mitoxondriyalar

DOCX 2,5 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1673513594.docx mitoxondriyalar referat mitoxondriyalar mitoxondriyani birinchi bo’lib, 1850 yilda kelliker hasharotlarning muskul hujayrasida topdi va sarkosoma deb atadi(bu atama hozirgi vaqtgacha muskul to’qimasi hujayrasi uchun qo’llaniladi). so’ng, 1890-yilda altman mitoxondriyalarni fuksin bilan bo’yash metodini qo’llash orqali o’rganib, ularni bioblastlar deb atadi. mixaelis mitoxondriyani yanus yashili bilan tirik holda bo’yash metodini qo’lladi va ularning oksidlanish jarayonida aloqasi borligini ko’rsatib berdi. 1894-yilda benda sichqonning rivojlanayotgan urug’don hujayrasida mitoxondriyani kuzatdi va dastlab xondrosoma, keyinroq mitoxondriya deb atadi (grekcha mitos-ip, xondrion-donacha). 1938-yili varburg oksidlanish reaksiyalari atf sintezi bilan bog’liqligini ko’rsatdi. bu organoid hozirgi vaqtda barcha eukariot, avtotrof va geterotrof organizmlar hujayralarida topilgan. o’simlik hujayralarida uni f.meves birinchi bo’lib kuzatdi. mitoxondriyalarning shakli yumaloq, ovalsimon, tayoqchasimon, ipsimon yoki kuchli tarmoqlangan tanachalar shaklida bo’ladi(29 rasm). 29-rasm.bo’yalgan mitoxondriyalarning yorug’lik mikroskopida ko’rinishi. 1-spirogira hujayrasining tayoqchasimon va ipsimon mitoxondriyalari; 2diatom suv o’ti; 3-zamburug’ giflari; 4-nartisning spermatofiti; 5-miksomiset plazmodiysi; 6-infuzoriya; 7-meduza hujayrasi; 8-o’rgamchakning malpigiy nayi hujayrasi; 9-hasharot ichak epiteliysi hujayrasi; 10-baqaning …

driyalarning soni hujayraning funksional faolligiga bog’liq. uchadigan qushlarning ko’krak muskul hujayralarida, uchmaydigan qushlarning xuddi shunday hujayralaridagiga nisbatan ancha ko’p bo’ladi. bitta hujayraning ontogenezining turli bosqichlarida mitoxondriyaning soni turlicha, masalan, yosh embrional hujayralarda, qariyotgan hujayralardagiga nisbatan ancha ko’p bo’ladi. mitoxondriyalarning turli hujayralarda joylashishi ham har xil bo’ladi. odatda, mitoxondriyalar sitoplazmaning atf ga ehtiyoji kuchli bo’lgan qismida to’planadi. skelet muskullarida miofibrillarga yaqin joyda joylashadi. shunga o’xshash kiprikli, xivchinli hujayralarda mitoxondriyalar plazmalemma ostida, bevosita ularning asosida joylashadi. ularning ishi uchun atf zarur. aksonda nerv impulsini o’tkazadigan sinapslar atrofida joylashadi. ko’pchilik hujayralarda mitoxondriyalar, odatda, sitoplazmada bir xil tarqaladi, bu nerv, epiteliy hujayralarida va ko’pchilik sodda hayvonlarda shunday bo’ladi. ammo, ayrim hujayralarda ular hujayraning faolroq qismida joylashadi. masalan, sekretor hujayralarda ular sekret ishlab chiqaradigan qismida joylashadi. ko’p hollarda, mitoxondriyalar yadro atrofida tarqalgan. mitoxondriyalar endoplazmatik to’r bilan bevosita funksional aloqada bo’ladi. elektron mikroskopik tekshirishlar achitqilarning hujayralarida 2-3 ta kuchli tarmoqlangan mitoxondriyalar bo’lishini ko’rsatdi. xuddi shu kabi …

anadi. bunday mitoxondriyalar sutemizuvchilarning to’qimalar kulturasida va ko’pchilik o’simlik hujayralarida ham topildi. hisoblarga ko’ra,odamning jigar hujayrasida 1000 ta mitoxondriya bo’ladi, u sitoplazma hajmining 20 % ini tashkil qiladi. jigar hujayrasining barcha mitoxondriyalari yuzasining maydoni uning plazmatik membranasinikidan 4-5 marta ko’p. ovotsitlarda mitoxondriyalar juda ko’p bo’ladi, ularning soni 300 mingta, gigantik amyoba chaos chaosda 500 mingta bo’ladi. yashil o’simliklarda hayvon hujayralarinikidan ancha kam bo’ladi, chunki ularning funksiyasini qisman xloroplastlar bajaradi. ba’zi hujayralarda mitoxondriyalar bir-birlari bilan quyilib ketishi va bitta gigantik mitoxondriyani hosil qilishi mumkin. bu spermatogoniylarda kuzatilgan. spermatozoidda ko’pincha bitta gigantik mitoxondriya bo’lib, xivchinning o’rta qismini spiral holda o’rab turadi. anaerob va parazit bir hujayralilarda mitoxondriyalar bo’lmaydi. mitoxondriyaning nozik tuzilishi elektron mikroskop yordamida yaxshi o’rganildi. bu organoid tashqi tomonidan ikki qavat membrana bilan qoplangan. tashqi mitoxondrial membrana uni gialoplazmadan ajratib turadi. bu membrana odatda, silliq, qalinligi 7 mm atrofida bo’ladi va boshqa membranali strukturalar bilan birikmaydi. tashqi membranani ichki membranadan kengligi …

va hayvon turlari hujayralarida ichki membrana o’simtalari naysimon bo’lib, ularning diametri 50 nm ga yetadi. kristlar mitoxondriya bo’shlig’ini to’liq ajratmaydi. kristlarning soni va rivojlanish darajasi to’qima va hujayralarning funksional faolligiga bog’liq, jigar qurtining sporotsistasi mitoxondriyalarining kristlari juda oz. parazit suvga chiqib, faol hayot kechira boshlashi bilan ularning soni ortadi. b 30-rasm. mitoxondriyaning tuzilishi:a-sxematik,b-elektron mikroskopik: 1-tashqi, 2-ichki membrana, 3- matriks, 4- kristlar,5-membranalararo bo’shliq, 6-ribosoma. o’simlik hujayralarida mitoxondriyalar kristlarni kam ushlaydi, ammo sekretor hujayralarda ularning soni ko’p bo’ladi. mitoxondriyaning matriksi mayda, donachali tuzilishga ega, ba’zida unda ingichka iplar va donachalar ko’rinadi. hozirgi vaqtda ingichka iplar dnk, donachalar esa ribosomalar ekanligi isbot qilingan. matriksda ko’p miqdor oqsil va boshqa organik birikmalar ham bo’ladi. mitoxondriyalar atf sintezlaydi, bu organik substrat va adf ni fosforlanishi jarayoni natijasida yuz beradi. mitoxondriyalar kimyoviy jihatdan murakkab bo’lib, uning tarkibiga oqsil, lipidlar va nuklein kislotalar kiradi. oqsillar mitoxondriyaning quruq og’irligining 65-70 % ini, lipidlar (asosan fosfolipidlar) - 25-30 % …

hujayralarda oksidlanish va energiya to’planishi bir-biriga bog’liq bo’lgan bir necha bosqichlarda o’tadi. mitoxondriyalarning vazifasi biokimyoviy va boshqa metodlarni qo’llash orqali o’rganildi. mitoxondriyalarni ko’proq hujayraning “energetik stansiyalari” deb ham ataladi, chunki ular avval aytilganidek, karbonsuv, aminokislotalar va yog’ kislotalarining oksidlaydigan ko’plab fermentlarni tutadi. bunday reaksiyalar natijasida energiya ajralib chiqadi, ular hujayrada bevosita ishlatilmay, mitoxondriyalarda sintezlanadigan atf da yig’iladi. energiyaning ajralish reaksiyasi mitoxondriya membranalarida joylashgan elementar tanachalar bilan bog’liq. elementar tanachalarni ba’zi adabiyotlarda “qo’ziqorinsimon tanachalar” deb ham ataladi(31 rasm). 31-rasm. mitoxndriyaning ultrastrukturasi sxemasi. a –mitoxondriyaning ko’ndalang kesmasi, b-qo’ziqorinsimon tanachalar joylashgan krist: 1-tashqi membrana, 2-membranalararo bo’shliq, 3-ichki membrana, 4-kristlar, 5-matriks, 6-dnk, 7-ribosomalar, 8-kalsiy fosfat konkretsiyasi, 9-qo’ziqorin- simon tanachalar (atf). mitoxondriyalar yangilanib turuvchi strukturalar hisoblanadi. sitoplazmaning boshqa organellalari kabi mitoxondriyalarning soni ham ortadi, bu ayniqsa hujayraning bo’linishi va funksional faolligi ortganida yaxshi kuzatiladi. jigar hujayrasidagi mitoxondriyaning o’rtacha hayoti 10 kunni tashkil qiladi. o’layotgan mitoxondriyalar o’rniga yangilari hosil bo’ladi. bu jarayon ba’zan juda tez amalga …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"mitoxondriyalar" haqida

1673513594.docx mitoxondriyalar referat mitoxondriyalar mitoxondriyani birinchi bo’lib, 1850 yilda kelliker hasharotlarning muskul hujayrasida topdi va sarkosoma deb atadi(bu atama hozirgi vaqtgacha muskul to’qimasi hujayrasi uchun qo’llaniladi). so’ng, 1890-yilda altman mitoxondriyalarni fuksin bilan bo’yash metodini qo’llash orqali o’rganib, ularni bioblastlar deb atadi. mixaelis mitoxondriyani yanus yashili bilan tirik holda bo’yash metodini qo’lladi va ularning oksidlanish jarayonida aloqasi borligini ko’rsatib berdi. 1894-yilda benda sichqonning rivojlanayotgan urug’don hujayrasida mitoxondriyani kuzatdi va dastlab xondrosoma, keyinroq mitoxondriya deb atadi (grekcha mitos-ip, xondrion-donacha). 1938-yili varburg oksidlanish reaksiyalari atf sintezi bilan bog’liqligini ko’rsatdi. bu o...

DOCX format, 2,5 MB. "mitoxondriyalar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: mitoxondriyalar DOCX Bepul yuklash Telegram