz palla xayr-xo’sh bobomeros filfak shivirlamoq …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "“morfologiya” bo’limini o’qitish metodikasi"

1666813847.docx [bookmark: _goback]“morfologiya” bo’limini o’qitish metodikasi reja: 1. ”morfologiya” o’qitishning maqsadi, vazifalari va tamoyillari. 2.so’z turkumlarini o’qitish metodlari. 3. “morfologiya” o’qitishning boshqa bo’limlar bilan bog’liqligi. 4.”morfologiya” o’qitish asosida o’quvchilarda ijodiy tafakkurini rivojlantirish usullari. “morfologiya” bo’limi ta’limi uchun 5-sinf izchil kursida qisman, 6-,7-sinflarda esa to’liq vaqt ajratilgan. demak, o’quvchi ham, o’qituvchi ham 5-sinfdan boshlab toki 8-sinfgacha (qariyb 500 soat davomida) so’z turkumlari bilan bog’liq mavzular ta’limi bilan shug’ullanishadi. amaldagi “ona tili” dasturida 5-sinfda, asosan, o’quvchilð°r o’zlð°shtirishi kðµrð°k bo’lgð°n zð°ruriy mor...

DOCX format, 640.7 KB. To download "“morfologiya” bo’limini o’qitish metodikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: “morfologiya” bo’limini o’qitis… DOCX Free download Telegram

Similar files

You might also like these

Show all
“fonetika” bo’limini o’qitish metodikasi — DOCX DOCX
“fonetika” bo’limini o’qitish metodikasi
— 29.6 KB
“sintaksis” bo’limini o’qitish metodikasi — DOCX DOCX
“sintaksis” bo’limini o’qitish metodikasi
— 115.6 KB
mоrfоlоgiya bo’limini o’qitish — DOC DOC
mоrfоlоgiya bo’limini o’qitish
14 pages 59.0 KB
lеksikоlоgiya bo’limini o’qitish — DOC DOC
lеksikоlоgiya bo’limini o’qitish
— 31.5 KB
matn va grafik muharirlari bo’limini o’qitish metodikasi — DOCX DOCX
matn va grafik muharirlari bo’limini o’qitish metodikasi
1 page 24.4 KB
morfologiya bo‘limini o‘qitish metodikasi — PPTX PPTX
morfologiya bo‘limini o‘qitish metodikasi
27 pages 1.5 MB
adabiyot o’qitish metodikasi — PPTX PPTX
adabiyot o’qitish metodikasi
— 723.1 KB
musiqa o’qitish metodikasi — PPTX PPTX
musiqa o’qitish metodikasi
16 pages 1.7 MB
leksikologiyani o’qitish metodikasi — PPTX PPTX
leksikologiyani o’qitish metodikasi
19 pages 147.3 KB
informatika o’qitish metodikasi — PPTX PPTX
informatika o’qitish metodikasi
10 pages 63.5 KB
informatika o’qitish metodikasi — PPT PPT
informatika o’qitish metodikasi
21 pages 737.0 KB
biologiya o’qitish metodikasi — PPTX PPTX
biologiya o’qitish metodikasi
10 pages 5.1 MB